Devri

reizh .1

reizh .1

adj.

I. Attr./Épith.

(1) Juste.

●(1926) FHAB C'hwevrer 50. ar re o deus menoziou eün ha reiz.

(2) (Sommeil) normal, non-agité.

●(1914) MAEV 213. ha ra ziskuizo hoc'h izili dre eur c'housk c'houek ha reiz.

(3) Docile, obéissant, sage.

●(1910) FHAB Mezheven 180. Goude beza paket eur seurt ougnad e chomjont reiz eun tachadig. ●(1955) STBJ 107. Grit deoñ chom reiz ha mont a-rôk, mar plij, Hei'ta Tambour ! Hei 'ta ! ●(1985) AMRZ 8. « reiz eo » (trankil eo), ne raio droug e-béd dit, bez dineh. ●(1995) BRYV IV 68. La ! bez’ he-deus bet ’marh !... reiz eo bet !

(4) (religion) Kloer reizh : clergé régulier.

●(1732) GReg 173a. Le Clergé regulier, tous les Ecclesiastiques qui vivent dans les cloîtres, dans l'observance des vœux solennels de Religion, tr. «Ar c'hloër reiz.»

●(1857) CBF 63. Ar c'hloer reiz, tr. «Le clergé régulier.»

(5) Traezh reizh =

●(1931) FHAB Ebrel 135. goloet eo amañ-ahont a draez reiz pe draez du, amañ-ahont a zouar a zoug geot druz.

(6) Correct, sans faute.

●(1929) FHAB Gwengolo 348. skriva eur brezoneg reiz.

(7) (Voix) qui chante juste.

●(1903) MBJJ 174. pa glevan eur vouez reiz, ha danve enni.

(8) Facile à faire.

●(1659) SCger 55b. facile, tr. «reiz.» ●169a. an dra se so reiz, tr. «cela est facile.» ●(1732) GReg 25a. Aisé, facile, tr. «Reiz.» ●390a. Facile à faire, tr. «reiz da ober.»

●(1821) SST 16. rein d'er grechenion ur fæçon reh ha berre d'ober profession ag er fé. ●73. el me hu reh de uélet.

(9) (religion) Gourc'hemennoù reizh : commandements de Dieu.

●(1659) SCger 169a. gourc'hemenou reiz, tr. «commandements de Dieu.»

II. Adv.

A.

(1) Normalement.

●(1910) MBJL 95. Evit besteod nan ê ket : distagan reiz a ra ar girio a lavar d'imp.

(2) Bien.

●(1821) SST 17. discoein reh d'en ol. ●18. me comprener reh é hès ur hroéour, én ur uélet treu crouéet. ●39. discoein reh é houai er Messie grateit aveit salvein er bet. ●63. En ur ziscleriein reh er peh en dès Doué revelet. ●213. En dut-cé e zisco reh ne ouyant quet petra u communiein.

(3) [avec les v. gouzout, anavezout] Bien.

●(1787) PT 9. mé ouèr reih é caret hou lézèn. ●28. m'én hanahue forh reih de vout a Galilé. ●(1790) MG 398. hum éxaminein a dost eit hanàuein reih ne talamb de nitra.

●(1906) HIVL 158. hañni ne houié reih pé sort klinùed e oé. ●(1910) MBJL 130. ha gouzout a ran reiz, breman, pez a zo bet c'hoarvezet ha penôs.

B. Loc. adv.

(1) Reizh-mat : très bien, pertinemment.

●(1849) LLB 1889. Hui er gouiou reih mat.

●(1902) TMJG 346. Ha Mari-Job a wie ze rez mad. ●(1908) DIHU 34/55. Gout e hré reih mat penaus en argand-sé n'hellent bout nameit gey unan ag en ti. ●(1910) DIHU 58/54. gout e hré reih mat penaus er vugalé hum blij é hoari en ur lod. ●(1921) BUFA 111. Er sant e houié reih mat kement-sé. ●(1925) CBOU 5/69. Hon Zalver en deus hen diskouezet reiz mat.

(2) Reizh ha splann : clairement.

●(1790) MG 400. guélèt reih ha splan n'en don nitra.

●(1821) SST 84. hen anauet reh ha splan. ●231. hum accusein reh ha splan, hemp clah distro er bet. ●(1838) OVD 99. disclæriet dehou reih ha splan hou ç'inclinationeu. ●(1849) LLB 569-570. en nean hag en doar / E laré reih ha splann é oé Doué é konar. ●(1854) PSA I 278. ena hi discoa reih ha splann. ●(1896) HIS 118. aveit diskoein, reih ha splan, é ma Jésus er mestr.

●(1909) DIHU 52/347. chetu er péh en des devizet reih ha splann.

(3) Reizh ha spis : clairement, nettement.

●(1849) LLB 254. Me gleuas reih ha spis son er hleher bihan.

(4) Reizh ha naet : nettement.

●(1854) PSA I 319. deit-ind enta ér fin de ben a zisclériein reih ha net en hoant hag en desir criminel ag ou halon.

(5) Reishoc'h pe reizh : de mieux en mieux.

●(1821) SST vi. ha de ziscoein rehoh pe reh d'en ol penaus n'en dès nitra faus, na nitra doutus én hai. ●49. Eit discoein rehoh pe reh en hen doai marhuet veritablement.

III. Ker reizh hag un oan : voir oan.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...