Devri

Recherche 'dastum...' : 11 mots trouvés

Page 1 : de dastum-1 (1) à dastumlec_h (11) :
  • dastum .1
    dastum .1

    m. & adv. –où

    I. M.

    (1) Action de ramasser, de cueillir.

    ●(1906) KPSA 21. evel ar bodou rezin goude an dastum.

    (2) Collection, recueil (de textes).

    ●(1633) Nom 3a. recueils, escritures amassées de plusieurs autheurs, tr. «vn dastum á scrituryou amasset á cals hac á diuers authoret.»

    ●(1732) GReg 179b. Collection, tr. «Dastum. dastumou.»

    ●(1850) JAC 2. caout eun dastum vad eus a ganticou.

    ●(1904) DBFV 41b. dastum, s. pl. eu, tr. «amas, recueil, collection, assemblage.»

    (3) Assemblage.

    ●(1856) VNA 4. el Langage nehué-cé, péhani n'en dé burhud meit un dastum a Vreton, a Latin. ●(1876) TDE.BF 103a. Dastum, destum, s. m., tr. «Amas, assembllage.»

    (4) Épargne.

    ●(1834) SIM 14. Al labour a chasse ar vizer hac an dastum eo en ampech da zont.

    (5) Bezañ troet war, gant, ouzh an dastum : être près de ses sous.

    ●(1880) SAB 187. An dud, cals re droed var an destum, var an danvez.

    ●(1911) BUAZperrot 73. maouez kalz re droët var an destum. ●277. an dud a zo troët var an destum. ●(1912) MMPM 82. pa vezer troët var an destum, ne heller ket pedi. ●(1922) IATA 20. Eun tamig eo troet gant an dastum. ●(1923) FHAB Gouere 243. n'oa ket troet ouz an destum. ●(1931) VALL 21b. porté à amasser (de l'argent), tr. «trôet war an dastum.»

    (6) Tas, bande de.

    ●(c.1718) CHal.ms iv. un tas de coquins de frippons, tr. «un dastum' a goquinet, a friponnet, ur üih coquint ha fripponnet.»

    (7) Rassemblement.

    ●(1906) BOBL 15 décembre 116/3a. Arc'heskop Raozon en deuz renet var eun dastum kristenien en Iliz-Veur.

    II. Adv. Kerzhout war zastum : marcher les pieds en dedans.

    ●(1879) ERNsup 170. kerzet war destum, Trév[érec], marcher les pieds en dedans.

    III.

    (1) Dastum e fleütoù : voir fleütoù.

    (2) Dastum ar bed en ur grogenn : voir bed.

    (3) Dastum arc'hant gant ar bal-dol : voir pal-dol.

    (4) Dastum arc'hant evel ur mengleuzier : voir arc'hant.

  • dastum .2
    dastum .2

    voir dastumiñ

  • dastumad
    dastumad

    m. –où

    (1) Ensemble d'écrits contenus dans un ouvrage.

    ●(1909) NOAR iv. kaout kaeroc'h kontadennou eget ar re a zo en e genta dastumad.

    (2) Collection.

    ●(1985) DGBD 5. un dastumad fosilenned.

    (3) Ramassis.

    ●(1914) DFBP 272a. ramassis, tr. «Dastumad.»

  • dastumadeg
    dastumadeg

    f. –où

    (1) Récolte.

    ●(1909) FHAB Meurzh 72. Reolen ebet aman evit an dastumadek bezin.

    (2) Recueil, assemblage.

    ●(1910) FHAB Meurzh 78. Greomp 'ta eun destumadeg adreuz-vichanz eus ar brasa madoberou a fouilhezas ar Romaned dre c'hourenez Arvor goude ar vrezel.

  • dastumadenn
    dastumadenn

    d. –où

    (1) Revue (presse).

    ●(1905) KDBA 20. un dastumaden skriùet é brehoneg. ●(1934) BRUS 292. Une revue, tr. «un dastumaden –neu.» ●(1943) DIHU 380/203. de gas en dastumaden a vad d'er ré e vehè berrek en treu getè.

    (2) Compilation.

    ●(1915) HBPR 277b. recueil, tr. «Dastumaden.» ●(1933) FHAB C'hwevrer 63. Al leor nevez-man n'eo netra nemed eun dastumadenn gountadennou bet moulet e Feiz ha Breiz ar blaveziou tremenet.

    (3) Rassemblement, réunion.

    ●(1906) BOBL 17 novembre 112/3b. Eun dastumaden deuz memprou ar c'homis labour-douar. ●(1907) BOBL 19 janvier 121/1b. An oferennou n'int ket henvel deuz an dastumadennou publik all.

  • dastumadur
    dastumadur

    m.

    (1) Ce qui a été ramassé, cueilli (fruits, etc.).

    ●(1904) BOBL 8 octobre 4/1b. ne weler c'hoaz var ar marc'had nemed an avalaou koueet, an dastumadur, ar re hijet.

    (2) Accumulation

    ●(1931) VALL 7a. Accumulation, tr. «dastumadur m.»

  • dastumer
    dastumer

    m. –ion

    (1) Homme qui ramasse, qui cueille.

    ●(c.1500) Cb 58b. g. cueillir des fueilles / ou effeilleur. b. foillezer dastumer da delyou. ●84b. [figuesenn] ga. cuilleur de figues. b. dastumer da fieux.

    (2) Celui qui amasse.

    ●(1732) GReg 31b. Celui qui amasse, qui accumule, tr. «Destumer. p. destuméryen. Dastumèr. p. yen.»

    (3) Collecteur (d'impôts).

    ●(1942) LANB 30. Rollerien ha dastumerien an tailhou.

    (4) Collecteur de traditions populaires.

    ●(1950) KBSA 8. ouspenn eun dastumer pe aozer marvailhou e oa Yann ar Floc'h. ●(1963) LLMM 100/342. Un oberenn dreist eo Barzaz Breiz, un dastumad kaer, na c'heller ket teurel d'ar blotoù war zigarez ma plij da lod ober eus an dastumer ur falser. ●343. Fañch an Uhel (...) hon dastumer ar gwirionañ.

    (5) Compilateur.

    ●(1732) GReg 187b. Compilateur, Auteur qui fait des recueils, tr. «Dastumer. p. dastuméryen. déstumer. p. yen.»

    (6) Ramasseur, collecteur.

    ●(1943) VKST Gouere-Eost 312. rei tri lur amann d'an dastumer amann.

  • dastumet
    dastumet

    adj.

    (1) Assemblé.

    ●(c.1500) Cb 60b. [destriz] assembles. b. dastumet.

    (2) Condensé, concentré.

    ●(1633) Nom 55b. Iusculum coactum : gelatine : soubennic az tom, souben dastumet.

    (3) (en plt de qqn) Ramassé, mis en prison.

    ●(1838) CGK 3. bea dastumet, chadénet evel eur c'hy.

  • dastumidigezh
    dastumidigezh

    f. Rassemblement.

    ●(c. 1501) Lv 234/101. dastumidiguiz gl. ouille.

  • dastumiñ / dastum
    dastumiñ / dastum

    v.

    I. V. tr. d.

    A. (en plt d'une seule chose, d'une seule personne au moins)

    (1) Ramasser (qqc. qui est par terre).

    ●(1878) EKG II 21. Destumm a riz va benviachou tenna-tan. ●79. dastumm an tammou euz ar groaz bruzunet.

    (2) Ramasser, emballer (qqn) en prison, à l'asile.

    ●(1838) CGK 3. Guël e zeo beza dastumet, chadénet evel eur c'hy. ●(1877) EKG I 11. d'hen destum er prizoun. ●(1894) BUZmornik 114. hema a reaz dastum Valantin hag he deuler er prizoun.

    ●(1905) BOBL 19 août 48/3d. Marvat e vo dastumet en Ti ar Follien, en Dinam. ●(1924) ZAMA 199. gant aon na glevfe pe na welfe Beg-ma-Zok (an archer !) o tont d'e zastum !

    (3) Prendre, attraper.

    ●(1576) Cath p. 10. heruez a guelaff ez fell dit dre finesaff hon destum ez laçou, tr. «D'après ce que je vois, tu veux par finesse nous prendre dans tes filets.»

    (4) Attraper, contracter (une maladie).

    ●(1659) SCger 61b. gaigner vn mal, tr. «dastum vn drouc.» ●(1732) GReg 202b. Contagieux, euse, qui se gagne par attouchement, par communication, par frequentation, tr. «Droucq a allér da zestum.» ●204a. Contracter une maladie, tr. «déstum ur c'hlêved.» ●594a. Maladie contagieuse, tr. «Clêved eaz da zestum.» ●828b. Se procurer une hernie, tr. «destumi un avelenn.»

    ●(1857) CBF 75. riou en deus dastumet, tr. «il a pris froid.» ●(1860) BAL 132. unan eus e urz, o veza aliez var dro ar re glanv, a zestumas ar c'hlenved ac a varvas. ●(1866) HSH 131. cals anezo a zestume clênved.

    (5) Envelopper.

    ●(1530) Pm 229. vn coz lyen / Penheny ez vezy griet / Tizmat a lum ha dastumet, tr. «une méchante toile, / Dans laquelle tu seras cousu, / Bien vite et enveloppé.» ●(1650) Nlou 131. En dastumas en touez fouen glas, tr. «l'enveloppa dans du foin vert.»

    B. (en plt de plusieurs choses, de plusieurs personnes)

    (1) Amasser.

    ●(1499) Ca 54a. Dastum. g. amasser assembler. ●(c.1500) Cb 24a. g. amonceller. b. dastum meyn. ●(1633) Nom 84b. Fœnum in fœnificii cumulum addere, vel in pyramides exstruere : combler le foin, amasser le foin en vn tas : dastum an foüen en vn bern.

    ●(17--) TE 56. batissein partout én é Ranteleah graniéleu, ha dastum én-ai (…) ol en æd e vezai eèllét.

    (2) Amasser (des biens, de l'argent).

    ●(1732) GReg 31b. Amasser du bien, tr. «Destumi madou.»

    ●(1928) BFSA 127. Dastumi a reont madou.

    ►absol.

    ●(1904) ARPA 95. an hini ne zestum ket ganen a foran. ●(1907) AVKA 100. neb na dastum ket ganen, eo foeta e ra. ●(1909) KTLR 143. Dastum a garie, mez gina 'rea pa ranke dispign eur guennek.

    (2) Compiler.

    ●(1732) GReg 187b. Compiler, faire un Recüeil de plusieurs Auteurs ou de plusieurs ouvrages ensemble, tr. «Déstumi. pr. destumet.»

    (3) Cueillir.

    ●(1499) Ca 54a. Dastum. g. cuillir.

    ●(1867) MGK 91. Eo great brema ann eost ha dastumet ann ed.

    (4) Rassembler (des personnes).

    ●(1575) M 1357. Eno á hast dastum aray lingnez humen, tr. «Là en hâte, il réunira la race humaine.»

    ●(1659) SCger 101a. rallier, tr. «dastum.» ●(1744) L'Arm 18a. Assembler des personnes, tr. «Dasstumein.»

    ●(1821) SST 53. Ean e zastumas ino é Apostolet. ●(1866) HSH 138. Neuse e testumas quement en devoa a soudardet. ●(1878) EKG II 3. an Aoutrou de Kerbalanek (…) hon destumaz enn dro d'ezhan.

    (5) Lever (une armée, un équipage).

    ●(1659) SCger 73a. leuer des gens d'armes, tr. «dastum tut a armou.»

    ●(1849) LLB 1618. E hras gober ul lestr, dastum marteloded. ●(1894) BUZmornik 131. ha setu hema ha dastum eun arme evit sailla var Rom.

    (6) Collecter (des chants, etc.).

    ●(1923) FHAB C'hwevrer 54. Eur werz truezus meurbet, dastumet gant Luzel.

    (7) Ramasser.

    ●(1857) CBF 6. dastumit al loaiou, tr. «ramassez les cuillères.»

    (8) Rassembler (des écrits).

    ●(1838) OVD 80. composet livreu é péré é hès dastumet oræsoneu.

    C. sens fig.

    (1) Rassembler (ses forces).

    ●(1852) MML 107. ar c'hlanvour (…) a seblant dastum he holl ners evit sevel. ●(1879) BMN 288. e tastumas kemend ha ma hellas he oll nerz, he oll c'halloud.

    ●(1906) KANngalon Meurzh 58. Jozeph, en eur zastum he holl nerz, a glazkaz mont var he zaoulin.

    ●(1948) KROB 1/2. dastum o nerz evit an amzer da-zont.

    (2) Recueillir (ce que l'on entend).

    ●(1882) BAR 70. Mari a zastum mad kement a glev.

    II. V. pron. réfl. En em zastum.

    A. (en plt d'une seule personne, ou de plusieurs considérées une par une)

    (1) Se relever d'une chute.

    ●(1878) EKG II 322. Ar Berthou a en em zestumaz buanna ma c'hellaz.

    ●(1955) STBJ 155. Pa ne goueent ket / E vizent kuit d'en em zestum. ●(1982) TKRH 75. kent dezhañ bezañ 'n em zastumet.

    (3) S'emmitoufler.

    ●(1872) DJL 30. Jakez n'em zastum kloz en he liviten.

    B. (en plt de plusieurs personnes, de plusieurs éléments)

    (1) Se rassembler, s'assembler, se réunir.

    ●(1744) L'Arm 20b. S'attrouper, tr. «Um zasstum.»

    ●(1861) BSJ 75. d'el léh m'hum zastumé er Juiffèd. ●142. ur vostad tud en doé hum zastumet d'er gortoz én devalen. ●(1877) EKG I 13. an dud a renk huel euz a Gastel a ioa oll en em zestumet enn eskopti. ●300. pep hini (...) a en em zestumaz gand tud he vro evit mont kuit.

    ●(1903) MBJJ 45. En em dastum a reomp evit se e-kreiz ar vatimant. ●(1908) PIGO II 77. An dud, hini ha hini, en em zastum en-dro d'ean. ●(1909) NOAR i. en em zastum en-dro d'an tan. ●(1910) MBJL 141. mont d'en em dastum en Hortikultural Hall. ●(1911) BUAZperrot 131. dal ma welas ar c'houmoul oc'h en em zestum a zioc'h Jeruzalem.

    (2) S'abriter.

    ●(1906) KANngalon C'hwevrer 36. Darn euz ar ganfarted en em zastumaz en ho ziez.

    (3) Se rallier à.

    ●(1920) FHAB Genver 200. ar studierien en em zastume, kouls lavaret, dindan banniel o bro.

  • dastumlec'h
    dastumlec'h

    m. –ioù Dépôt.

    ●(1931) VALL 203a. lieu de dépôt, tr. «dastumlec'h.»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...