Devri

kreskiñ

kreskiñ

v.

I. V. intr.

(1) Croître.

●(1499) Ca 51a. Crisquiff. g. croistre ou deuenir grand. ●66b. Diuan et crisquiff tout vng. g. germiner. ●(1621) Mc 94. ez cresquo an drouc desirou se. ●95. an resistancc se a cresquo. ●(1633) Nom 79a. Alga, vlua, fucus marinus : algue : felu-mor, vn seurt lousaou á cresq en mor huc (lire : hac) en reyer á vez aual ouz lœttus. ●96b. Stolones, soboles : reietton croissant au pied de l'arbre : vn auoultren guezen reiettoun á cresq ouz grizyen an guezen. ●237a. Arundinetum : lieu où croissent les roseaux : an læch ma cresq, an cors pe an penduennou.

●(1744) L'Arm 6a. Accroitre, tr. «Crissquein.» ●22a. Augmenter, tr. «Crissquein.»

●(1849) LLB 5. Penauz é lakehèt ol hou kué de greskein.

►[empl. comme subst.]

●(1868) KMM 242. ac ar c'hreski-ze a iea bep tro da zaou c'hement, a zouble beveach.

(2) (en plt d'un cours d'eau) Enfler, gonfler, grossir.

●(1633) Nom 246a. Alluuio, alluuies : accroissement de riuiere : pan deu an riffier da crisquiff.

●(1857) CBF 3. Ar steriou a gresk pa zeu ann erc'h da deuzi, tr. «La crue des rivières provient de la fonte des neiges.»

●(1936) BREI 445/2c. Tad-koz, kreski a ra an dour dindan hon bagig.

(3) Augmenter en nombre.

●(1659) SCger 82a. multiplier, tr. «crisqui.»

●(1907) PERS 122. Divezatoc'h pa greskaz an dud en Ars.

(4) par euph. (en plt d'une naissance)

●(1889) ISV 120. Ma kreske an dud en eun ti.

►Kresket an dud ganti : accouchée.

●(1925) BUAZmadeg 74. El lezen goz e oa gourc'hemennet d'ar gragez, pa veze kresket an dud gantho, choum eur pennad amzer heb mont d'an templ.

(5) [empl. devant un v. amené par la prép. «da»] Kreskiñ d'ober udb. : faire qqc. de plus en plus (souvent).

●(1865) LZBt Gouere 21. e talc'her hag e kresker da dont d'ehi [d'ann iliz]. ●(1880) SAB 113-114. me garfe ive creski ive d'ho anaout, d'ho caret !

●(1907) PERS 112. Neuze e kreske da bedi. ●153. an dud a greske atao da vont da gaout an Aot. Vianney. ●(1920) FHAB Genver 199. Kreski a rê an dud da chom er gêr. ●(1929) KANNgwital 316/268. An dud a gresk bep bloaz da vont da vit ar Verc'hez e Lourd.

(6) (patisserie ; en plt de la pâte) Fermenter.

●(1909) BROU 219. (Eusa) Kriski, tr. «Se dit aussi de la pâte qui fermente.»

(7) Mont àr grekiñ : aller en augmentant.

●(1854) PSA I 237. Chetui perac é oé ar grihuat hag ar gresquein é hé perpet er haz hag en ivi é caloneu er ré quetan-men ag er bobl.

II. V. tr. d.

(1) Faire croître.

●(1846) BAZ 652. da griski ho curunen en Env.

(2) Grossir, exagérer.

●(1732) GReg 475b. Il grossit les vertus, & il deguise les vices, tr. «C'huëza a ra, ou, crisqui a ra, ar vertuzyou, é-qéhyd ma teu da ziiguiza ar viçzou.»

(3) Augmenter.

●(1659) SCger 10b. augmenter, tr. «crisqui p. cresquet.»

●(1821) SST 44. cresquein é souffranceu.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...