Devri

padout / padiñ / pad

padout / padiñ / pad

v.

I. V. intr.

A. temp.

(1) Durer.

●(1499) Ca 151a. g. durer. b. pat. ●153b. Pat vide in padus. ●(1530) Pm 31. En eff (…) / Maz pat bizhuiquen leuenez, tr. «Au ciel, (…) / Où dure à jamais la joie.» ●(1612) Cnf 34a. ha hoaz è patté vn spacc amser. ●(1633) Nom 62b. Vinum consistens, serens ætatem, firmum : vin durable : guin padus, guin á pade pell. ●121b. Color euanidus, fugax, obsoletus : couleur passée : liou na pad quet pell, hac á tremen prest.

●(1659) SCger 162a. padout, tr. «durer.» ●(c.1680) NG 514. Car pellë ne al padign. ●(c.1718) CHal.ms ii. temps pommelé, femme fardée ne sont pas de longue durée, tr. «amser brehec, brihec, cogussec ne badant quet pel.» ●(1732) GReg 310b. Durer, tr. «Padout. pr. padet. Van[netois] padeiñ.» ●(1790/94) PC I 232. Me lavar hac a lavaro – Ce ne bado qet ato.

●(1821) SST.ab xlii. padein e rei bet fin er bet. ●(1862) JKS 3. Avel eo klask madou ne badont ket pell. (…). ●(1883) MIL 186. Pardon Sant-Herbot a bad e doug miz mae. ●(18--) GBI II 134. Me na bâdfe ket ma moïenn / Da roï aluzenn d'ar baourienn, tr. «mes moyens ne dureraient pas / A donner l'aumône aux pauvres.»

●(1901) LZBg 59 blezad-2l lodenn 120. Hag er labour e bad ag er saù-hiaul betag er huh-hiaul. ●(1910) MBJL 164. Pad a ra goude m'eo êt al «Legat» en iliz.

►[auxil. bezañ]

●(1621) Mc 37. pe quehit à amser eo padet quement se.

(2) Padout gant ub. : supporter qqn.

●(1790) MG 162. Pe larehèn dehou, par-exampl, é han de goroll d'er Sulieu ha d'er Gouilieu, n'em behai quet de bad guet-ou. ●167. n'em behai quet de bad guet me hansortezèt. ●392. Ne vai quet moyand de bad guenein durand en dé, ha nitra ne gavan groeit d'em fantasi.

(3) Bezañ diouzh padout : durer.

●(1920) FHAB Genver 194. ar peoc'h ne oa ket diouz padout.

(4) Padout da =

●(1907) FHAB Eost 164. perag an hironed-se ne badont-hi ket d'en em skigna ?

(5) Padout da : continuer à.

●(1911) BUAZperrot 378. e welas ne c'helle ket an traou padout da vont evel ma oant eat.

(6) Padout da (+ v.) : s'empêcher de.

●(1792) BD 2009-2010. penos epado arpecher dagleuet earet / penos epado ma daoulagad davoelan dam pechet, tr. «Comment le pêcheur se contiendra-t-il en écoutant son arrêt ? / Comment mes yeux pourront-t-ils s'empêcher de pleurer mon péché ?» ●3314. na batten pelloch do cleuet, tr. «je ne pourrai endurer plus longtemps de les entendre.»

●(1906) KANngalon Genver .

(7) Padout en ub. : se perpétuer dans qqn.

●(1906) KANngalon C'hwevrer 27. He buez he unan eo e deuz roet d'ar vugale e deuz lakeat er bed, hag a bad enn-ho.

(8) Résister.

●(1911) BUAZperrot 837. n'int ket gouest da badout, anez paouez eur pennad bennak ganto.

B. spat. S'étendre.

●(17--) VO 91. ur hoæd bras ha bodêq, péhani e bad bet-ha palès er vertu...

C. sens fig. (en plt de qqn).

(1) Oser.

●(1958) BRUD 3/102. (Pouldregad) Je n'ai pas osé dire, tr. «ne 'm eus ket padet lavaret.»

(2) Padout gant udb. : endurer qqc.

●(1843) LZBg 1añ blezad-2l lodenn 86. ne baden quet mui guet en ol attercereaheu-zé.

●(1911) SKRS II 104. N'oa ket evit padout gant ar boan spered.

(3) [au négatif] Tenir, dans une position physique ou morale.

●(17--) ST 136. Me ia gant ar gounnar, ne badan mui ama, tr. «J'enrage, et ne me possède plus.»

●(1872) ROU 105a. Ne c'hallan mui padout, ne badan mui, tr. «Je ne puis encore tenir sur mes pieds.»

II. V. tr. i.

(1) Padout ouzh : résister à.

●(1792) HS 85. Bed memp ma padass doh-tai er memp boteu hac er memp sayeu durant deu-üigent vlæ.

●(1951) BLBR 39-40/2. penaos en deus gellet e gorf padout outañ.

(2) Padout gant ub. : endurer.

●(1790) Ismar 394. n'en dès quet a du de bad guet-t'ou [hou Covezour].

(3) Padout gant udb. : (ne plus) se tenir de.

●(1931) GUBI 12. Intron er Vran nezé / Ne bad mui get er joé.

III. V. pron. réfl. En em badout : s'en empêcher, se retenir.

●(17--) VO 58. Poén em boai doh hum virèt a hoarhein ar hé houst : mæs ne oai quet bet moyand-teign hum bad.

IV. Na badout an diaoul outañ : voir diaoul.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...