Devri

Recherche 'gouest...' : 12 mots trouvés

Page 1 : de gouest-1 (1) à gouestlet (12) :
  • gouest .1
    gouest .1

    adj.

    I.

    A. (en plt de qqn)

    (1) Capable.

    ●(1876) TDE.BF 236b. Goest, adj., tr. «Capable de faire une chose, assez fort ou assez courageux pour la faire.»

    (2) Bezañ gouest da : être capable de, pouvoir.

    ●(1943) FHAB Mezheven 307. ar pez int gouest d'ober e kement bro ma kemerfent ar gorre.

    (3) Bezañ gouest da ub. : être meilleur que, plus fort que qqn.

    ●(1906) FHAB Du/Kerzu 375. ni Bretoned a zo goest d'ehoc'h goulskoude. – Goest d'eomp ?

    (4) Gouest a : capable de.

    ●(1906) KANngalon Kerzu 270. An den 'zo gounezet gant tech an arc'hant 'zo guest a bep drouk.

    (5) par ext. Fort, costaud.

    ●(1939) MGGD 25. met te, Levenez garet, a zo koulz da waz hag an hini gouesta eus va mibien. ●(1943) SAV 28/36. daou vevel gouest. ●(1955) STBJ 41. he devoa kement pe muioc'h a nerz ha meur a waz gouest.

    (6) (sexe) Puissant.

    ●(1947) YNVL 121. n'eo ket skornet c'hoazh ar paotr kozh. Gouest eo atav.

    (7) Bezañ gouest diouzh, eus : être coupable de.

    ●(1982) PBLS 358. (Sant-Servez-Kallag) gouest eo douzh e dorfed, tr. «il est coupable (lit. : capable de son crime).»

    B. (en plt de qqc.)

    (1) Capable.

    ●(1910) MAKE 25. daoust hag eun uffen-dan n'eo ket goest da lakat an tân-gwall da gregi en ho ti ?

    (2) Bezañ gouest (mat) ouzh : pouvoir rivaliser avec.

    ●(1866) FHB 93/328b. Setu aman eun all hag a so guest mad eus a hounnez. ●(1868) FHB 166/80a. lian fin, soubl, cre ha padus, guest mad euz al lien canab. ●(1869) FHB 232/180a. an troad-ze a ziskuez e voa an tour-ze goest mad euz a douriou ar gaera catedral.

    ●(1942) VALLsup 28a. (cette étoffe est) capable de rivaliser avec la toile de lin, tr. «gouest ouz al lien lin.»

    (3) Petra zo gouest da : qu'est-ce qui peut.

    ●(1964) ABRO 108. rak ne ouien ket petra a vije gouest da c'hoarvezout.

    II. (droit)

    (1) (en plt de qqn) Solvable.

    ●(1732) GReg 874a. Vous n'y perdrez rien il est solvable, tr. «Neb aoun ne gollot netra, goëstl eo.»

    ●(1942) SAV 23/64. n'o roje [an arc'hant da bresta] nemet d'eun den gouest (solvable).

    (2) Kred gouest : caution solvable.

    ●(1942) SAV 23/65. Respontet e voe d'ezañ e kavje arc'hant da bresta, ma sinje eur c'hred gouest (caution solvable) evitañ.

    III. Loc. impers. (en plt d'événemements) Gouest eo : il se peut que.

    ●(1987) DBHB 10. Gouest eo e vefe reuz pa 'n em ziskouezo ar henta karr-nij.

    IV. Gouest da dreiñ ar c'hef en tan : voir kef.

  • gouest / gouestr .2
    gouest / gouestr .2

    f. –où Boîte.

    ●(1919) TOBB 42. ar guestrou cigarennou. ●(1934) PONT 14. azioc'h gouest ar relegou.

  • gouestaat
    gouestaat

    v.

    (1) V. intr. Devenir apte.

    ●(1931) VALL 33b. devenir apte, tr. «gouestaat.»

    (2) V. tr. d. Rendre apte.

    ●(1931) VALL 33b. rendre apte, tr. «gouestaat.»

  • gouestad
    gouestad

    voir goustad

  • gouested
    gouested

    f. Capacité, compétence.

    ●(1931) VALL 33b. Aptitude, tr. «gouested f.» ●(1931) VALL 137b. Compétence connaissance spéciale, tr. «gouested f.»

  • gouestl .1
    gouestl .1

    adj.

    (1) =

    ●(1878) EKG II 258. Dre-ze ive-ta e teu va zra d'ign ker goestl ha da bep hini.

    (2) Capable. cf. gouest .1

    ●(1867) FHB 135/244a. hag e viot goestl da ober ar pez a vezo gourc'hemennet d'ehoc'h gant-han.

  • gouestl .2
    gouestl .2

    m. –où

    I.

    (1) Gage.

    ●(1499) Ca 96a. Goestl. g. gaige. l. hoc vadium / dii. ●(1612) Cnf 46a. roet dezo goestlou.

    ●(1732) GReg 444b. Gage, sûreté que l'on donne pour quelque prêt, tr. «Goëstl. p. goëstlaou, goëstlou. Van[netois] gloëstr. p. ëu.»

    (2) Kaout udb. e gouestl : avoir qqc. en gage.

    ●(1612) Cnf 43b. an heny pe-heny en deueus è carg, hac è goestl an madou-sé.

    (3) Ober gouestl da : faire le vœu de, s'engager (à faire qqc.).

    ●(1909) NOAR 18. e ris gwestl da vont da bardona war droad da Itron-Varia Rumengol.

    (4) Seveniñ ur gouestl : tenir une promesse, un engament, réaliser ce que l'on s'est engager à faire.

    ●(1889) ISV 74. An intanvez-ze zo deut da seveni he goestl.

    ●(1909) NOAR 18. evit seveni va gouestl.

    (5) Lakaat e gouestl : engager, mettre en gage.

    ●(1732) GReg 344b. Engager, mettre en gage, tr. «lacqaat ê goëstl.»

    (6) Reiñ e gouestl : engager, mettre en gage.

    ●(1732) GReg 344b. Engager son bien, l'aliener pour un certain tems, tr. «rei e dra ê goëstl evit un amser.»

    II.

    (1) Caution.

    ●(1732) GReg 141a. Caution, assurance pour un prêt, &c., tr. «goëstl. p. goëstlou.»

    (2) Reiñ gouestloù : fournir caution.

    ●(1732) GReg 141a. Fournir caution, assurance de, tr. «Rei goëstlou.»

    (3) Reiñ e gouestl : donner en gage.

    ●(1732) GReg 257a. Degager, retirer une chose engagée, tr. «tenna ar pez a voa roët ê goëstl.»

    III.

    (1) Vœu.

    ●(1732) GReg 966a. Vœu, promesse qu'on fait à Dieu, ou à quelque Saint, de faire certaine chose, tr. «Goëstl. p. goëstlou. Van[netois] gloëstr. p. gloëstréü.»

    (2) Ober gouestl : faire vœu.

    ●(1732) GReg 966a. Faire vœu d'aller en Pelerinage à Lorette, tr. «ober goëstl da vonnet ê pirc'hirynaich da Loretta.»

    ●(1825) COSp 123. ober gloestreu n'ellehemp quet accomplissein.

    (3) Terriñ e ouestl : rompre son vœu.

    ●(1732) GReg 966a. Rompre son vœu, tr. «terri e voêstl.»

    (4) Ex-voto.

    ●(1955) STBJ 132. A bep tu d’ar skeudenn eoa gouestlou a bep seurt, renkennadou bizier-loaek pe flac’hou, izili koar a bep ment hag a bep stumm, gwir desteniou a anaoudegez-vat a-berz ar glañvourien baour.

    IV. Otage.

    ●(c.1500) Cb 96a. [goestl] Jtem hic et hec obses / dis. g. gaiges / ostaiges. b. goestl.

    ●(1732) GReg 681a. Otage, caution, seureté, gage, tr. «goëstl.» ●Donner des ôtages, tr. «rei goëstl.»

    ●(1806) JOS 15. Unan e guest a chomo.

    ●(1915) HBPR 218. Ra vezint kaset d'ar c'heariou a vrezel evit beza dalc'het, e guestl.

    V. (?) Affres (?).

    ●(1825) COSp 244. bout hou hunan, hemp secour erbet, é creis er goèstleu ag er marhue.

    ●(1957) AMAH 209. setu ma voen skoet war dreuzoù an Atelier gant ur gourboan, un arouez anavezet mat hag a gemenne din e vijen gwasket bremaïk gant ur barrad gwestl.

  • gouestladur
    gouestladur

    m.

    I. Engagement.

    ●(1732) GReg 344b. Engagement, alienation pour un tems, tr. «Goëstladur a vadou evit un amser.»

    II. (religion)

    (1) Consécration.

    ●(1744) L'Arm 71a. Consécration, tr. «Gloestradur.. reu. f.»

    (2) Gouel ar gouestladur : fête de la Dédicace.

    ●(1913) AVIE 176. Gobér e hrèt é Jéruzalem gouil er Gloestradur (1) hag é oét ér gouian. ●(1) É gallek : Dédicace.

  • gouestlañ / gouestliñ
    gouestlañ / gouestliñ

    v.

    I. V. tr. d.

    (1) Gager.

    ●(1499) Ca 96a. Goestlaff. g. gaiger. l. pignero / as.

    ●(1659) SCger 50b. engager, tr. «goestla.» ●151a. gouestla, tr. «engager.» ●(1732) GReg 344b. Engager, mettre en gage, tr. «goëstla. pr. goëstlet.» ●Engager son bien, l'aliener pour un certain tems, tr. «Goëstla ê dra evit un amser.»

    (2) Gouestlañ da Zoue, etc. : vouer, dévouer, consacrer à Dieu.

    ●(1659) SCger 126a. vouer, tr. «gouestla.» ●151a. gouestla, tr. «vouer.»

    ●(1839) BESquil 445. Doué de béhani en e mès gloëstret men guerhtæt. ●(1869) SAG 42. Evit voueztla an iliz-ze da Zoue. ●(1889) ISV 74. Dont a reaz ar zonch sezhi d'he goestla da Itron-Varia Rumengoll. ●78. He vouestli a ris da Itron-Varia Rumengoll.

    ●(1911) BUAZperrot 397. A vihanik e westlas he gwerc'hded da Zoue. ●(1913) AVIE 18. é tougezant er hroédur de Jéruzalem eit er gloestrein d'en Eutru Doué.

    (3) Consacrer (du temps à qqc.).

    ●(1922) FHAB Ebrel 101. dre m'en deus aotrou Rener ar c'hloerdi rôet aotre da ouestla d'ar Brezoneg eun eur hanter er zizun.

    (4) [devant un v.] S'engager (à faire qqc.), faire vœu de.

    ●(1659) SCger 124a. faire vœu a Saint Corentin de donner vn cierge, tr. «gouestla da sant Caurintin rei vr pilet.» ●(1732) GReg 966a. Faire vœu d'aller en Pelerinage à Lorette, tr. «Goëstla da vonnet ê pirc'hirynaich da Loretta.»

    ●(1876) BJM 199. gant tud a voestle mont da Blevin da visita bez an Tad santel. ●(1879) BAN 33. Mikel Nobletz a voestlas disprizout ar bed hed he vuez.

    ●(1912) MMPM 25. Ar vamm a westlaz he c'hass da japel an Itroun Varia. ●44. Westla a rejon zoken lakât eun ofern.

    II. V. pron. réfl. En em ouestlañ.

    (1) Se consacrer.

    ●(1732) GReg 285a. Se devoüer au service de Dieu, tr. «èn hem voëstla evit mad da servichout Douë.» ●(1792) CAg 123. De Zoué hemb quin me halon ë-hum h'louestre.

    ●(1838) OVD 24. m'inean en dès hum daulet d'er péhèd hag hum hloëstret d'er fallanté. ●(1866) FHB 60/61a. en em c'hleusto a ra d'ann diaoul. ●(1878) EKG II 178. En em voestlet oa da Zoue. ●(1889) ISV 39. hag oun en em voestlet da vont da zervicha Jesus.

    ●(1962) GERV 131. hag ec'h en em ouestlas (…) da gelennadurez e verc'h.

    (2) Se recommander.

    ●(1872) ROU 99b. Se recommander à, tr. «En em erbedi ouz. en em voesta da»

  • gouestlaoua
    gouestlaoua

    v. tr. d. Soudoyer.

    ●(1732) GReg 878b. Soudoier, donner la paie aux soldats, tr. «Goëstlaoua. pr. goastlaouët.»

  • gouestlaouaer
    gouestlaouaer

    m. –ion

    (1) Tributaire.

    ●(1499) Ca 96a. [goestl] Jtem stipendiarius / rii. b. goestlouer. ●(c.1500) Cb 96a. [goestl] Jtem stipendarius / rij. bri. goestloyer.

    (2) Celui qui soudoie.

    ●(1732) GReg 878b. Celui qui soudoïe les gens de guerre, qui les entretient à ses frais, tr. «Goëstlaoüer. p. goëstlaoüéryen an dud a vresell.»

  • gouestlet
    gouestlet

    adj.

    (1) Gagé.

    ●(c.1500) Cb 96a. [goestlaff] Inde pigneratus / ta / tum. g. gaige. b. goestlet.

    (2) Que l'on s'est engagé à faire.

    ●(1860) BAL 90. choum eb seveni un dra voested…

    (3) Consacré, voué.

    ●(c.1500) Cb 96b. [goyunez] Jtem votiuus / a / um. ga. chose vouee. b. tra goestlet.

    ●(17--) TE 283. er-ré e brofann en treu-glouéstrét eit en inourein.

    ●(1857) AVImaheu 42. en torheu bara hloëstret.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...