Devri

Recherche 'anat...' : 8 mots trouvés

Page 1 : de anat (1) à anatidigezh (8) :
  • anat
    anat

    adj.

    I. Attr./Épith.

    (1) Évident, manifeste.

    ●(1499) Ca 109a. Haznat. g. cogneu. ●(1530) Pm 37 (Pemzec Leuenez). Ez deuz gabriel an ael pur / En stat haznat guir croeadur, tr. «Vint Gabriel, l'ange pur, / Sous l'aspect évident d'une juste créature.» ●(1575) M 3378. an tra man so haznat, tr. «ceci est évident.» ●(1580) G 510. An pechedou yffam en ker man so haznat, tr. «Les péchés infâmes dans cette ville sont connus.»

    ●(1659) SCger 54a. euident, tr. «anat.» ●(1732) GReg 208b. Conviction, preuve évidente d'une verité que l'on avoit deniée, tr. «Prouvidiguez haznad eus a ur viryonez dinac'het.» ●868b. Le délire est un simptome de la fièvre, tr. «An alfo a so ur merq haznad a derzyenn.» ●(1744) L'Arm 313a. Public, manifeste, tr. «Hanatt.»

    ●(1860) BAL 212. Dre vercou sclear ac aned.

    ●(1915) HBPR 37. ar pez a oa eur gaou anat. ●(1927) GERI.Ern 17. anat, T[régor] haenat adj., tr. «notoire, facile à (re)connaître, clair, manifeste, évident, certain.»

    (2) Évident, déclaré.

    ●(1732) GReg 251a. Un ennemi déclaré, tr. «Un adversour aznad.» ●Une guerre déclarée, tr. «Ur gaçzony aznad.»

    (3) Évident, clair.

    ●(1834) SIM 179. merqet en lizerennou aznad.

    II. Attr.

    A. abstrait

    (1) Bezañ anat : être évident que.

    ●(1909) MMEK 113. eo aned n'emaint ket dirag Eusa. ●214. aned eo e vezint treac'het. ●(1911) SKRS II 27. anet eo ez eo bet krouet gant unan (…).

    (2) Bezañ anat d'ub. : être évident à qqn.

    ●(1877) EKG I 268. Anat oa d'ezho e viche trouz ha kann.

    (3) Dont da anat da ub. : apparaître évident à qqn.

    ●(1878) EKG II 42-43. Pa veliz oa eat kuit ar grusifi vrao-ze, e teuaz da anat dign oa bet ar zoudarded oc'h ober ho zro dre eno.

    B. concret

    (1) Visible.

    ●(1831) MAI 122. ar re a les form ar c'horf da vean re hainad.

    (2) Bezañ anat diouzh udb. all : être distinct de qqc. d'autre.

    ●(1868) FHB 170/106a. Ar c'horf a so bet cavet hag anavezet dioc'h meur a verc hen rente anat dioc'h ar re all. ●(1872) ROU 81b. Distinct, tr. «Anad diouz un all.»

    (3) Bezañ anat ur banne warnañ : on voit qu'il a bu.

    ●(1878) EKG II 153. Pa deuchont er meaz oa anat avoualac'h ho banneou varnez-ho.

    ●(1945) DWCZ 24. Laouig a zeu d'ar gêr, anat eur banne warnan. ●(1955) VBRU 134. siwazh, anat e veze warnañ e vane.

    III. Adv.

    (1) À l'évidence, évidemment.

    ●(1530) Pm 120 (Tremenuan). me ezneu pur / Ez ouff haznat goall croeadur, tr. «je reconnais entièrement / Que je suis évidemment une méchante créature.» ●(1575) M 434. Hac é diuerr é oat, haznat pep vn atell, tr. «Et abrège sa vie, évidemment, à tout bout de champ.» ●2024. Tan an bet man haznat, á losq dre grat coadou, tr. «Le feu de ce monde, évidemment, brûle aisément des bois.»

    ●(1727) HB 165. Ar rest ne d'e hanad / Nemed poan ha paôrentez.

    ●(1927) GERI.Ern 17. anat, T[régor] haenat adv., tr. «clairement, évidemment.»

    (2) Ouvertement.

    ●(1580) G 291. Ny so duet haznat en stat man, tr. «Nous sommes venus ouvertement en cet état.»

    (3) Diskouez anat : prouver, mettre en évidence.

    ●(1878) EKG II 196. Hag evit hen diskouez sklear hag anat d'an oll, ez an da lakaat dirak ho taoulagad eun tamm skrid. ●(1889) SFA 110. ha ne ziskouezont ket anat e teu Fransez a berz Doue ?

    (4) Bon, bien.

    ●(1772) LAurenslan.ms 79-59. amy couraig adalch mat / hac es pezo eur gobr haunat.

    ●(1912) FHAB C'hwevrer 37. kuzet anat int, evid doare, ha ken mat zoken ma ne vezint ket anavezet morse.

    IV. Tr. Anat gouzout ervat

    ●(1921) PGAZ 37. «Ane-gout-ervad, eme Iann-Ber, eur paotr pevar bloaz ha n'en deuz bet tamm skol ebet c'hoaz !» ●(1934) CDFi 14 avril. Anat eo d'oc'h gouzout ervat ne meus ket aoun me o vont da zevel ac'halen. ●(1935) CDFi 16 mars. Anat d'it gouzout ervat, ne doun ket chomet eno da glevet ar peurrest eus va fater.

  • anataat
    anataat

    v.

    I. V. intr.

    (1) Apparaître, paraître, sembler.

    ●(1499) Ca 109a. Haznattat. g. apparoir.

    ●(1861) BSJ 282. Èl-cé é ma en invray streàuet é misq er gunéh ; a p'en dint hoah é guiaud ne hennatant quet bout dishaval en eil doh éguilé ; mæs a pe zihuodant en ou difforhér for æs.

    (2) Devenir évident.

    ●(1732) GReg 661b. devenir notoire, tr. «Aznatât. pr. aznateët.»

    ●(1876) TDE.BF 12a. Anataat, v. n., tr. «devenir évident.»

    ●(1927) GERI.Ern 17. anataat v. a., tr. «devenir évident.»

    (3) (en plt de qqc. d'abstrait) Se manifester.

    ●(1861) BELeu 23. Attàu a pe gonzé é hanaté un dra-benac ag ur gal én-hou.

    II. V. tr. d. Rendre évident, prouver, démontrer.

    ●(1732) GReg 661b. Rendre notoire, tr. «Aznatât. pr. aznateët.»

    ●(1927) GERI.Ern 17. anataat v. a., tr. «rendre évident, prouver.» ●(1931) VALL 199a. Démontrer, tr. «anataat.»

  • anatadur
    anatadur

    m. –ioù Démonstration.

    ●(1931) VALL 199a. Démonstration, tr. «anatadur m.» ●591a. Preuve, tr. «anatadur m.»

  • anatadurezh
    anatadurezh

    f. –ioù Démonstration.

    ●(1931) VALL 199a. Démonstration, tr. «anatadurez f.» ●591a. Preuve, tr. «anatadurez f.»

  • anataenn
    anataenn

    f. -où Preuve.

    ●(1962) EGRH I 7. anataenn f. -où, tr. « preuve. »

  • anataus
    anataus

    adj. démontrable.

    ●(1931) VALL 199a. Démontrable, tr. «anataüs.»

  • anatausted
    anatausted

    f. démontrabilité.

    ●(1931) VALL 199a. Démontrabilité, tr. «anataüsted f.»

  • anatidigezh
    anatidigezh

    f. –ioù Démonstration.

    ●(1931) VALL 199a. Démonstration, tr. «anatidigez f.»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...