Devri

Recherche 'kilhog...' : 10 mots trouvés

Page 1 : de kilhog-kilheg (1) à kilhogin (10) :
  • kilhog / kilheg
    kilhog / kilheg

    m. kilheien, kilhegi

    I.

    (1) (ornithologie) Coq.

    ●(c.1500) Cb 23a. Bell an quilleguy. ga. bataille entre les coqs. ●(1580) G 711. Quentaf can an quylyec, tr. «Au premier chant du coq.» ●(1633) Nom 36b. Palea : la barbe d'vn coq : diuilloun an quillecq. ●39b. Gallus gallinaceus : coq : cocq, quillocq, quillecq.

    ●(1659) SCger 31b. Coq, tr. «quilloc p. quileïen.» ●(1732) GReg 209b. Coq, oiseau domestique, tr. «Qilhocq. qilhecq. pp. qilhéyen.»

    ●(1876) TDE.BF 345b. Killek, s. m., tr. «Coq, oiseau ; pl. killeien.»

    ●(1920) FHAB C'hwevrer 241. An daou gilheg.

    (2) Lazhañ ar c'hilhog : fêter la fin de construction d'une maison.

    ●(1982) TIEZ I 125. Quand la dernière pierre a été placée sur la souche et que la dernière truellée a été appliquée, les maçons considèrent la maison comme terminée. Pour signaler l'événement ils ornent la nouvelle construction d'un bouquet. Quand ce mment est venu, les maçons du Bas-Léon disent qu'on va «tuer le coq» (laha ar c'hilhog).

    (3) local. (habillement) Pièce rigide en carton qui renforce l'arrière du ‘krapoz' sur lequel reposent les brides du tablier.

    ●(1910) DGEShy. kilhok, tr. «crête en carton recouvert de drap galoné, au dos du corsage ; Plougastell-Daoulas, 1910.» (d'après HYZH 48-49 p. 83). ●(1923) BUBR 35/745. le chiloc'h ou coq. C'est le nom donné à l'espèce de crête qui termine par derrière le krapos. Il est en carton rigide. ●(1991) ARME 36/60. le khilog (sic), une petite pièce rigide qui renforce l'arrière du krapos et sur lequel reposent les brides du tablier.

    II. sens fig.

    (1) Amateur de femmes.

    ●(1956) LLMM 55/20. Leon ar Berr, Loeiz ar Menn, Yann Lettry a oa tri c'hilheg mat da ober war-dro ar bolez.

    (2) Kilhog ar barrez : coq de paroisse.

    ●(1732) GReg 210a. Coq de Paroisse, habitant notable d'une Paroisse, qui gouverne les autres, tr. «Qilhocq ar barrès. p. qilhéyen ar barrès.»

    ●(1876) TDE.BF 345b. Killek-ar-barrez, s. m., tr. «Le coq du village, le garçon le plus en vogue auprès des filles.»

    III.

    (1) Ruz e benn evel kribell ur c'hilhog : très rouge.

    ●(1877) EKG I 234-235 (L) L. Inisan. Guin ha guin-ardant a oue a forz, ha pa zavaz ar zoudarded diouc'h an daol, oa ker ruz ho fenn ha kribell eur c'hillok.

    ●(1924) LZMR 32 (Ki) J. Riou. Kaou oa aet nerz ar banne en e benn. Ruz e oa evel kribenn eur c'hilhok. ●(1938) FHAB Eost 184. Delig, ken ruz he fenn ha kribenn eur c'hilhog, a respontas, 'n eur blega he fenn.

    (2) Re abred e kan ho kilhog : chanter victoire trop tôt.

    ●(1878) SVE 594. Re abred e kan ho killok, tr. L.-F. Salvet «Trop tôt chante votre coq. (Se vanter trop tôt.)» ●(18--) MIL.ms (d’après MELU XI 404). Re abred e kan ho killok, tr. Ernault «Votre coq chante tro tôt, vous chantez victoire trop tôt.»

    ●(1981) ANTR 86 (L) *Tad Medar. N'eo ked mad kana e gillog re a-bred.

    (3) Re uhel e kan ho kilhog : chanter ses propres louanges.

    ●(18--) MIL.ms (d’après MELU X 259-260). Re huel e kan ho killogik, tr. E. Ernault «Votre jeune coq chante trop fort»; litt. trop haut, vous chantez trop vos louanges.»

    ●(1949) LLMM 17/31 (T) *Jarl Priel. Ha n'omp ket tud d'ober d'o c'hilhogig kanañ re uhel. ●(1955) VBRU 142 (T) *Jarl Priel. E vezen techet da leuskel va c'hilhog da ganañ re uhel. ●(1990) STBL 44 (L) *Tad Medar. Met, n'eo ket den da lakaat da ganañ uhel e gilhogig.

    (4) Bezañ sonn war e gilhoroù evel ur c'hilhog : voir kilhoroù.

  • kilhog-gouez / kog-gouez
    kilhog-gouez / kog-gouez

    m. (ornithologie)

    (1) Coq de bruyère.

    ●(1732) GReg 209a. Coq-de-bruyere, tr. «Qilhocq-gouëz. p. qilhéyen-gouëz.» ●(1732) GReg 209b. Coq-de-bruyere, ou, coq sauvage, tr. «qocq goëz. p. qegui goez.»

    (2) Faisan.

    ●(1866) FHB 72/160a. Ar frao du a ra dr

  • kilhog-Indez
    kilhog-Indez

    m. (ornithologie) Coq d'Inde.

    ●(1732) GReg 209a. Coq d'inde, tr. «Qilhocq-indès. p. qilhéyen-indès.»

    ●(1931) VALL 219b. Dindon, tr. «T[regor] kilhog-Indez pl. kilhegi-Indez, kilheien-Indez.»

  • kilhog-koad
    kilhog-koad

    m. (ornithologie) Pivert.

    ●(1752) PEll 501. On dit encore Keilloc-coat, coq de forêt, le piver ou pic-verd.

    ●(1876) TDE.BF 345b. Killek-koat, s. m., tr. «Pivert, oiseau.»

    ●(1931) VALL 557a. Pic ; oiseau, tr. «kilhog-koad m. pl. kilheien-koad.»

  • kilhog-raden
    kilhog-raden

    m. kilheien-raden (entomologie) Grosse sauterelle verte.

    ●(1557) B I 382. an drouc berger so conuertisset en un men marbr hac e deffuet e quelhyen raden, tr. «le méchant berger est changé en marbre, et ses brebis en sauterelles.» ●388. Chetu eff hac eff he deffuet / Dre mechantis conuertisset / En ampreffanet heb quet sy / Maz int heffuel da goez quelyen / Pe en stat da quelyen raden, tr. «Lui et ses brebis ; les voilà donc changées, pour sa méchanceté, en insectes : elles sont semblables à des sauterelles, à des sauterelles sauvages.» ●(1633) Nom 49a. Cicada : cigale : quillec-raden.

    ●(1659) SCger 26a. cigale, tr. «quillec raden.» ●(1732) GReg 849a. Saurelle, ou Langouste, ou locuste, petit insecte à six piez, volant et sautillant qui gâte les blez, & les herbes, tr. «Qilhocq-radenn. p. qilhéyen-radenn.» ●(1752) PEll 501. Keilloc-raden, coq de fougere, sauterelle, cigale.

    ●(1857) AVImaheu 7. é vouid e oé guélion-raden ha mél gouih. ●(1866) FHB 67/119b. ez eus guelet o tremen dr'en ear eun arme a guilleien raden (…) Distruja a reont oll gounideguez an douar dre ma tremenont.

    ●(1947) TNOG 5/24. (Tregor ha Goelo) Lamperez, -ed, ak. gg. : petite sauterelle grise. Ar c'hilhog-raden a zo ul loen all, grosse sauterelle verte, anvet ivez e lec'hioù 'zo segalenn eus ar galleg cigale. E Kernev ivez evit petite sauterelle grise e vez implijet ur ger hañval, Lampikerez, –ed.

  • kilhog-spazh
    kilhog-spazh

    m. Chapon.

    ●(1857) CBF 15. Gwerzet em euz daou gillok-spaz, tr. «J'ai vendu une couple de chapons.»

  • kilhogenn .1
    kilhogenn .1

    f. (pêche) Rallonge d'orin.

    ●(19--) ARVA II 90. Kiogenn : bout supplémentaire augmentant la longueur de l'orin mouillant les casiers à langoustes.

  • kilhogenn .2
    kilhogenn .2

    f. kilhegi (ichtyonymie) Coquillage.

    ●(1950) LLMM 20/48 (île de Sein). kilhogenn (kilhegi), tr. « bigorne ».

  • kilhoget
    kilhoget

    adj. (Œuf) fécondé.

    ●(1909) BROU 213. (Eusa) Œuf fécondé, tr. «Killóget.»

  • kilhogiñ
    kilhogiñ

    v. tr. d. Côcher.

    ●(1952) LLMM 31/59. Kilhogiñ : ar c'hilhog a gilhog ar yer. Kogiñ a lavarer ivez.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...