Devri

Recherche 'gard...' : 15 mots trouvés

Page 1 : de gard-1 (1) à gardon (15) :
  • gard .1
    gard .1

    f. (argot d'Elliant) Surveillante.

    ●(1984) BRLI I 138. gard, tr. «le surveillant ; féminin : ar hard, «la garde», par exemple la patrone de la ferme ; ex : n a ked r hard kuit : le surveillant ne s'en vas pas.»

  • gard .2
    gard .2

    m. –ed, –où Garde (personne).

    ●(1633) Nom 189a. Cohors prætoria : la garde du Roy : gardou'n rouè.

    ●(c.1718) CHal.ms iii. regiment des gardes, tr. «regimant er gardeu.»

    ●(1849) LLB 346. gard ha santinel. ●(1866) HSH 88. pehini a antreas en templ gant he c'hardou. ●104. dre greiz ar gardou. ●(1889) ISV 483. ar gardou a zioualle an or bors.

  • gard .3
    gard .3

    m.

    (1) Garde (ensemble de personnes).

    ●(1633) Nom 188b. Exercitus tergum : l'arriere-garde : an arriere-garda, an gard adref.

    (2) Ober gard : monter la garde.

    ●(1633) Nom 190a. Statio : le guet, le corps de garde : an guet, vn plaçc da ober gard.

  • gard-aod
    gard-aod

    m. Garde de goémon.

    ●(1960) GOGO 205. (Kerlouan, Brignogan) Les municipalités disposent de «gardes du goémon», «gard aod» (gard aod) qui existaient déjà dans les différentes paroisses de Bretagne avant la Révolution de 1789.

  • gardañ
    gardañ

    v. tr. i. Gardañ war ub. : épier qqn.

    ●(1922) IATA 31. Unan benag a zo deuet da c'harda varnhon. ●(1924) NFLO. restez faire le guet, tr. «chomit da c'harda warnon.»

  • gardelop
    gardelop

    m.

    (1) Garde-robes.

    ●(1499) Ca 90a. Garderob. g. garderobe. l. hoc vestiarium vestiarii.

    (2) Toilettes, latrines.

    ●(1633) Nom 133-134 : Latrina : retraict, priué, necessaire, basse chambre, latrine : vn garde-rob, cambr an pry melen, cambr an ispiçc.

    ●(1919) DBFVsup 25b. gardelop, s., tr. «cabinet d'aisances.» ●(1973) LIMO 09 juin. émén é ma er… gardelop !

  • gardenn
    gardenn

    f. & adv.

    I. F.

    (1) Litière qu'on laisse pourrir dans la cour ou les chemins.

    ●(1847) MDM 226. ar vogeden flerius-se, pehini a zao eus ar c'hardenn. ●(1876) TDE.BF 223a. Garden, s. f., tr. «Litière de chemin.» ●(1890) MOA 191a. Cour à fumier, tr. «gardenn, f.» ●324b. Litière formée de genêts, ou de feuilles sèches, que l'on met à pourrir dans les chemins, pour s'en servir comme fumier, tr. «gardenn, f.»

    ●(1913) FHAB Gwengolo 265. eul leur a vez peurliesa goloet gant eur c'harden lann. ●(1919) FHAB Here 103. ar bern-teilh hag ar c'harden e toull an nor.

    (2) Petit chemin.

    ●(1728) Resurrection 1438. Nion pe en garden na pe enlech ehedy.

    ●(1889) CDB 178. Tri-c'houec'h dogan ha tri-ugent / E zo 'n em rancontret 'n eur c'harden, tr. «Soixante et dix-huit cocus – se sont rencontrés dans un petit chemin.»

    ●(1903) ADBr xviii 350. a bep costè d'ar c'hoz karden, na oa hent all abed nemert-hi d'ar c'houlz-se. ●(1910) MBJL 163. eur c'harden vihan. ●(1919) KZVr 355 - 21/12/19. garden, tr. «petit chemin.» ●(1968) BAHE 58/22. e troen a-zehoù en ur c'hardenn dall.

    II. Adv. A-c'hardenn : en quantité.

    ●(1867) FHB 119/116c. Ni vel, siouaz ! ac'harden, / Hag a zeou hag a gleiz, / O tivoan mevierezed.

    III.

    (1) Ober gardenn : partir en vitesse, s’enfuir.

    ●(1942) VALLsup 64. S'enfuir, tr. F. Vallée «ober gordenn (lire : gardenn ?)» ●(1957) AMAH 120 (T) *Jarl Priel. Adaig, ada !... e lavaris prim ha prim d'ar Yuzev ha d'e diegezh, ha me d'ober gardenn... ●(1958) LLMM 67/98 (T) *Jarl Priel. Ha me d'ober gardenn evel ma oan e oan.

    (2) Ober gardenn : faire du désordre, salir.

    ●(1868) FHB 184/221a. ar zaout keiz (...) vez mil foan oc’h ho goro (...) abarz tenna euz ho zesiou eur c’hoz banne leaz, a ra stank garden var ho zavancherou.

    ●(1942) VALLsup 64. Ober gordenn (lenn : gardenn ?), tr. F. Vallée «faire du désordre.»

  • gardennañ / gardenniñ
    gardennañ / gardenniñ

    v. péjor.

    (1) V. tr. d. Mettre en désordre, éparpiller.

    ●(1906-1907) EVENnot 35. (Ar Veuzid) Toull e oa ar paper hag en a gardennet ar c'hafe, tr. «répandu.» ●(1931) VALL 209b. mettre en désordre, faire du désordre, tr. «gardenna act.» ●266a. éparpiller, tr. «gardenna (sens péjoratif).»

    (2) V. intr. Faire du désordre.

    ●(1931) VALL 209b. faire du désordre, tr. «gardenni n.»

  • gardenniñ
    gardenniñ

    voir gardennañ

  • gardian
    gardian

    m. –ed Gardien.

    ●(1499) Ca 90a. Gardian.

    ●(1659) SCger 61b. gardien, tr. «gardian.»

    ●(1889) ISV 143. ar gardian euz he zanvez hag euz he vella tenzoriou.

  • gardinez
    gardinez

    f. (chasse) Lacet.

    ●(1876) TDE.BF 223a. Gardinez, s. f., tr. «Lacet pour prendre des oiseaux.»

    ●(1931) VALL 414a. Lacet pour prendre les animaux, tr. «gardinez f.»

  • gardis
    gardis

    adj.

    I. Attr./Épith.

    (1) (météorologie) Frais, froid.

    ●(1659) SGger 149b. gardis, tr. «ioyeux.» ●amser gardis, tr. «mauuais temps.» ●(1732) GReg 445b. Un tems gaillard, tr. «Amser gardis. amser fresq.»

    (2) (en plt de qqn) Intrépide, vaillant.

    ●(1659) SCger 5b. Alaigre, tr. «gardiz.» ●61b. gaillart, tr. «gardiz.» ●(1732) GReg 445b. Gaillard, arde, alégre, dispos, sain, tr. «gardis.» ●(17--) CBet 1507. Me formo ar Maro a vo gardis meurbet, tr. «Je créerai la Mort qui sera ce qu'il a de plus impitoyable.» ●(1792) BD 3702. vn el gardus ha puissant, tr. «un ange gaillard et puissant.»

    ●(c.1825/1830) AJC 2788. tud gardis. ●(1867) GBI I 68. Un den gardiz, kriz a galon, tr. «Un homme intrépide et dur de cœur.»

    (3) Cruel.

    ●(1792) BD 3628. souffrin poanio gardis, tr. «endurer des peines cruelles.»

    (4) Indompté.

    ●(c.1718) G 95 / 154 - H 155 / 191 - I/J 191 / 271 - K 271 - L 272/325 - M 325/422) (N 1/31 - O 32/70 - P 71/219 - Q 220/242 - R 242/426) (S 1/138 - T 149/251 - U/V/W 252/343 - Y 343/344 - Z 344/345)">CHal.ms i. Indompté, fol, tr. «ur marh gardis.»

    (5) Sévère.

    ●(1906-1907) EVENnot 25. (Priel) Ar «frère» a re skol en Priel d'ar c'houlz se a oa eun den gardis, tr. «sévère, raide.»

    II. Adv. Cruellement, sévèrement, durement.

    ●(1557) B I 775. Ha doe gardis en punisso / Da neant eff en dismanto, tr. «Dieu le punira sévèrement, et le détruira.» ●(1575) M 1817. Rac aoun na vent gardys, en nep guis punisset, tr. «De peur d'être durement punis en aucune façon.» ●(1580) G 743-746. Maz eus den ganet a crete / comps quen dyspar maz lavarhe / Ez coezhe dymp goall evalse / varnomp en Ys quen gardys se, tr. «Est-ce qu'il y a un homme vivant qui ose / Parler si étrangement, qu'il dise / Que le malheur nous tombera ainsi, / Sur nous à Is si durement ?»

    ●(1792) BD 2456. men lacay gardus e bunissan, tr. «je les ferai punir cruellement.» ●(17--) EN 3214. epuniser aman gardis ar pehegou, tr. «on punit ici durement les péchés.»

  • gardisted
    gardisted

    f. Gaillardise.

    ●(1732) GReg 445b. Gaillardement, alaigrement, tr. «gand gardisded.» ●445b-446a. Gaillardise, gaïete, divertissement, tr. «gardisded.»

  • gardmañje
    gardmañje

    m. Garde-manger.

    ●(1633) Nom 129a. Promptarium, cella penaria, promptuaria cella, armarium : garde-manger, despence : gardemangè, despançc.

  • gardon
    gardon

    m. (ichtyonymie) Gardon.

    ●(1633) Nom 45b-46a. Leuciscus, è mugilum fluuiatilium e. gardon : gardoun, vn seurt pesq.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...