Devri

Recherche 'gwareg...' : 11 mots trouvés

Page 1 : de gwareg (1) à gwaregezh-2 (11) :
  • Gwareg
    Gwareg

    n. de l. Gouarec.

    ●(1905) ALMA 67. Goarec. ●(1913) PRPR 42. person Gouarek. ●(1924) BUBR 39/857. An draonienn all-man, hir ha moan, stardet etre mene noaz ar « Boned-ru » ha koajeier goue ar « C’hovellou », a gas ganti eus a Ouarek tre d’ar Morbihan (...) dour braz ar Blavez. ●(1925) ARVG 3/72. An Otrou chaloni Guitterel, person koz Gouareg. ●(1935) ANTO 59. Traoniennou enk ha don heñvel ouz ar re ma kammigel stêr ar Blaved en o goueled, en-dro da Wareg. ●(1970) BHAF 126. Pegeid a zo etre Plougerneve ha Gwareg, diou leo marteze. ●(1995) LMBR 80. etre Gwareg ha Mur.

    ●(2002) TEBOT 107a. Bezañ 'zo c'hoazh pemp kanton / En korn ar brezhoneg / Tu Korle, Sant-Nikolaz / Mael Rostren ha Gwareg.

  • gwareg
    gwareg

    [mbr goarec, goarac, gouarecq, brpm goarec, /ouaræg, goarac, vcorn guarac gl. diploma (Campanile 54), mcorn gwarak, mgall gwarag < gwar .3 + -eg ; en breton le suffixe -ag a été concurrencé par le suffixe -eg ; à noter cependant les formes mbr & brpm goarac]

    F. –où, –eier, –i

    I.

    A.

    (1) (armement) Arc.

    ●(1499) Ca 94a. Goarec. g. arc. l. hic arcus / us / ui. ●(c.1500) Cb 94b. Goarac. g. arc. l. hic arcus / us / ui. ●(1633) Nom 185b. Arcus, cornu : arc, arbalestre : gouarecq, arbalastr. ●Corytus : carquois à mettre l’arc : vn bouestl da douen an gouarec. ●186a. Neruus arcus, neruus equinus : corde d’arc ou d’arbalestre : corden an gouarecq pe’n arbalastr.

    ●(1659) SCger 11b. bander vn arc, tr. «stigna vr goarec.» ●150b. goarec, tr. «arc.» ●(c.1718) CHal.ms i. tendre un arc, tr. «stignein, bandein ur goarec.» ●(1744) L’Arm 16a. Arc, tr. «Goarêc.. égui. f.» ●(1732) GReg 48b. Arc, arme très ancienne pour tirer des flèches, tr. «Goarec. p. goaregou. goarac. p. goaragou. Van[netois] Goarec. p. goaregui, goareguéü.» ●78a. Bander un arc, tr. «Steigna ur voarecq.»

    (2) Gwareg an neñvoù : la voûte des cieux.

    ●(1744) L’Arm 289b. la voute des cieux, tr. «er Ouaræg ag enn Neanhueu.»

    B. (architecture)

    (1) Voûte, arc.

    ●(1732) GReg 48b. Arc de bâtiment, voûte & trompe courbées en rond, tr. «Goarec. p. goaregou.» ●(1744) L’Arm 16a. Arcade, tr. «Goarêc.. égui. f.» ●(17--) TE 155. er oarêq a driomfl en doai greit er Roué sehuel.

    ●(1868) FHB 166/74. Setu en eun taol ar pilier hag ar voareg eleac’h ma edo ar gador brezeg. ●(1869) FHB 205/386b. en daou du d’ar c’hœur er goaregou etre ar pillerou. ●(1880) SAQ i 75. Eun ilis ploum var he filierou, nerzus var he goareier mein-bên.

    ●(1903) MBJJ 192. Pa deu diou oarek d’en em droc’han, e reont eun ojiven. ●(1998) OPVI II 281. [ar hloastr euz an XIIved kantved] Siwaz ! n’eus mui toenn e-béd warnañ med e bilierou bihan, reñket daou-ha-daou, 44 anezo, kenkoulz hag ar gwaregeier, a zo atao eun dudi da weled.

    (2) Arche (de pont).

    ●(1732) GReg 49a. Arche d’un pont, tr. «goarec ur pound. p. goaregou-pound.» ●(1744) L’Arm 16b. Arche d’un pont, tr. «Goarêc.. égui. f.

    (3) Gwareg zoubl : arcade double.

    ●(1872) ROU 81b. Ar voareg zoubl, tr. «l’arcade double.»

    (4) War, àr wareg : en arche.

    ●(1744) L’Arm 331b. Remenée ou Arriere-voussure, Linteau vouté, au-lieu de Palatre, tr. «Gourin-dor ar ouarêc diabarh d’en ti.»

    (5) War, àr waregoù : à arches multiples.

    ●(1633) Nom 140b. Paries fornicatus : muraille courbe, ou faite sur les arcs : muraill pe moguer pleguet, eilcostezet, pe græt voar gouaregou.

    ●(1744) L’Arm 16b. Eglise en arcades, tr. «iliss ar goarêgui.» ●285a. Pile (…) Masse de maçonnerie au bout des ponts & au milieu, pour en soutenir les arches, tr. «Massonatt tihüe, doh péhani é vatissér ur pond ar ouarêgui.»

    II.

    (1) Gwareg-voc’h : pendoir.

    ●(1732) GReg 709b. Pendoir, bare courbe pour suspendre un cochon qu’on vient de tuer, tr. «goarecg. p. goaregou. ur voarecg-moc’h.»

    (2) [au plur.] (agriculture) Ar gwaregoù : nom de deux chevilles qui passent dans le soc de la charrue.

    ●(1732) GReg 155a. Deux chevilles qui passent dans le bois du soc, tr. «Ar goaragou.»

    ●(1876) TDE.BF 234a. Goarag, gwarag, s. m., tr. «Cheville du soc de la charrue.»

  • gwareg-an-neñv
    gwareg-an-neñv

    [mbr gouarec an euff < gwareg + an + neñv]

    F. Arc-en-ciel.

    ●(1633) Nom 219b. Iris, arquus, arcus cælestis : l'arc au ciel : gouarec an euff.

  • gwareg-ar-glav / gwareg-c'hlav
    gwareg-ar-glav / gwareg-c'hlav

    [mbr goarec an glau, gouarec an glao, brpm goarec er glaü', goarec-ar-glao < gwareg + an + glav]

    F.

    I. Arc-en-ciel.

    ●(1499) Ca 90a. Ganiuedenn an glau. vide in goarec an glau. ●94b. Goarec an glau. g. larc du ciel. ●(1633) Nom 219b. Iris, arquus, arcus cælestis : l'arc au ciel : gouarec an glao.

    ●(c.1718) CHal.ms i. arc en Ciel, tr. «goarec er glaü'.» ●(1732) GReg 49a. Arc-en-ciel, tr. «goarec-ar-glao. p. goaregou-ar-glao. Van[netois] Goarec er glaü.» ●(1744) L'Arm 16a. Arc-en-Ciel, tr. «Goarêg-er-glau.. goarégui-er-glau. f.»

    ●(1856) VNA 13. l'Arc-en-ciel, tr. «er Hoarêc-glàu.»

    ●(1934) BRUS 185. Un arc-en-ciel, tr. «ur hoareg-glaù.» ●(1996) VEXE 152. Si l'arc-en-ciel du matin prédit le beau temps, Gwadig ar glao deuz ar beure, / Tad da falz ha kê d'ar mene (Arc-en-ciel le matin, prends ta faucille et va à la montagne). celui du soir est signe de pluie ou de vent : Gwadig ar glao deuz an noz / Glao pe avel antronoz (Arc-en-ciel le soir, de la pluie ou du vent pour le lendemain).

    II. Hir ha moan evel gwareg-ar-glav (kloareg-ar-glav) : long et mince comme l’arc-en-ciel.

    ●(1876) RECe iii 451. Le dicton : Hir ha moan evel cloarec ar glao, c'est-à-dire : long et mince comme le clerc de la pluie, est connu de tout le monde, en Basse-Bretagne.

  • gwaregañ
    gwaregañ

    [brpm goarega < gwareg + -añ]

    V. intr. Tirer à l’arc.

    ●(1732) GReg 48b. Tirer de l'arc, tr. «Goarega. pr. goareguet.»

    ●(1821) GON 255a. Gwaréga ou Goaréga, v. n., tr. «Tirer de l'arc.» ●(1890) MOA 121b. goarega, tr. «combattre avec l'arc.»

    ●(1931) VALL 24a. tirer de l'arc, tr. «gwarega.»

  • gwaregata
    gwaregata

    [gwareg + -ata]

    V. intr. Tirer à l’arc.

    ●(1931) VALL 24a. tirer de l'arc, tr. «gwaregata.»

  • gwaregenn
    gwaregenn

    [gwareg + -enn]

    F. –où (géométrie) Arc de cercle.

    ●(1931) VALL 24a. arc de cercle, tr. «gwaregenn f.»

  • gwaregenn-c'hlav
    gwaregenn-c'hlav

    [gwaregenn + glav]

    F. Arc-en-ciel.

    ●(1908) PIGO II 86. stignet 'vel eur waregen-c'hlao.

  • gwareger
    gwareger

    [mbr goareguer, brpm goareguer < gwareg + -er .6]

    M. –ion Archer, tireur à l’arc.

    ●(1499) Ca 94b. Goareguer. g. archier. ●(c.1500) Cb 94b. Goaraguer. g. archier.

    ●(1659) SCger 8b. archer, tr. «goareguer.» ●(1732) GReg 49a. Archer, qui tire de l'arc, tr. «Goareguer. p. goaregueryen.»

    ●(1821) GON 255b. Gwaréger ou Goaréger, s. m., tr. «Archer, celui qui tire de l'arc. Homme de guerre combattant avec l'arc. Pl. ien.»

    ●(1925) FHAB Gouere 247. e kaver eur skouejer ha pevar gwareger dindan e urziou.

  • gwaregezh .1
    gwaregezh .1

    [brpm goareguiah, goarigueh < gwar .1 + -egezh]

    F.

    (1) Lenteur.

    ●(1744) L’Arm 216a. Lenteur, tr. «Goareguiah.»

    (2) Loisir, oisiveté.

    ●(c.1718) CHal.ms iv. temps loisir, tr. «oüar, spaç, amser, gorguez, goarigueh.» ●(1732) GReg 672b. Oisiveté, tr. «goüarigueh.»

    (3) Àr e oaregezh : lentement.

    ●(1904) LZBg Mae 134. ni e zischen ar hun goaregeh.

  • gwaregezh .2
    gwaregezh .2

    [gwar .3 + -egezh]

    F. Courbure.

    ●(1821) GON 255b. Gwarégez, s. f., tr. «Courbure, état d’une chose courbée, arquée.»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...