Devri

distanañ / distaniñ / distan

distanañ / distaniñ / distan

v.

I. V. tr. d.

(1) Désarmer la haine, la colère.

●(1767) ISpour 39. à zistannein é golere. ●(1787) BI 148. distannein é goler. ●(1790) Ismar 9. Er Bénigèn (…) e ra demb distannein colèr en Eutru-Doué. ●406. Er bénigén e ra satisfacyion de Zoué hac e zistan é golèr. ●(1792) CAg 12 Distannamb coler hun Doué.

●(1854) PSA I 312. distannein ou hounar. ●(1866) LZBt Ebrel 98. Kement-se na distan ket c'hoaz kasoni ar roue. ●(1882) BAR 76. distana counard an dud didruez. ●80. distana counar ar Jusevien. ●(1895) GMB 185. pet[it] Trég[uier] distañn, tr. «amortir, adoucir une sensation vive.»

●(1907) BSPD I 45. distañnein kounar er faus douéed. ●(1908) PIGO II 18. Ma savfe ha mont er-meaz da distanan e spered ? ●(1919) BSUF 21. distañ kounar en dud. ●(1922) EOVD 72. eit distanein arfleu unan.

(2) Calmer (qqn).

●(1877) EKG I 246. Komzou ken dichek a zistanaz penn an Tunk.

●(1906) HIVL 93. distañnein er bobl.

(3) Calmer, faire tomber (la fièvre, la douleur, la peine).

●(1790) MG 34. En dud-ce e losq ou halon guet en ivage, hac a pe grog en derhian én ur horv darihuét el-ce, n'en dès moyand erbet d'en distannein.

●(1872) ROU 73b. Amortir l'ardeur de la fièvre, tr. «distana an dersien.» ●92a. Modérer l'ardeur de la fièvre, tr. «distana an dersien.» ●(1878) EKG II 24. Distana a rea ar gouli nebeut-a-nebeut. ●(1882) BAR 70. distan he glac'har.

●(1912) BOEG 68. distannein hou ankin. ●(1919) BSUF 12. remed erbet n'hellé distañ en droug. ●(1921) BUFA 30. distanein er boén e hré dehon konzeu é dad. ●188. eit distañnein un tammig en droug e hrent d'er sant [er goulieu]. ●(1924) NOLU 36. Kannet, intronézed ! / Eit distannein me foén. ●(1935) LZBl Gwengolo/Here 166. da zistana leskadurez ar boan gorf hag hini ar boan galon.

(4) = sioulaat.

●(1925) IZID 14. Ha éan e zistañnou er brudeu e gleuér / A zivout er meùél guellan a me manér.

(5) Calmer (la soif).

●(1821) SST vi. distânet sehet hou s'inean. ●(1861) BELeu 74. ér péh e hel tor en hoant distannein é séhèd.

●(1921) BUFA 124. ur vammen deur aveit distañnein hun séhed. ●(1943) DIHU 385/285. ur bannéh sistr fresk de zistan d'é sehed.

(6) Distanañ raz : éteindre de la chaux.

●(1732) GReg 159a. Eteindre de la chaux, tr. «Distana raz.»

(7) Rafraîchir.

●(1907) AVKA 210. Digaset d'in Lazar ; ma soubo beg e viz en dour evid distana ma zeod. ●(1939) FHABvug nevez-amzer 3a. Chistr mat am eus d'ho tistana.

(8) [empl. comme subst.] =

●(1913) FHAB Gwengolo 277. mont en dour da ober eun distana hag eur goalc'hi d'o c'horf.

II. V. tr. i.

(1) Distanañ da ub. : apaiser qqn.

●(1930) DIHU 223/7. distan d'er beizanted hag en doè um lakeit de vregonsal.

(2) Distanañ d'udb. : apaiser qqc.

●(1938) DIHU 328/148-149. Tra erbet ne hrè vad dehon ; nitra ne zistañne d'é zroug, ha, pep deu zé, riget mat, é tè en derhien dehon.

III. V. intr. sens fig.

(1) (en plt des éléments) S'apaiser, se calmer.

●(1912) DIHU 81/45. er mor kounaret e zistañnas.

(2) Cesser.

●(1904) LZBg Gouere 155. é hes bet hoah groeit brezél d'en Iliz ér Japon, hemb distan.

(3) (en plt de maux) S'apaiser, se calmer.

●(1877) BSA 296. poaniou estranj ne deuont da zistana nemet goude eur pelerinaj.

●(1913) THJE 30. en droug a zistan, ne soufr ket mui. ●(1918) BNHT 6. en droug e zistañnas.

(4) (en plt de la haine) Faiblir.

●(1920) MVRO 39/1a. kasoni ar Romaned ouz ar Vretoned na zistane ket.

(5) Cuver, dessoûler.

●(1877) EKG I 64. e chommer er guele da zistana.

(6) =

●(1878) EKG II 21. Laka eur pennad da vorzed ebarz hag e teuio da zistana.

(7) =

●(1982) PBLS 636. (Sant-Servez-Kallag) distanañ, tr. «refroidir (muscle).»

IV. V. pron. réfl. En em zistanañ : perdre de son intensité.

●(1838) OVD 171. rac en desir poahant-cé, é léh hum zistanein, e losque goah-ar-hoah ou halon.

V. Distanañ da soubenn ub. : voir soubenn.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...