Devri

barn .1

barn .1

f./m. –où, –ioù

I. F. (droit)

A. (action de juger)

(1) Jugement.

●(1521) Cc [barner]. Idem Censura re. g. iugement de court deglise. brit. barn en les ylis. ●(1530) Pm 274. na deuhent quet / Dan barnn, tr. «ne pas venir / Au jugement.» ●(1575) M 1274. prydiry an barnou, tr. «méditer les jugements.» ●1871-1872. barnn den, so ven hep soutenanç, tr. «le jugement de l'homme, qui est vain, sans appui.»

●(1659) SCger 131a. barn, tr. «iugement.» ●(1732) GReg 550b. Jugement, Sentence renduë, tr. «Barn.»

●(1847) FVR 41. eul lezen / Garvoc'h eged ann holl varno.

●(1907) AVKA 69. ma barn a zo herve ar lealdet.

(2) Mont e barn gant ub. : aller en justice avec qqn.

●(1913) AVIE 82. Ha mar bé unan benak é klah monet genis é barn eit lemel te sé genis, lausk hoah ha vantel de vonet getou.

(3) Lakaat ub. e barn : juger qqn.

●(1847) FVR 149. Chetu kenta ober ar Gonvansion : he brasa hag he gwasa a oe lakaat ar Roue e barn.

(4) (Lakaat) barn war ub. : juger qqn.

●(1866) LZBt Ebrel 105. dibennet raktal hep barn e-bed war-n-he.

(5) Dougen ur varn : rendre un jugement.

●(1732) GReg 550b. Rendre un jugement injuste, tr. «Douguen ur varn disleal.»

(6) Barn izel : basse juridiction.

●(1732) GReg 888a. juridiction subalterne, tr. «barn isel.»

B. (lieu du jugement)

(1) Cour.

●(1732) GReg 223b. Cour, lieu où les Juges exercent leur Juridiction, tr. «barn. p. barnyou, barnou.» ●552b. Juridiction, Tribunal, où l'on plaide, tr. «Barn. p. barnou.»

(2) Ar gador-varn : le tribunal.

●(1878) EKG II 198. Ar gador-varn e deuz roet ar varnedigez a zo aman varlerc'h.

(3) Lez-varn : tribunal.

●(1868) FHB 167/87b. alier e lezvarn Roazon.

●(1910) MBJL 176. Neuze e tigasont anê dirag o lezio-barn.

(4) Ti-barn : tribunal.

●(1866) LZBt Gouere 138. ac'hane am c'haser da di-varn ann dorfetourien.

●(1906) KPSA 207. e ti-barn Pilat. ●(1907) KANngalon Gwengolo 488. er meaz euz an tiez barn.

II. F. (religion)

(1) Ar varn ziwezhañ : le jugement de Dieu, jugement dernier.

●(1659) SCger 71a. iugement dernier, tr. «barn diueza.» ●(1732) GReg 550b. Le Jugement dernier, tr. «Ar varn divezã.»

►absol.

●(1575) M 643. An Barnn á vezo striz, ha piz, tr. «Le Jugement sera sévère et rigoureux.»

(2) Deiz, devezh ar varn (ziwezhañ) : le jour du jugement dernier.

●(1638) Peiresc 4. Que na vezo deuez ar varn, tr. «Jusqu'à ce que ce soit le jour du jugement.»

●(1803) MQG 10. C'hoarzit eta ho coalc'h ac'hann da zeiz ar varn. ●(1872) DJL 37. Ha da ze ar Varn, eüruz nep vo divlam.

●(1903) MBJJ 120. hag e vefomp adbueet gantan de ar varn divezan.

(3) Lez-varn ar binijenn : confessionnal.

●(1911) BUAZperrot 627. Epad ar c'hoarïz, e chome e lez-varn ar binijen, adaleg peder heur diouz ar mintin beteg kreiz deiz, da govez e c'hoazed.

III. M. (philosophie) Jugement.

●(1962) EGRH I 12. barn m., tr. « jugement (en philosophie). »

IV.

A.

(1) Gant gwir varn : à juste titre.

●(1866) FHB 69/131b. Ret a oe senti, hag e leverjont etrezho : gant guir-varn eo e c'houzanvomp kement-ma, rak pec'het hor boa enep hor breur.

(2) Ober gwir varn =

●(1866) FHB 96/347b. Doue a ra guir-varn abred pe zivezad.

B. [terme qui renforce les adv. interrog.]

(1) Penaos ar varn ? : comment diable ?

●(1943) FHAB Gouere/Eost 325. Holl edont eno, ha gant nec'hamant e c'houlennent penaos ar varn e oa bet dallet ken trumm all ar baotred yaouank.

(2) Pelec'h ar varn ? : où diable ?

●(1945) DWCZ 11. E pelec’h ar varn eo bet ar vaouez kaez-se o pesketa eun ano evel hennez ?

IV. Gortoz betek trompilh ar Varn : voir trompilh.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...