Devri

gras

gras

f. & interj. –où

I. F.

A. (religion)

(1) Grâce divine.

●(1499) Ca 100a. Gracc. g. grace. l. hec gracia / e. ●Jtem hoc carisma / tis. g. g. la grace du sainct esperit. b. gracc an speret glan. ●(1530) Pm 13. Mam a gracc da bout dilacet / Dreizouch an dro-man pobl an bet, tr. «Mère de grâce, vous par qui doit être délivré / Cette fois-ci le peuple du monde.» ●67. Dre gracc an ytron deboner, tr. «Par la grâce de la bonne Dame.»

●(1732) GReg 252a. C'est du Ciel que découlent toutes les grâces que nous recevons, tr. «Eus an eê e dired deomp an oll c'hrasou a recevomp.»

►[au plur. après un art. ind.] Ur grasoù : des grâces.

●(17--) EN 3601. [eur] graso jnmortel, tr. «des graces immortelles.»

(2) Lavarout gras : dire les grâces à la veillée funèbre.

●(1945) GPRV 3. ar c'hiz da lavaret gras en noziou-beilh gant ar re varo. ●4. daoulinet war eur gador e-tal ar varskaoñ da lavaret gras.

(3) Kavout d'e c'hras : trouver à son agrément.

●(1575) M 368-369. Ouz guelet da tensor, haz cosquor enorus : / Caffout arez daz graç, ez ynt aç soulaçus, tr. «De voir ton trésor, et ton honorable entourage de vassaux ; / Tu trouves que pour ton agrément ils sont fort commodes.»

B.

(1) Plaisir.

●(1955) STBJ 33. eur c'hras a oa beva en he zer.

(2) Kavout gras, ur c'hras : trouver agréable, plaisant.

●(1880) SAB 26. en diseol-se, em euz cavet grass discuiza.

●(1955) STBJ 108. Daoust da ze e kavis eur c'hras beza er gwasked.

(3) Bezañ gras : être agréable, plaisant.

●(1880) SAB 27. Ia, ac ez eo grass beza dindan skeud Jesus-Christ.

(4) Bezañ gras gant ub. =

●(1911) SKRS II 54. grass eo ganen ho kuelet.

(5) Gras (vat) : reconnaissance.

●(1499) Ca 100a. Graczou. g. graces merciz. la. pluraliter hec grates.

●(1934) DIHU 275/71. Liés é ma gresvad demb kaout é alieu fur.

(6) Evañ da c'hrasoù mat ub. : boire à la santé de qqn.

●(1732 GReg 100b. Boire à la santé de Pierre, tr. «Eva da c'hraçzou-mad Pezr.»

●(1878) EKG II 308. ec'h efint d'ho krasou mad, evel a leveront, e leac'h lavaret d'ho iec'hed.

(7) Da c'hras Doue : grâce à Dieu.

●(1908) PIGO II 46. Da c'hras Doue, war an tôl, ar vatez a deuas en ti. ●(1920) LZBt Meurzh 16. Da c'hras Doue, ma fôtred-me a dalc'has penn d'ar filouter.

(8) A-c'hras Doue : grâce à Dieu.

●(1908) PIGO II 144. Me zo bepred divac'hagn ha digabestr, a c'hras Doue. ●152. mes, a c'hras Doue, n'hallas ket skei e dôl. ●(1925) CHIM 7. (Soaz) Ha da dad, goût a ra kement-se ? / (Marc'harit) Ra ket, a c'hras Doue !

(9) Kemer e gras : prendre en gré.

●(1499) Ca 170a. [quempret] Jtem accepto / tas. g. prendre en gre. g. quempret en gracc.

C. Ho Kras : Vôtre Grâce.

●(1957) AMAH 52. Ho Kras, emezo, tuet d’ober adarre o c’hazh mitaouig.

II. Loc. interj. Gras mat ! : à la vôtre !

●(1840) EBB 13. on dit : d’hou yehèd (à votre santé), celui à qui s’adresse le souhait répond : grèce màd (je vous en remercie).

●(1903) MOAO 194. Hag en eur drei ouz peb koziad / A lavare d'ezan : Graz mad ! ●(1905) BREH 6. Chistr koh é hoah hanen. Mes ne ket fal. Grès mat. ●(1910) DIHU 61/109. Graesemat ! Mat é ; neoah guel e vehé bet d'ein stagein me fen doh er vouteill.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...