Devri

Recherche 'kev...' : 100 mots trouvés

Page 1 : de kev-1 (1) à kevezata (50) :
  • kev .1
    kev .1

    adj.

    I. Attr./Épith.

    (1) Creux, creuse.

    ●(1499) Ca 171a. Queu. g. caue.

    ●(1907) VBFV.bf 39b. keu, adj., tr. «creux, profond.» ●(1985) ADEM 101. (An Arradon) kew oa an ti, karg a zaour d’ar gouiañv.

    (2) Concave.

    ●(c.1718) CHal.ms i. concaue, tr. «queu.» ●(1732) GReg 190a. Concave, tr. «Qeu.» ●(1744) L'Arm 67b. Concave, tr. «Ceu.»

    ●(1907) VBFV.bf 39b. keu, adj., tr. «creux, profond.» ●(1985) ADEM 101. (An Arradon) kew oa an ti, karg a zaour d'ar gouiañv.

    ●(1962) EGRH I 33. kev a., tr. « creux, concave. »

    (3) Profond.

    ●(1744) L'Arm 309b. Profond, de, tr. «Ceu.» ●(1745) BT 334. Er veistre queu em halon, tr. «le fiel profondément dans mon cœur.»

    II. Adv. Profondément.

    ●(1787) BI 43. ean ë doulle enn doar, ean ë-ya queü abarh hemb cavoüet enn disterran seblantt à zeure.

    ●(1907) VBFV.bf 39b. keu, adv., tr. «profondément.» ●(1913) AVIE 89. ean e doull keu mat eit lakat er fondizion anehou ar re roh.

  • kev .2
    kev .2

    m. –ioù

    (1) Cavité.

    ●(1732) GReg 190a. Concavité, l'espace creux, tr. «Qeu. p. qeuyou.» ●233b-234a. Creux, cavité, profondeur, tr. «qeu. p. qeuyou.» ●Il y a là un grand creux, tr. «ur c'heu doun a so a-hont.»

    ●(1909) FHAB Mae 137. Lod, pa o deuz troc'het ar bizin diwar ar mean, hen tro, pa c'hellont, pe a zell er c'henviou (1) da velet ha ne gavint ket eun ormelen pe eur vriniken benag da gas d'ar gear. ●(1) Kenviou, ar c'henviou, ce sont les fentes, les crevasses des rochers : le mot est connu en Cornouaille dans ce sens. ●(1942) DRAN 79. Pelloc’h eur c’heo o tislonka tan, evel genou eur forn o c’hori. ●(1963) LLMM 99/267. da doullañ dindan douar trepasoù ha kevioù gwidreüs meurbet.

    (2) Grotte.

    ●(1847) FVR 297. en em guza er c'heviou hag er c'hoajou.

    ●(1909) FHAB Mae 137. Kenviou, ar c'henviou, ce sont les fentes, les crevasses des rochers : le mot est connu en Cornouaille dans ce sens et même dans celui plus étendu de grotte.

    (3) (Pêche) Trou pour mouiller des casiers à homards ou à langoustes.

    ●(1985) OUIS 112note. trouver le bon keo (trou) pour y mouiller ses casiers à homards ou à langoustes.

  • kevad
    kevad

    m. (agriculture)

    (1) Somme due par le fermier entrant au sortant.

    ●(1931) VALL 22b. Amendement que le fermier entrant doit payer au sortant, tr. «kevad m.» ●(1949) KROB 13/13. Paet gantañ ar c'hevad, ez eas Yann hag e geveler da di an noter. ●(1962) EGRH I 33. kevad m., tr. « amendement de la terre, que le fermier entrant doit payer au sortant (Ernault). »

    (2) Assolement.

    ●(1931) VALL 41b. Assolement, tr. «kesad et kevad m.»

  • kevadur
    kevadur

    voir keviadur

  • kevaez
    kevaez

    m. -où.

    (1) Champ commun, quévaise.

    ●(1464) Cms (d’après GMB 114). Commanant pe quemaes (louage). ●(1499) Ca 48b. Coumanant. g. couuvenance. g. conuenance. b. comanant pe quemaes. ●129b. quemaes. ●171a. Queuaes. g. couuenant / ou champ.

    (2) (droit) Quévaise.

    ●(1732) GReg 772a. Quevaise, Us, Coûtume de certains lieux, comme dunTerritoire de Rohan, du Relecq, &c. différent cependant en quelques points, tr. «Qævæs. Guïr Qævaes. Custum ar c'hævæs. (...) Dans l'usement de Quevaise la tenuë est au mineur ; & à défaut d'enfant mâle, la tenuë va au Seigneur, tr. «E douar Qævæs ar goumanant a aparchant ouc'h ar map yaouancqâ ; ha defaut map, ez a d'an Autrou.» ●(1744) L'Arm 318a. Quevaise, tr. «Kævæss. m.»

  • kevan
    kevan

    adj. Entier, intact.

    ●(1530) Pm 13. Ma ves (lire Maues) aman coffan na net, tr. « Femme qui demeurez intacte et pure.»

  • kevaneü
    kevaneü

    adj. = (?).

    ●(1914) KZVr 52 - 01/03/14. bozadou marvailhou kevaneü a dapo krog en hon c'halon.

  • kevannez
    kevannez

    m. –ioù Habitation.

    ●(1950) LLMM 23/11. Dre-holl tro-war-dro ne oa kevannez ebet.

  • kevannezus
    kevannezus

    adj. Agréable à habiter.

    ●(1955) SKOL 3/16. kevannezus, tr. «agréable à habiter.»

  • kevarc'h
    kevarc'h

    m. Salut.

  • kevarc'hañ
    kevarc'hañ

    v. tr. d. Saluer.

    ●(1959) BAHE 18/8. Kerkent e teuas an Aotroù Dynallt Owen (…) d'hor c'hevarc'hañ (saludiñ).

  • kevareg
    kevareg

    m. kevareion Complice.

    ●(1906) BOBL 30 mars 80/3b. an daou jadarm hag o daou gevarek. ●(1906) BOBL 23 juin 92/2f. Diskuill a reaz hano e gevarek. ●(1907) BOBL 07 décembre 167/2e. Diskleriet a neuz e gevareien.

  • kevat .1
    kevat .1

    voir keviañ

  • kevat .2
    kevat .2

    v. tr. d. Approfondir.

    ●(1732) GReg 46b. Approfondir, creuser plus avant, tr. «Van[netois] qeüat.»

  • kevatal
    kevatal

    adj.

    I. Attr./Épith.

    (1) Équipollent, égal.

    ●(1732) GReg 187a. Compensation, tr. «Accion, pe dre hiny ez rear ma véz par, pe, qevatal, un dra da un all.» ●363b. Equipollent, ente, ce qui égale en valeur une autre chose, à laquelle il est comparé, tr. «Qevatal.»

    ●(1847) FVR 184. en eur brezegi bepred a dorr-penn, e oa frank, kevatal ha breudeur ann holl C'hallaoued. ●(1876) TDE.BF 342a. Kevatal, adj., tr. «Egal, semblable, proportionné, équivalent.» ●Kevatal iñt e pep tra, tr. «ils sont proportionnés en tous points.»

    ●(1905) BOBL 22 juillet 44/2d. o foblanz a zo kevatal en o niver.

    (2) Bezañ kevatal : être à égalité (en droit, etc.).

    ●(1869) FHB 211/12b. ne d'eo ket an oll cavatal er bed-ma. ●(1870) FHB 265/26a. lacat an oll da veza cavatal.

    ●(1872) GAM 40. Rag-se e oent kavatal, freuz taol a oe.

    (3) Kevatal gant : égal à.

    ●(1904) ARPA 222. n'ho deus labouret nemet eun heur, hag e lakit anezho cavatal ganeomp-ni. ●(1924) NFLO. valoir. je v[ous] vaut, tr. «kevatal ganeoc'h.» ●(1931) VALL 243a. Égal ; de même valeur que, tr. «kevatal gant.»

    (4) Kevatal etre : égaux entre.

    ●(1871) FHB 311/396a. Kavatal etrezho, nicun ne lavare : «an dra-ma zo din-me hag an dra-ze zo did.»

    (5) Kevatal da : égal à.

    ●(1732) GReg 363b. Equipoller à quelque chose, tr. «Beza qevatal da un dra all.»

    ●(1839) BSI 237. An offrançz-se ; el lavaret a ran hardiçz, a zo qênvatal ha trêc'h memes da guemend graçz am eus recevet hac a recevin biqen diguaneoc'h.

    ●(1931) VALL 243a. Égal ; de même valeur que, tr. «kevatal da.» ●(1943) VKST Genver-C'hwevrer 212. An Iliz (…) he deus embannet eo ar vaouez kevatal d'ar gwaz.

    (6) Kevatal ouzh : égal à, en rapport à.

    ●(1847) FVR 167. ober eur binijen kevatal ouz grisiested hou fec'hejou.

    (7) Proportionné.

    ●(1732) GReg 760b. Proportionné, ée, qui est proportionné ; parlant des parties d'un tout, tr. «Qevatal.» ●Un corps proportionné, tr. «Ur c'horf qevatal. p. corfou qevatal.» ●761a. Tout est proportionné dans cette maison, tr. «Pep tra a so qevatal ebarz èn ty-hont.»

    II. Adv. De la même manière.

    ●(1926) KANNgwital 287/448. Ha da heul ar feiz, ar vuez kristen skoulmet enni a dec'h kevatal.

  • kevataladur
    kevataladur

    m. –ioù Égalisation.

    ●(1931) VALL 243a. Égalisation, tr. «kevataladur m.»

  • kevatalañ
    kevatalañ

    v. tr. d. Égaliser.

    ●(1931) VALL 243a. Égaliser, tr. «kevatala.»

  • kevded
    kevded

    f.

    (1) Concavité.

    ●(1744) L'Arm 67b. Concavité, tr. «Ceudaitt.»

    (2) Profondeur.

    ●(1744) L'Arm 85a. Creux, cavité, tr. «Ceudaitt.» ●309b. Profondeur, tr. «Ceudætt.» ●332b. Renfoncement, tr. «Ceudætt. m.»

  • keved
    keved

    f. –où Quenouillée.

    ●(1732) GReg 771a. Quenouillée, le poids de lin, ou de chanvre qu'il convient de mettre sur la quenouille, tr. «Van[netois] qeved. p. qevedéü.» ●(1744) L'Arm 297b. Poupée (…) De lin, tr. «Quevætt.. ædeu. f.»

    ●(1876) TDE.BF 342a. Keved, kevet, s. m. V[annetais], tr. «Quenouillée ; pl. kevedeu.»

    ●(1903) MSLp xii 78 [454]. On dit à Baud kiùed pl. eu «quenouillée d'étoupe» ; kiùedein «préparer la quenouillée». ●(1910-15) CTPV I 126. hi hevedek lin.

  • kevediñ
    kevediñ

    v. tr. d. Préparer la quenouillée.

    ●(1903) MSLp xii 78 [454]. On dit à Baud kiùed pl. eu «quenouillée d'étoupe» ; kiùedein «préparer la quenouillée».

  • keveil
    keveil

    m. –ion Compagnon. cf. keneil.

    ●(1920) MVRO 40/1a. savetaat buhez e geveilien (compagnons).

  • keveler / keverer / keverour
    keveler / keverer / keverour

    m. –ion

    (1) Associé.

    ●(1879) ERNsup 158. keveler, keñveler, pl. ien, associé ; voisins qui s'aident dans les grands travaux. ●(1896) GMB 479. pet[it] tréc[orois] perc'hen an dërves le cultivateur qui fait travailler pour lui, à charge de revanche, ses kevelerien ou associés à cet effet. ●553. pet[it] tréc[orois] keveler, keñveler, pl. ien associé ; voisins qui s'aident dans les grands travaux.

    ●(1906-1907) EVENnot 28. (Louaneg) He breur ha me zo kevelerien. ●(1913) PRPR 51. Tabud braz a dlee ranna ar Varzed etre daou gostez, goude ma oant bet da genta kevareien vad. ●(1919) KZVr 355 - 21/12/19. Feur, skipailh, kevelerien, tr. «équipe de travailleurs qui s'entraident.» ●(1935) BREI 404/2b. dec'h e oant kevelerien, o staga asambles. ●(1942) VALLsup 13b. ils sont associés, tr. «kevelerien int.»

    (2) Bezañ keveler gant ub. : aider qqn, lui donner un coup de main.

    ●(1879) ERNsup 158. Me zo keñveler ganac'h, je suis votre homme, je vais vous donner un coup de main, Trév.

    (3) par antiph. Adversaire, rival, concurrent. cf. kevezer

    ●(1732) GReg 192a. Concurrent, qui a la même prétention qu’un autre à une même charge, dignité, avantage, tr. «Qêverer. p. qêveréryen. qêverour. p. yen.» ●824a. Rival, concurrent en amour, tr. «Qeverèr. p. qeveréryen. qevezèr. p. qevezéryen. Van[netois] qeñverour. p. yon, yan.»

    ●(1834) APD 80. en em rejouisa en ur fêzon dinatur eus a valeuriou ho qeverrerien. ●(1857) CBF 65. Ho keferer a zo kre he gein, tr. «Votre adversaire a les reins forts.»

    ●(1934) BRUS 299. Un compétiteur, tr. «ur hevérour.»

  • kevelerez
    kevelerez

    f. –ed Concurrente.

    ●(1732) GReg 192a. Concurrente, tr. «Qêveroures. p. qêverouresed. qêvererès. p. ed.»

  • kevelerez / keverourez
    kevelerez / keverourez

    f. –ed

    (1) Associée.

    (2) par antiph. Concurrente.

    ●(1732) GReg 192a. Concurrente, tr. «Qêveroures. p. qêverouresed. qêvererès. p. ed.»

  • kevelerezh / kevererezh
    kevelerezh / kevererezh

    m.

    (1) Association, collaboration.

    ●(1962) EGRH I 33. kevelerezh m., tr. « association, collaboration. »

    (2) par antiph. Rivalité.

    ●(1732) GReg 192a. Concurrence, prétention reciproque de deux personnes à une même charge, ou autre avantage, tr. «qêverérez.»

  • keveleriaj
    keveleriaj

    f. Camaraderie, amitié.

    ●(1896) GMB 553. On dit à St-Clet keveleriach f. camaraderie, amitié.

  • keveleriñ
    keveleriñ

    v. int. Être associé.

    ●(1931) VALL 41b. S'associer, tr. «keveleri(ñ) T[regor].» ●(1942) VALLsup 13b. être associé, tr. «keveleri (et keveli T[regor] gant).»

  • keveliad
    keveliad

    m. kevelidi Associé (pour les travaux des champs).

    ●(1962) EGRH I 33. keveliad m. kevelidi, tr. « associé pour le travail des champs (Ernault). »

  • keveliñ
    keveliñ

    v. int. Être associé.

    ●(1942) VALLsup 13b. être associé, tr. «keveleri (et keveli T[regor] gant).»

  • kevell
    kevell

    f. –où Nouvelle.

    ●(c.1680) NG 667-668. Pe cleuas Mari Mam Doué / Er heueleu-zé. ●(c.1718) CHal.ms ii. Ie ne uous garantis pas cette nouuelle, tr. «n' c'hoarantan quet er gueuel, en neuetet cé.» ●(1732) GReg 663a. Nouvelle, tr. «Van[netois] Qevell. p. ëu.» ●Bonnes nouvelles, tr. «Van[netois] qevellëu mad.» ●(17--) TE 144. Diar er guevèl-ze. ●253. doh er hevèlleu e gleuènt. ●(17--) VO 62. é cheleuèt pé é laret quevelleu.

    ●(1829) CNG 112. Pe gleuas Thomas Didimus / Er guevel-zé. ●(1857) GUG 144. Hi e gassas d'Elisabeth, / Bean er guevel. ●(1861) BSJ 30. en Æled e gass er guevel d'er vugulion. ●124. er guevel e yas bean-mad tro-ha-tro.

  • kevella
    kevella

    v. intr. (pêche) Pêcher aux casiers, caseyer.

    ●(1912) KANNgwital 114/131. Ar re vez o kevella a zo etrezho kalz kemm. ●(1925) BILZ 162. ar bagou a oa aet d'an ôd, darn da linenna, da gevella, da zragi, darn all da vejina, pe da ober maerl. ●(1978) BZNZ 62. (Lilia-Plougernev) hennezh doa o kevella neuze.

  • kevellenn
    kevellenn

    f. –où (presse) Journal, revue.

    ●(1907) DIHU 19/309. kevelenneu Pariz. ●310. ur gevelen (journal) brehonek-gallek.

  • kevelliñ
    kevelliñ

    v. tr. ind. Annoncer.

    ●(1962) EGRH I 33. kevelliñ v., tr. « annoncer (Ern. Gw.). »

  • kevellour
    kevellour

    m. -ion Nouvelliste.

    ●(1962) EGRH I 33. kevellour m. -ien, tr. « nouvelliste (Ern. Gw.). »

  • kevenderv
    kevenderv

    m./f. kevendirvi (famille) Cousin/Cousine issu de germains.

    ●(1576) H 52. an quenderu dan queniteru hac an queuenderu nac d’o holl priedou na graguez ha ho querent, tr. « the male cousin to the female cousin and the female second cousin : nor to all their husbands ans wives and their relations. »

    ●(1732) GReg 227a. Cousin issu de germains, tr. «Qevenderv. p. qevendirvy.»

    ●(1876) TDE.BF 342a. Kevenderf, kevenderv, s. m., tr. «Cousin germain.»

    ●(1931) VALL 165b. Cousin ; issu de germains, tr. «kevenderv pl. i.»

  • kevendervez
    kevendervez

    f. –ed (famille) Cousine issue de germains.

    ●(1931) VALL 165b. Cousine ; issue de germains, tr. «kevendervez pl. ed.»

  • kevenk
    kevenk

    adj. Ètroit. cf. enk.

    ●●(897) MSvbr IV, f° 84b, main A (DGVB 55b, 221a). in cemac hadui i oit a bid inter solem et lunam, tr. « l’étroit intervalle en âge qui est entre soleil et lune »

  • kever-
    kever-

    voir keñver-

  • keveradur
    keveradur

    m. –ioù Comparaison.

    ●(1931) VALL 137a. Comparaison, tr. «keveradur m.»

  • keverata
    keverata

    v. tr. d. Comparer.

    ●(1931) VALL 137b. Comparer, tr. «keverata.»

  • Keverdu
    Keverdu

    voir Kerzu

  • kevere
    kevere

    Bezañ kevere : être de compagnonage.

    ●(1896) GMB 538. On lit hénnes gant Osian … zo kévéré «celui-là avec Ossian … est de compagnonage» Rannou, Quelques chants bret. 6. (pour *kevré, sous l'influence de ere lien ?).

  • keverer
    keverer

    voir keveler

  • kevererezh
    kevererezh

    voir kevelerezh

  • keveriñ
    keveriñ

    v. tr. Comparer.

    ●(1942) DHKN 70. Deu zén iouank… hag en em-gar kement, ma n’em-lakant de gevérein, de uélet più anehé e souro ar en aral aveit karout.

  • keverour
    keverour

    voir keveler

  • keverourez
    keverourez

    voir kevelerez

  • kevezadeg
    kevezadeg

    f. –où Concours.

    ●(1931) VALL 109a. Championnat, tr. «kevezadeg f.» ●(1962) EGRH I 33. kevezadeg f. -où, tr. « concours, épreuve collective. »

  • kevezañ
    kevezañ

    v.

    (1) Concourir.

    ●(1931) VALL 141a. Concourir ; prendre part à un concours, tr. «keveza.»

    (2) Concurrencer.

    ●(1931) VALL 141b. Concurrencer, tr. «keveza.»

  • kevezata
    kevezata

    v.

    (1) V. Concurrencer.

    ●(1931) VALL 141b. Concurrencer, tr. «kevezata.»

    (2) V. tr. i. Kevezata ouzh ub. en udb. : concurrencer qqn sur udb.

    ●(1923) SKET I 18. e kevezate outo en herrder hag e skanvder.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...