Devri

gwir .2

gwir .2

m. –ioù

I.

(1) Vérité.

●(1732) GReg 263b. Demêler le vrai d'avec le faux, tr. «Diffaranti ar güir diouc'h ar gaou.»

(2) Kaout gwir : avoir le droit.

●(1732) GReg 968a. Avoir voix en chapitre, tr. «Cahout guïr da rei e voüez.»

●(1846) DGG 142. pa douomp dirac justiç pe dirac tud pere o deus guir d'hon lacaat wat hon lê. ●(1870) FHB 263/10a. diskleriet gant ar re ho deus gwir d'ho rei da anaout. ●(1893) IAI 175. enn tu all d'ar pez o doa gwir da gaout.

●(1914) KANNgwital 145/491. eur maread a gred o deuz guir da veza e peb tra par an eil hag egile. ●(1925) BUAZmadeg 206. rei da bep hini ar pez en deuz guir da gaout. ●450. Ar gristenien o deuz gwir da gaout perz e promesaou ar Verc'hez. ●(1949) KROB 10/1. ar gopr en deus gwir da gaout.

(5) D'ar gwir : au vrai.

●(1659) SCger 126a. sçauoir au vray, tr. «gouzout d'ar guir.»

II. (domaine du droit)

(1) Droit (en général).

●(14--) Jer.ms 55. Pan sentis a enep guyr rehyr ouz drouc pryent, tr. «Quand j'ai obéi contre la justice trop longtemps à un ordre mauvais.» ●(1499) Ca 89a. [fur] Jtem iuris peritus / ta / tum. g. saigez de droit. b. fur en guir. ●106b. Guir g droit. ●(1557) B I 496. eguit ma guir ez eu hir martires rac maz ten fres (variante : tenfres) proces an heresy, tr. «et pour ma cause, elle souffre un long martyre ; car on la met en jugement pour sa foi.»

●(1659) SCger 46a. le droit, tr. «ar guir.»

●(1856) VNA 198. contre toute justice, tr. «inemb d'er gùir ha ræson.»

●(1911) SKRS II 179. troka he wiriou a bab hena ouz ar blijadur da zibri eur pladad legumach.

(2) Gwir war udb. : droit sur qqc.

●(1898) CDFi 09 avril 1c. da grenvaat gwir ar perc'henn war an traou a zo d'ezhan.

(3) Dre wir : par droit.

●(1907) KANngalon Ebrel 380. an ti-ze 'zo d'an Iliz dre vir. ●(1907) KANngalon Gouere 447. Tinzor an Oferen ne dalvez ket d'an anaoun dre vir. ●(1911) BUAZperrot 80. E bro Israël, dre wir ar c'hrouadur a oa d'ar vamm da zevel betek e bemp bloaz.

(4) (religion) Gwir an Iliz : droit canon.

●(1732) GReg 133b. Droit Canon, tr. «Güir an Iliz. güir reol an Ilis.»

(5) Coutume.

●(1732) GReg 228a. Coutume, droit particulier qu'on leve en plusieurs endroits aux jours de foires, d'assemblées pour l'entretien des ponts, des passages, &c., tr. «guïr.»

(6) Sevel ar gwir : lever la coutume.

●(1732) GReg 228a-b. Lever la coûtume, tr. «sevel ar guïr.»

(7) Gwir ha font : Fonds et droit.

●(1890) MOA 226a. Fonds et droits, tr. «guir ha fount.»

●(1926) FHAB Mezheven 227. kuzulierien ti ar Prefed (…) a zisklerias er bloavez 1817 e oa bet roet ar chapel gwir ha fond da iliz Kerfeunteun. ●(1967) BAHE 52/17. Moarvat e oant kleuzioù savet gant ar gwiraer diwar goust ar foñcher d'ar mare ma oa madoù gwir ha font.

(8) E gwir hag e font : fonds et droits.

●(1849) GBI II 294. Talvoudèges pewar mill skoed 'm boa bet / En gwir hag en fond gant ma fried, tr. «J'eus la valeur de quatre mille écus, / Fonds et droits, avec ma femme.»

(9) [plur.] Les droits afférents.

●(1732) GReg 43a-b. Il a eu pour partage la maison principale avec toutes ses appartenances, tr. «Evit e lod èn deus bet ar peñlec’h gand e oll virou.»

(10) Enep gwir : contre le droit.

●(1907) KANngalon Genver 311. lamet digant ho ferc’hen ha roet enep guir, dre eul laeronsi patant hag euzuz, d’ar gommun pe d’an ti kear.

(11) Sevel ur gwir : lever une taxe.

●(1847) FVR 220. Ar c’hustum a oa ur gwir pehini a zavet er marc’hajou. ●Ann taillo, a oa gwiriou pere a zavet diwar bep seurt traou.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...