Devri

Recherche 'de...' : 738 mots trouvés

Page 1 : de de (1) à debr-debr (50) :
  • de
    de

    = (?) enta (?).

    (1) =

    ●(1952) LLMM 32-33/131. (Douarnenez) De. Diaes e o reiñ ster ar gerig-se. ’Michañs n’aio ket de ! N’eus ket kement-se de ! Den ne oar pelec’h, erfin me n’ouzon ket ato de ! ●(1972) BAHE 72/6. F’oar de, ’vank ar pep gwellañ d’an dud paour-mañ ! ●(1977) PBDZ 1172. (Douarnenez) Gast, c’hwi oar m eus [soñj] de, tr. «Gast, vous savez bien que oui, alors.» ●(1979) VSDZ 71. (Douarnenez) T’oar a-walc’h de !, tr. (p. 234) «Tu sais bien !»

    (2) Atav de = (?) toujours est-il que (?).

    ●(1979) VSDZ 73. (Douarnenez) amzer fall oa atav-de pa oamp erruet e Kameled, tr. (p. 236) «en tous cas, il faisait mauvais temp quand nous étions arrivés à Camaret.»

  • dean
    dean

    m. –ed

    I. (religion)

    (1) Doyen.

    ●(1499) Ca 55b. Dean. g. doyen.

    ●(1732) GReg 298b. Doien, dignité Ecclesiastique, tr. «Dean. p. deaned.» ●299a. Le Doïen des Chanoines, tr. «Dean ar Chalounyed. dean ar jabistr.» ●Doïen du Sacré College, tr. «Dean ar Gardinaled.»

    ●(1926) FHAB Gouere 278. an enor en doa da veza dean ar chalonied. ●(1927) GERI.Ern 93. dean m., tr. «Doyen.»

    (2) Person-dean =

    ●(1950) KROB 26-27/7. an Ao. Fave a zo anvet da berson-dean Lesneven.

    II. Doyen.

    ●(1732) GReg 299b. Doïen rural, tr. «Dean plouësad. dean var ar mæz, ou, var ar ploüe.» ●Doïen, le plus ancien d'un corps, tr. «an dean.» ●Le doïen des Conseillers, tr. «Dean ar Gonsailhéryen.»

  • deanaj .1
    deanaj .1

    m. Doyenné.

    ●(c.1500) Cb 57a. ga. doyene. b. deanag.

  • deanaj .2
    deanaj .2

    voir deaniezh

  • deanel
    deanel

    adj. Décanal.

    ●(1914) DFBP 78a. décanal, tr. «Deanel.»

  • deanelezh
    deanelezh

    f. Doyenné.

    ●(1927) GERI.Ern 93. deanelez f., tr. «doyenné.»

  • deanez
    deanez

    f. –ed Doyenne.

    ●(1499) Ca 55b. Deanes. g. doyenesse.

    ●(1732) GReg 299a. Doyenne, la premiere des Chanoinesses, tr. «Deanès. p. deanesed.»

  • deaniaj
    deaniaj

    voir deaniezh

  • deaniezh / deaniaj / deanaj
    deaniezh / deaniaj / deanaj

    f. Doyenné.

    ●(1499) Ca 55b. g. doyene. b. deanag.

    ●(1732) GReg 299a. Doyenné, charge, ou dignité de doïen, tr. «Deañnaich. p. deañnaichou.»

    ●(1927) GERI.Ern 93. deaniez f., tr. «doyenné.»

  • Dearenn
    Dearenn

    hydronyme An Dearenn : Le Déaren (Sizun).

    ●(1987) BRUDn 110/28. E parreziou ’zo ez eus eun nebeudig anoiou (da skwer e Sizun : an Dearenn, an Elorn, Kan an Od, Dourig ar Men Glaz).

  • debailh
    debailh

    m.

    (1) Accablement.

    ●(1575) M 630. Ho calon gant maruail, ha debaill à fraillo, tr. «Leur cœur se fendra de surprise et d'effroi.» ●ibid. p. 147 note 11. debaill, accablement, douleur, v. 630.

    (2) Reiñ debailh a : médire de.

    ●(1557) B I 488. Na reiff debaill an maruaillou / Hac a euffrou hon doeou bras, tr. «et de décrier les merveilles et les œuvres de nos grands dieux.»

  • debailhañ
    debailhañ

    v. tr. d.

    (1) Accabler.

    ●(1575) M 1090. Ho debaill dre taillou, tr. «Les grèvent d'impôts.» ●ibid. p. 147 note 11. il accable 1090.

    (2) Décrier.

    ●(1575) M 1657-1658. Hac an diaoul à cleiz, de ober esfreizet, / E enep de debaill, tr. «Et le diable à gauche, pour le rendre épouvanté, / Contre lui, pour le décrier.»

    (3) Maltraiter.

    ●(1557) B I 466. He debaillaff gruet scaff en muyhaff gracc, tr. «maltraitez-la de votre mieux.»

  • debarzh .2
    debarzh .2

    m. Contingence.

    ●(1744) L’Arm 73a. Contingence, tr. « debeairh. m. » ●GMB 162 : « idée d’échoir ».

  • debarzh / dibarzh .1
    debarzh / dibarzh .1

    v. tr. d.

    (1) Choisir.

    ●(1732) GReg 166b. Choisir, trier, tr. «dibarz. pr. dibarzet.»

    (2) Adjuger.

    ●(1931) VALL 9b. Adjuger, tr. «debarz.»

  • debarzhadur
    debarzhadur

    m. –ioù Adjudication.

    ●(1931) VALL 9b. Adjudication, tr. «debarzadur.»

  • debarzher
    debarzher

    m. –ion Adjudicateur.

    ●(1931) VALL 9b. Adjudicateur d'un marché, tr. «debarzer.»

  • debarzhiad
    debarzhiad

    m. –ed Adjudicataire.

    ●(1931) VALL 9b. Adjudicataire, tr. «debarziad, pl. –ed.»

  • debat .1
    debat .1

    m. –où Discussion, débat, contentieux.

    ●(1499) Ca 55b. Debat. g. tenczon. ●(c.1500) Cb 57a. Debat. g. noise. ●g. noiseusement. b. dre debat.

    ●(1659) SCger 30a. contention, tr. «debat.» ●(1732) GReg 203b. Contestation, tr. «Debat. p. debatou.» ●Contester, tr. «cahout debat.» ●263b. Demelé, different, contestation, tr. «debat. p. debatou.»

    ●(1856) VNA 189. Je suis bien mortifié de votre différend, tr. «Displigeadur bras e ra deign en debatt e zou étré-d'oh.» ●(1872) ROU 81b. discussion, tr. «debad.»

    ●(1904) DBFV 42b. debadig m. pl. eu, tr. «petit débat.» ●debat, f. pl. eu, tr. «débat, démêlé, dispute.»

  • debat .2
    debat .2

    voir debatiñ

  • debatal
    debatal

    voir debatiñ

  • debatañ
    debatañ

    voir debatiñ

  • debater
    debater

    m. –ion Homme qui conteste.

    ●(1732) GReg 203a. Contestant, ante, tr. «Debatèr. p. debatéryen.»

  • debatiñ / debatañ / debatal / debat
    debatiñ / debatañ / debatal / debat

    v.

    I. V. tr. d.

    A. (en plt de qqn)

    (1) Contester.

    ●(1499) Ca 55b. Debataff. g. tencer ou combatre. ●(c.1500) Cb 67a. [dissension] g. dissentir / discorder. b. debataff. ●(1575) M 349. hep debatiff, tr. «sans conteste.»

    ●(1732) GReg 245b. Debattre, contester, tr. «Debata. debati. pr. debatet. Van[netois] debateiñ.» ●(1792) BD 1561-1562. ne allan lui ober ma mat / gant marie so ous ma debat, tr. «Je ne puis plus faire de profit, / Puisque Marie s'oppose à moi.»

    ●(1904) DBFV 42a. débatal, debatein, debat, v. a., tr. «débattre, disputer.»

    (2) Rouspéter, gronder.

    ●(1904) DBFV 42a. débatal, debatein, debat, v. a., tr. «gronder.»

    ●(1969) LIMO 15 février. Er mestr nen des ket hou tebatet ?

    B. (en plt de qqc.) Debatiñ udb. ouzh ub. =

    ●(1612) Cnf 19b. An heny pe-heny (…) à debat vn tra bennac ouz an ré arall.

    II. V. tr. i.

    (1) Debatiñ ouzh ub. =

    ●(1752) BS 796. A te fell debad ous an oll-galloudec ?

    ●(1824) BAM 116. goaranti ar pez a zebader ouzoc'h.

    (2) Debatiñ gant ub. : rouspéter qqn.

    ●(1912) DIHU 84/84. En ur arriù ér gér é oé debatet geti [er plahig] arré, rak ma oé bet ré bel.

    III. V. intr.

    (1) (en plt d'une personne) Se débattre, se défendre, se démener.

    ●(1752) BS 330. mæs én a zebadas hac a reas quement, ma voe roet ar garg-se de (lire : da) ur religius. ●766. Ar sant a zebadas , mæs en despet d'e zaëlou (...) e voue ret dezàn receo an urzou sacr. ●775. petra benac ma debade.

    ●(1846) BAZ 321. mæs en a zebatas hac a reas kement, ma oue roet ar garg-ze da eur relijius hanvet Erluin. ●(1872) ROU 81a. Faire difficulté, tr. «debadi.»

    (2) (en plt de plusieurs personnes) Débattre, se disputer.

    ●(c.1680) NG 789. Ne debatam quet euitouh.

    ●(1904) DBFV 42a. débatal, debatein, debat, v. n., tr. «se disputer.» ●(1908) FHAB Even 174. Ne dal ket ar boan lezel an daou-ze da zebati pelloc'h etrezho.

    IV. Loc. Sans conteste.

    ●(1557) B I 622. Ozcza (lire : Orcza) tizmat heb debataff / Mignon ha frisq houz diuiscaff / Crenn amennaff heb tardaff tro, tr. « Or çà, vite et sans débats, je veux vous déshabiller proprement et complètement ; je ne serai pas long. »

  • debatus
    debatus

    adj. Qui conteste.

    ●(c.1500) Cb. [striffaff] g. contentieux / ou noiseux. b. debatus.

    ●(1732) GReg 18b. Celui, ou celle qui est sujet à agacer les autres, tr. «debatus.»

  • deberzh
    deberzh

    m. Contingence.

    ●(1744) L'Arm 73a. Contingence, tr. «Debeairh. m.»

    ●(1904) DBFV 42a. deberh, m., tr. «contingence (l'A.).»

  • debil
    debil

    adj. Débile, faible.

    ●(14--) N 1833. Pan eo debil da ysily, tr. «Puisque tes membres sont débiles.» ●(1576) Cath p. 12. disputenn ouzvn merch iauanc debil ha fragil, tr. «disputer contre une jeune fille faible et fragile.» ●19. choasaff vn roe debil, tr. «choisir un roi débile.»

  • deboch
    deboch

    m./f. –où Débauche.

    ●(1790) PEdenneu 86. él libertinage, ér bouffonereah, én débauche.

    ●(1834) SIM 77. va c'henta debauchou. ●(1854) PSA I 25. léhieu a zibauche.

    ●(1904) DBFV 47a. dibauch, diboch, debauch, f. pl. eu, tr. «débauche.»

  • debochañ
    debochañ

    voir debochiñ

  • debocher
    debocher

    m. –ion Débaucheur, maquereau.

    ●(1732) GReg 246a. Debaucheur, de filles & de femmes, tr. «Dibaucher. p. dibauchéryen. Van[netois] dibauchour. p. yon.»

    ●(1904) DBFV 47a. dibauchour, m. pl. –erion, tr. «débaucheur, celui qui débauche.»

  • debocherez
    debocherez

    f. –ed Débaucheur, mère maquerelle.

    ●(1732) GReg 246a. Debaucheuse, tr. «Dibaucherès ar merc'hed. p. dibaucheresed.»

  • debocherezh
    debocherezh

    m. Débauche.

    ●(1633) Nom 226b. Hilaria : le iour de pain perdu : dez an bara collet de an debocherez.

    ●(1847) MDM 55. hag e tispignont ho arc'hand en dibaucherez. ●73. mont da ober dibaucherez.

  • debochet
    debochet

    adj. Débauché.

    ●(1612) Cnf 62a. ho buhez debauchet.

    ●(17--) TE 399. mèrhèt débauchét.

    ●(1821) SST 229. en hantiss a dut yoancq debauchet dé dibarfait.

    ●(1904) DBFV 47a. dibauchet, part. et adj. , tr. «débauché.»

  • debochiñ / debochañ
    debochiñ / debochañ

    v.

    (1) V. tr. d. Débaucher, corrompre, dépraver.

    ●(1659) SCger 40a. debaucher, tr. «debauchi.» ●(c.1718) CHal.ms i. débaucher une fille, tr. «sodein, dibauchein, filennein, lorbein ur uerh, ur plah.» ●(1732) GReg 246a. Debaucher, tr. «Dibaucha. pr. dibauchet. Van[netois] dibaucheiñ. (Treg[or] dibauchañ. pr. et. H[aute] Cor[ouaille] dibocho.» ●270a. Depraver, corrompre le goût, les mœurs ou la doctrine, tr. «dibaucha. pr. dibauchet.»

    ●(1864) GBI I 278. o tebauch 'r merc'hed koant, tr. «de débaucher les jolies filles.»

    ●(1904) DBFV 47a. dibauchein, v.a. , tr. «débaucher.»

    (2) V. pron. réfl. En em zebochiñ : se débaucher.

    ●(1732) GReg 246a. Se débaucher, tr. «En hem zibaucha. pr. èn hem zibauchet. Van[netois] him zibaucheiñ.»

  • deboner
    deboner

    adj. Débonnaire. cf. damboner

    ●(1499) Ca 55b. Debonner. g. debonnaire. ●(1530) Pm 67. Dre gracc an ytron deboner, tr. «Par la grâce de la bonne Dame.» ●(1621) Mc 76. meurbet gouiziec, meurbet deboner.

  • deboñjour
    deboñjour

    interj. Bonjour. Cf. demat.

    ●(1834-1840) BBZcarn I 80a. De bonjour d’horhu na doucic marriana. ●81a. Dibonjour bonjour tud an ti man. ●90b. dibonjour a joa a lavaret. ●(1845) GBI I 550. Debonjour d’ac’h-c’hui, ma c’homper. ●(1868) SBI ii 54. Na debonjour ha joa, Itron, tr. «Bonjour et joie, madame.»

    ●(1924) BILZbubr 41/948. Debonjour d’it, maout ! eme Jan Glaudadig.

  • deboñjouriñ
    deboñjouriñ

    v. tr. d. Saluer.

    ●(1909) BOBL 15 mai 229/1a. debonjouri Letanant ar Roue, hag e Itron.

  • debor
    debor

    m. Diarrhée.

    ●(1934) BRUS 223. La diarrhée, tr. «en debor.» ●364. Avez-vous la diarrhée ? tr. «en debor e zo genoh ?»

  • debord
    debord

    m. Inondation.

    ●(1838) OVD 146. er remouleu deur hag er riviéreu herrus, péré e ride guet un dibord blaouahus, e revine hag e fonde tout. ●164. en tan, un dibord deur.

  • debordamant
    debordamant

    m.

    (1) Débordement, inondation.

    ●(1633) Nom 244b-245a. Inundatio maris : l'innundation : vn inondation pe vn debardamant (lire : debordamant) á mor.

    (2) sens fig. Désordre des mœurs, débauche, dépravation.

    ●(1732) GReg 270a. Depravation, dereglement du goût, des mœurs, ou de la doctrine, tr. «Van[netois] dibordemand.» ●(1792) BD 4298. Cuitaet ho tanso hac ho tebordamant, tr. «Quittez vos danses et votre débauche.» ●(17--) TE 142. dibordemand é vugalé.

  • debordañ
    debordañ

    v. intr. Déborder.

    ●(1872) ROU 80a. Déborder, tr. «Diborda, au moral (dreist al lezenn).»

  • debordet
    debordet

    adj.

    (1) Débauché.

    ●(1741) RO 1447. da vue debordet. ●(1792) BD 5312. goude da vrutalite bouch puant debordet, tr. «Après ta bestialité, bouc puant débauché.»

    ●(1834) SIM 52. un hopistal destinet da receo ar merc'hed debordet !... ●135. eur plac'h debordet.

    (2) Ti debordet : maison de débauche.

    ●(1834) SIM 51. an ty debordet-se.

  • debosk
    debosk

    adj. Débauché.

    ●(1950) ANTK 56. Ha penaos erfin e wreg ken onest, gwallet gant ho lakepoded, a oa anezhi ur pezh debosk ha dizoujus, en em roet d'un amant, en noz a-raok, e chapel ar Werc'hez !

  • deboursiñ
    deboursiñ

    v. tr. d. Débourser.

    ●(1659) SCger 36b. debourser, tr. «deboursi.»

  • deboutañ
    deboutañ

    v. tr. d. (droit) Débouter.

    ●(1499) Ca 55b. Deboutaff. g. debouter.

    ●(1732) GReg 247b. Le demandeur a été débouté de sa demande, tr. «Deboutet eo bet ar goulenneur.»

  • debouter
    debouter

    m. Débouteur.

    ●(c.1500) Cb 57a. g. debouter. b. idem.

  • deboutererez
    deboutererez

    f. Débouteresse.

    ●(c.1500) Cb 57a. g. debouteresse. b. debouteres.

  • deboutet
    deboutet

    adj. Débouté.

    ●(1499) Ca 55b. Deboutet. g. deboute.

  • debr
    debr

    m.

    (1) Action de manger.

    ●(1872) ROU 72b. Eno ez eus dreb. ●(1890) MOA 80. c'est là qu'on a vu manger, tr. «eno ez eus bet dreb !»

    ●(1905) DIHU 1/17. En débr, e larér, e zigas séhed. ●(1932) ALMA 151. Pa voe achu al labour, da lavaret eo, an debr bras gant ar merienn bihan.

    (2) N'eus ket a zebr d'an dra-se : il n'y a pas moyen de manger cela, ce n'est pas mangeable.

    ●(1934) MAAZ 113. Er pér melén e heijet hui ne vè ket a zèbr dehè.

    (3) Ober un debr da udb. : manger qqc.

    ●(1896) LZBt Mae 18. Breman a zo tri de e meump groet eun debr dehan.

    (4) An debr hag an dag : querelle, dissension.

    ●(1919) MVRO 7/1a. na vez ket an debr hag an dag etrezomp e-pad eur miz.

  • debr spered
    debr spered

    m. Personne qui est sujet d'inquiétude pour les autres.

    ●(1910) MAKE 86. «Petra ? mezvier, gourlanchen frank, lonk e zizun, koll-bara, dic'houilhez, debr-spered, torr-penn ? N'out ket eat c'hoaz d'ar bed all, amprefan ?

  • debr-debr
    debr-debr

    adv. (Qui est) toujours en train de manger.

    ●(1929) SVBV 124. emaint atao debr-debr kac'h-kac'h.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...