Devri

treuz .2

treuz .2

m. –où

I. (dimension de travers)

(1) Travers, largeur, distance.

●(1575) M 2129. Mar dougont treuz an gruech, na bech à nep pechet, tr. «S’ils portent la largeur d’un ciron ou son poids d’aucun péché.»

●(1659) SCger 72a. la largeur d’vn pouce, tr. «treus vr meut.» ●120b. trauers, tr. «treus.»

●(1848) GBI ii 268. Treuz diou pe der erw diout-han, tr. «A la distance de deux ou trrois sillons de lui.» ●(1878) EKG ii 115. en em gaout a riz treuz eur park epken dioc’h tiez bourk Berven.

(2) Épaisseur.

●(1744) L’Arm 42a. Il y a au-dessus du lait caillé deux doigts d’épaisseur de grosse crème, dont on fait le beurre, tr. « Boutt-çou ar el leah coaill trez deu viss à goaiveenn tihuë, à béhani é rérr enn amoneenn » ●137b. Epaisseur d’un doigt, tr. « Trez ur biss »

(3) Hauteur.

●(1869) HTC 76. treuz e benn en doa dreist an Isrealitet all.

●(1908) PIGO ii 125. Treuz e benn an evoa dreist d’ê.

(4) Mont dre dreuz : aller à travers.

●(1931) VALL 755a. aller par une traverse, tr. «mont dre dreuz T[regor].»

(5) N’eus ket a dreuz dezhañ : on ne peut le traverser.

●(1905) IMJK 165. O mor nen des chet a dréz dehou !

(6) (marine) Tennañ treuzioù : tirer des bords.

●(1973) BAHE 76/38. Kregiñ a ris evelkent da dennañ treuzioù.

(7) Trajet.

●(1868) KMM 216. epad an treuz adalec an ti ma oa maro ar Verc’hez enna betec ar bez.

(8) Seuil. Cf. treuzoù

●(1659) SCger 74a. linteau ou seuil, tr. «treus, p. ou.»

II. sens fig.

(1) Ober e dreuz (er vuhez, etc.) : se débrouiller (dans la vie).

●(1883) SAQ i 30. Me ne meuz ket a relijion ha n’oun ket klanvoc’h evit-se, a zastum arc’hant, a ra brao-bras va zreuz var an douar. ●(1889) SFA 56. an hini n’en deuz ket a arc’hant evit ober (…) he dreuz var an douar.

●(1911) BUAZperrot 24. Red eo deski ar vugale abalamour d’ezo da veza barrek da ober o zreuz. ●62. diouz c’houezen o zâl e c’hounezent brao bras peadra da ober o zreuz. ●(1925) MAZmadeg 182. Ober a raint, easoc’h kalz, ho zreuz er vuez-man (...) mar keront, gounit ar baradoz. ●(1934) PONT 17. hag e sikouro ac’hanomp, d’ober mat on treuz er bed-ma. ●(1936) LVPR 74. Ha deski d’ezo e pe zoare en em gemer, evit ober hervez Doue, o zreuz er bed-ma.

(2) Ober e dreuz e : faire sa carrière dans.

●(1931) FHAB Mezheven 231. Ma oa e dad hag e dad koz tud a lezenn, meur a hini eus e eontred o devoa graet o zreuz, en arme.

(3) Ober e dreuz (en ul lec’h) =

●(1911) BUAZperrot 210. Ar manac’h yaouank a zentas hag a yeas da ober e dreuz en eul lochen dirapar ha pell a bep leac’h.

III.

(1) Ober e dreuz : s’en tirer, réussir...

●(1926) (L) *Tintin Anna FHAB 154. pa'zint gouest da ober o zreuz o-unan e c'heller o dispartia. ●(1927) (L) L. ar Floc'h TSPY 17. Evel m'emaoun brema, emaoun o pinvidikaat va mestr, ha va-unan em eus beac'h oc'h ober va zreuz, o walc'hi an eil dourn gant egile.

(2) Ober e dreuz war an douar : s’en tirer dans la vie.

●(1883) (L) J. Quéré SAQ i 30. Me (…) a zastum arc’hant, a ra brao-bras va zreuz var an douar.

(3) Ober an treuz : s’intégrer (dans une famille).

●(1913) (L) M.-A. Abgrall FHAB Gouere 239. Ha koulskoude e oa mil boan o voalc'hi an eil dorn gant egile evel ma oa ar c'his da lavaret pa ves beac'h oc'h ober an treus gant an tiegez.

(4) Bezañ e reuz hag e treuz : voir reuz.

(5) Kaout reuz ha treuz : voir reuz.

(6) Treuz un neudenn : voir neudenn.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...