Devri

Recherche 'loue...' : 14 mots trouvés

Page 1 : de loue (1) à louezaenn (14) :
  • loue
    loue

    voir leue

  • loued
    loued

    m.

    (1) Moisi, moisissure.

    ●(1633) Nom 58a. Panis situm resipiens : pain qui sent la chansissure & moisissure : bara pehiny á sant an loüet.

    ●(1659) SCger 80b. moisissure, tr. «al louet.» ●(1732) GReg 632b. Moisissure, tr. «Louëd. Van[netois] louëd.»

    ●(1876) TDE.BF 411b. Loued, louet, s. m., tr. «Le moisi.»

    ●(1907) BSPD i 263. Goleit e oé a zoar ha dèbret kement get el loued ma vezé bet diés d’oh, a gredan, laret petra oé. ●(1927) GERI.Ern 362. loued m., tr. «Moisi.» ●(1931) VALL 474a. Moisissure, tr. «loued m.»

    (2) C’hwezh al loued : odeur de moisi.

    ●(1732) GReg 632b. Il sent le moisi, tr. «C’huëz al louëd a so gandhâ.»

  • louedadur
    louedadur

    m.

    (1) Moisissure.

    ●(c.1500) Cb [loedaff]. vnde hoc mucor / oris. g. pourriture / ou moisissure de vins. b. loedadur guin / pe breinadur.

    ●(1732) GReg 150b. Chansissure, tr. «Loüedadur.» ●632b. Moisissure, tr. «louëdadur.»

    ●(1907) FHAB Gwengolo 203. an oll boultren, al louedadur, an oll draou lous. ●(1913) NECH 4. louedadur ha ban. ●(1927) GERI.Ern 362. louedadur m., tr. «moisissure.» ●(1931) VALL 474a. Moissisure, tr. «louedadur m.» ●(1934) MAAZ 54. ur guiskad louidadur.

    (2) Canitie.

    ●(1499) Ca 127b. g. cheuesce. brito. loedadur.

  • louedañ
    louedañ

    voir louediñ

  • louedenn
    louedenn

    f. –où

    (1) Moisissure, champignon.

    ●(1927) GERI.Ern 362. louedenn f., tr. «moisissure.» ●(1927) FHAB Gouere 146b. saotrou bihan, ruz-vlen, graet gant eul louedenn (moisissure, champignon). ●(1927) FHAB Du 229b. Ar gwasa klenved a dag ar segal eo ar piger, da lavaret eo eul louedenn savet diwar gebell-tousegi bihan a vev e greun ar segal. ●(1931) VALL 474a. Moissisure, tr. «louedenn f.»

    (2) = (?) Corvée, travail pénible (?).

    ●(1993) HYZH 196/44. (Douarnenez) er goañv neuze a vie neuze glizigoù a teue deus Honfleur ha vie labouret ha setu an dra-se oa ur mell louedenn d'an dud da gaout ur gwenneg bennak pa vie machin, pa vie echu ar sizhun.

  • louedet
    louedet

    adj.

    (1) Moisi.

    ●(1633) Nom 59a. Lardum rancidum : lard rancé, chansi : quic sall moguedet, quic sal loüedet. ●62b. Vinum pendulum : vin relant : guin louedet, pe gouazlæt.

    ●(1849) GBI II 228. bara louedet, tr. «du pain moisi.» ●(1869) FHB 250/323a. Prena a ra d'eomp bara louedet, kig tronket, amann brein. ●(1876) TDE.BF 412a. Louedet, adj., tr. «Avarié, moisi.»

    ●(1902) PIGO I 98. tammo bara louedet. ●(1907) BSPD I 111. un tam bara ha ne oé ket louédet. ●(1909) BOBL 06 février 215/2c. Kezek ampoëzonet gant kerc'h louedet. ●(1977) PBDZ 716. (Douarnenez) bara louedet, tr. «du pain moisi.»

    (2) Chenu, gris

    ●(1924) ZAMA 195. ne reas nemet eun hej d'e benn louedet.

    (3) (Argent) oisif.

    ●(1732) GReg 50a. Argent oisif, tr. «arc'hand louëdet.»

  • louediñ / louedañ
    louediñ / louedañ

    v. intr. & tr.

    I. V. intr.

    (1) Moisir.

    ●(1499) Ca 127b. Loedaff. g. moisir comme pain.

    ●(1659) SCger 80b. moisir, tr. «louedi.» ●157b. louedi, tr. «moisir.» ●(1732) GReg 150b. Chansir, moisir, parlant des confitures, du pain, du fromage, tr. «Loüedi. pr. loüedet.» ●632b. Moisir, se moisir, tr. «Louëdi. pr. louëdet. Van[netois] louëdeiñ. pr. et.»

    ●(1862) JKS.lam 495. Deut da gemeret ar bara ne louedo biken. ●(1876) TDE.BF 412a. Louedi, v. n., tr. «Moisir, rancir.»

    ●(1907) VBFV.bf 49b. luèuein (b[as] van[netais] leudein, v. n., tr. «moisir.» ●(1927) GERI.Ern 362. louedi., tr. «moisir, rancir. » ●(1931) VALL 474a. Moisir, tr. «louedi.»

    ►[empl. comme subst.] Fait de moisir, moisissure.

    ●(1922) FHAB Gouere 219. An doen a ziwall ar foenn ouz ar glao, hag an ear hen difenn ouz al louedi.

    (2) par ext. (en plt de qqc.) Ne pas être employé, ne pas servir.

    ●(1922) FHAB Mae 135. ar gwenneien ne jomint ket da loueda. ●(1924) YAYA 33. daou ugent mil lur o louedi em zac'h.

    (3) Grisonner, chenir.

    ●(1499) Ca 127b. g. chenir. b. loedaff. euel den pan coz.

    ●(1732) GReg 474a. Grisonner, devenir gris, tr. «louëdi. pr. louëdet.»

    ●(1876) TDE.BF 412a. Louedi, v. n., tr. «blanchir ou grisonner, parlant des cheveux, de la barbe.»

    ●(1927) GERI.Ern 362. louedi., tr. «grisonner. »

    (4) Devenir gris.

    ●(1927) GERI.Ern 362. louedi., tr. «devenir gris. » ●(1959) TGPB 65. N'am boa ket taolet pled betek hen, met krog 'oa ar blev da louediñ war gorn e dal ha deut e oa e varv da wennaat.

    II. V. tr. Rendre gris.

    ●(1942) DRAN 141. An noz a louede glazvez ar pantennou.

    III. sens fig. (en plt de qqn) V. intr.

    (1) Perdre son temps à ne rien faire.

    ●(1872) GAM 44. ann dud iaouank diazez a gaset da loueda da Gonli.

    ●(1908) KMAF 27. Divalo, divalo ! Diwall da louedi ha da vergla, rak an diegi a zebr an den. ●(1910) MBJL 77. ne chomomp ket da louedi ouz tôl. ●(1916) LILH 12 a C'hwevrer. Nag a dud e zo chomet elsé de louidein ardran épad ma oè tud koh, tadeu a famill én danjér a gol ou buhé.

    (2) péjor. Rester vieille fille, vieux garçon.

    ●(18--) SBI II 184. merc'hed chomet da loeda / 'N defôt tapout eun tam goaz, tr. «Les filles restées moisir, / Faute d'avoir mis la main sur un bout d'homme.»

    ●(1924) ZAMA 191. loueda e-unan, en e gozni. ●(1950) KROB 26-27/19. Mirout ouz eur plac'h da zimezi a zo he derc'hel da louedi, eme Zoaz !

    (3) Croupir.

    ●(1710) IN I 413-414. hac hon les da loueda en hon diegui.

    ●(18--) SAQ I 148. da loueda er stad a bec'het.

  • louegiñ
    louegiñ

    v. intr. Se déformer.

    ●(1934) BRUS 54. Déformer – se, tr. «louègein.»

  • louer
    louer

    m. –ion Vesseur.

    ●(1904) DBFV 150b. louér, m. pl. –erion, vesseur, homme puant. ●(1924) NFLO. (animal) qui pue, tr. «louer.» ●(1934) ALMA 136. Ma ne ket brammer pe louer.

  • Louergad
    Louergad

    n. de l. Louargat.

    I. Louergad.

    ●(1847) FVR 50. e parrez vraz Louargat. ●(1894) BUEr 48. Louargat.

    ●(1900) (1927) CONS 905. Louargat. ●(1902) PIGO I 5. Gortoz eun tamm ma vefomp tremenet en Louargat. ●(1904) DDKB 138. Tre Traou Yeodi ha Louargad. ●(1912) MELU 209. Loue Louargat. ●(1923) ARVG Meurz 43. ar parrouziou tro-war-dro, Plougras, Plouneve, Lok-Envel, Benec’h, Louargat, Logivi ha Lohuek. ●(1928) BREI 58/3c. en bro Benec’h ha Louargat. ●(1965) BAHE 44/17. Hogene (pe) Ogene, ar menez da geñver Bre, war zouar Louergad, uheloc’h e gwirionez eget Bre e-unan. ●(1995) LMBR 92. Ur pevar lev bennak er c’hornaoueg da Wengamp emañ Louergad.

    ●(2000) TPBR 118. Pa oan tremen Louargad, / A oa triwac'h yar oc'h arat. ●170. Un devezh ma oa sant Elar o tremen dre Vro-Dreger kostez Louargat. ●(2002) TEBOT 106b. Treduder ha Plouzelambr / Plouared, Kouerc'had / Tregrom, Benac'h, Louargad / Bear ha Pluzuned.

    II.

    (1) Devinette.

    ●(1974) TDBP III 332. Te zo ur paotrig hag a zo desket-mad : lavar din ped baz-yod a zo e parrez Louargad, tu es un petit garçon qui est très instruit : dis-moi combien de bâtons à remuer la bouillie il y a dans la commune de Louargat. Réponse de l'interlocuteur qui feint d'avoir compris: bâton en bouillie...

    (2) Dicton rimé.

    ●(2000) TPBR 118. Pa oan tremen Louargad, / A oa triwac'h yar oc'h arat. ●(2004) TROMK 219a. Pa oan o tremen Louergad, / E oa triwac'h yar oc'h arat. Daniel Giraudon.

    III. Blasons populaires, voir : Krokanted Louergad, Leue Louergad.

    IV. [Toponymie locale]

    ●(1894) BUEr 48. Zant Ervoan a laraz enon an oferen en chapel ar C'hleuziou a zo breman en parouz Zant-Eler.

    ●(1900) (1927) CONS 905. Sant Eler Louargat. ●(1946) SAGU 49. Signalons l'opposition faite entre sant Alar Kerne (Saint Eloi de Cornouailles = Saint-Eloy) et sant Alar Léon (Saint Eloi de Léon = en Ploudaniel). Plus significative encore est l'appelllation de saint-Eloy en Louargat dit, par pléonasme, sant Sant Eler (saint Saint Eloi), ou sant Eler goz (saint Eloi le vieux), ce qui le met au-dessus des autres pardons de saint Eloi des environs. ●(1995) LMBR 94. maen-hir Pergad. ●95. maner ar C’hleuzioù.

    ●(2000) TPBR 57. pont Sant-Alar. ●170. Dilemmet oa bet diouzhtu ar plankenn a oa a-us d'an nor ha 'blam d'ar pezh oa arruet an deiz-se, 'vez graet Sant-Elar deus bilajenn Louargat aboe.

  • louet
    louet

    adj. & m.

    I. Attr./Épith.

    A. (en plt de couleur)

    (1) Gris.

    ●(1876) TDE.BF 411b. Loued, louet, adj., tr. «de couleur grise.»

    ●(1903) MBJJ 209. guped a liou louet o nijal 'vel pikolo sparfeled. ●(1934) BRUS 201. Gris (couleur des moisissures), tr. «louet.»

    (2) (en plt de cheveux, de poils) Gris, blancs.

    ●(14--) Jer.ms 95. an den man loet can, tr. «cet homme-ci aux cheveux blancs.» ●(1499) Ca 127b. g. chanu. b. loet.

    ●(1902) PIGO I ix. eun torkad bleo loued. ●(1925) BILZ 105. dindan e ambrankou louet ha dru. ●(1929) MKRN 81. eun tammig louet o bleo.

    (3) (en plt d'animaux) Gris.

    ●(1732) GReg 494a. Un beuf grisâtre, tr. «Un egen louët.»

    ●(1941) FHAB Genver 3. eun azen bihan louet. ●(1954) LLMM 42/7. E peurvan deñval ar vourc’h n’eo ket ul leue a zo o peuriñ, met ur pikol ki louet, gleb ha gludek ar c’hrev anezhañ.

    (4) (en plt de plantes) Gris.

    ●(1903) MBJJ 41. Netra nemet rec'hel garo, warne banno touskan louet.

    B.

    (1) (en plt de nourriture) Moisi.

    ●(1499) Ca 127b. g. moisi. b. loet. ●(1633) Nom 57b-58a. Panis mucidus : pain moisi, chansi, & relant : bara loüet. ●64a. Vinum mucidum : vin chansi, moisi : guin loüet.

    ●(1659) SCger 80b. moisi, tr. «louet.»

    ●(1803) MQG 7. bara loüed. ●(1867) GBI I 182. un tam bara loued. ●(1876) TDE.BF 411b. Loued, louet, adj., tr. «Moisi.»

    ●(1907) PERS 101. bara seac'h ha loued. ●330. eur batatezen loued d'he goan. ●(1927) GERI.Ern 362. louet adj., tr. «Moisi.»

    (2) (en plt de vêtements) Piqué.

    ●(1925) FHAB Mezheven 229. an dilhad intret pe louet.

    (3) =

    ●(1870) FHB 274/97a. moeltret, louet, brein.

    ●(1925) FHAB Ebrel 120. Eur bosad kaoc'h kezeg louet.

    (4) (en plt du temps) Couvert.

    ●(1943) HERV 115. Hizio ez oa louet an deiz.

    C. sens fig. (en plt de qqn)

    (1) Pourri, croulant.

    ●(1929) DIHU 216/284. deusto d'emb bout fourchadet skalier hur 50 vlé, diskoamb d'er gallegerion ieuank ag ur bro n'en domb ket hoah louid.

    (2) Liper pladoù louet : délateur.

    ●(1928) DIHU 199/4. Lipér-pladeu-loed, tr. «délateur.»

    D. Épith.

    (1) Bran louet : corneille noire.

    ●(1732) GReg 211a. Corbeau gris, tr. «Bran loüed. p. briny loüed.»

    ●(1878) EKG II 126. evel ma tiskar ar chaseer ar vran-louet euz a vek ar vezen fao.

    ●(1984) HYZH 154-155/25. ar brini louet-se a rae o neizhioù war ar chimiler.

    (2) Kelien louet : taons.

    ●(1919) DBFVsup 38a. kelion louet, tr. «mouches qui s'attaquent aux bestiaux.» ●(1931) VALL 482b. Mouches de cheval, taon, tr. «V[annetais] kelion-louet.»

    II. Adv.

    (1) Breugeudiñ louet : Avoir des renvois acides.

    ●(1924) NFLO. aigreurs [d'estomac], tr. «breugeuti louet.» ●renvois [acides], tr. «breugeudi loued.»

    (2) Kozh-louet : très vieux.

    ●(1910) MAKE 33. eur fuzuilh koz-loued, oajet a gant vloaz d'an nebeuta, ha hi merglet ha goloet a gevnid.

    III. M. C’hwezh al loued (louet, adj. > loued, s.) : odeur de moisi. cf. loued

    ●(1732) GReg 632b. Il sent le moisi, tr. «C'huëz al louëd a so gandhâ.»

  • louetwez
    louetwez

    [louet + gwez]

    S. Peuplier.

    ●(c.800) MSvbr I Manuscrit latin 10290 f°24a (DGVB 246a). loitguid gl. « populnus i. populus », tr. « peuplier ».

  • louezae
    louezae

    m. / f. (entomologie) Punaise.

    ●(1752) PEll 553. Loüesâe, & en Cornwaille Loüese ou Loüeze, Punaise, insecte de très mauvaise odeur. Nos Bas-Bretons, quoiqu'assez mal-propres chez eux, ne connoissent point la punaise domestique, mais seulement la champêtre.

    ●(1876) TDE.BF 412a. Louezae, s. m., tr. «Punaise de bois, d'après Le Gonidec.»

    ●(1931) VALL 603b. Punaise, tr. «louezae m.» ●(1995) PTEZ 90. Loufazê : (louezae) (punaise – insecte). Loufazê, / Hirroh e roched 'vid e zê ! (Lavar bugale).

  • louezaenn
    louezaenn

    f. –ed (entomologie) Punaise.

    ●(1744) L'Arm 314b. Punaise, tr. «Lucêtte.. eu. f. ou m.» ●(1904) DBFV 151b. lusèden, lusèuen, f. pl. lused, lusèu, tr. «punaise.»

    ●(1890) LZBg 196. Tad hun hrechén e oé marv a houdé gùerço ; ha revé creden er bayannet ag er vrô-men, é inean e hellè bout antréet é corv ne vern péh lôn ; setu perac danjer erbet ma laheint lôn erbet, na leuen, na lucèuen.

    ●(1907) VBFV.bf 49b. lusèden, lusèuen, f. pl. –ed, tr. «punaise.» ●(1934) BRUS 250. Une punaise, tr. «ul lusèuen, f. -ed m.»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...