Devri

Recherche 'neizh...' : 11 mots trouvés

Page 1 : de neizh (1) à neizhour (11) :
  • neizh
    neizh

    m. –ioù, –i

    I. Nid.

    ●(1633) Nom 37a. Nidus, cunabula auium : nid, nid d'oiseau : neïz labouçc. ●Alcedo : alcyon, petit oiseau faisant son nid sur la mer : alcion, vn eznicq bihan á gra ez neiz voar bord an mor.

    ●(1659) SCger 83b. nid, tr. «neiz.» ●161a. neiz, tr. «ni.» ●(1732) GReg 657a. Nid, tr. «neiz. p. neizyou. van[netois] neh. p. nehyëu.»

    ●(1838) OVD 158. En eined hanhuet alcion e vatisse ou néh én ur fæçon admirable. ●(1849) LLB 772. tenet ag ou nehieu. ●(1856) VNA 24. un nid, tr. «un Néh.» ●(18--) SBI I 54. Clasket nezio d'hê da dovi, tr. «Et je leur ai procuré des nids pour pondre...»

    ●(1903) MOAO 30. neidi gouez.

    II. par ext.

    (1) Nid (d'un petit mammifère).

    ●(18--) SAQ II 90. neichou logod ebarz.

    ●(1910) MAKE 57. neiz al logoden. ●(1941) FHAB Genver 6. eun neiz kaz-koad.

    (2) (apiculture) Essaim.

    ●(1906) GWEN 18. penoz ober neiziou gwenan.

    (3) Nid d’insectes.

    ●(1499) Ca 104b. g. nit dicelle mouche b. nez an guespedenn.

    ●(1867) LZBt Genver 229. war eunn nech merien.

    ●(1908) FHAB Genver 30. eur gruzuilh verrien en he neiz.

    (4) par iron. Neizh filip : petite fourchée de paille.

    ●(1942) FHAB Gwengolo/Here 198. «Petra 'zeu ganeoc'h 'ta paotred ? neiziou filip !

    III. sens fig.

    (1) Cachette.

    ●(1915) HBPR 222. Labourad a ran evit kaout neizou ar veleien a govez.

    (2) Sexe de la femme.

    ●(1580) G 673-674. Ne stouheñ, ne quemerheñ mez evyt reyf da galant da stryzaf / Nac oude mar huerou ha pervers me roy ma neyz dezaf, tr. «Je ne veux pas m'humilier, ni avoir honte de donner à un amant à étreindre / Tu as beau être amer et grave, je lui donnerai mon nid.»

    (3) Neizhioù-logod : varices.

    ●(1903) CDFi août-septembre (d’après KBSA 62). Ha pa’m eus neiziou logod eo d’in mont da c’haloupat kamboulou marteze.

    (4) Neizhioù-logod : frisures sur le front.

    ●(1732) GReg 438b. Parlant des frisures d’une coëffure sur le front, on dit burlesquement : Neizyou logod.»

    (5) enfant. Un neizh kañkañ : étron.

    ●(1975) LIMO 02 août. nen doè meid flutein èl er merhed eid gobér é «nèh-kan-kan». ●Nèh kan-kan, expression populaire équivalent à «sentinelle» dans un certain sens. ●(1982) LIMO 4 juin. En dachennig lèh maen em zivèhè er paotr pe er plah e zè de vout «un nèh kankan». ●Neh kankan, tr. «sentinelle.»

    IV.

    (1) Klask neizhioù pig : regarder en l’air.

    ●(1912) MELU XI 312 (T-Koadoud). Klas nejo pig, tr. E. Ernault «Chercher des nids de pie, regarder en l'air (Coad[out].)»

    (2) Gwelet/Kavout un neizh logod e skouarn ar c'hazh : jamais.

    ●(1878) SVE 499. Eun dra ha n'eo ket bet gwelet biskoaz / Eo un neiz logod e skouarn eur c'haz.

    ●(1936) IVGA 210 (Ki) Y. Drezen. Da gredi a rin, pa gavin eun neiz logod e skouarn ar c'haz.

    (3) Diskoachañ ar voualc'h war he neizh : voir moualc'h.

    (4) Klask vioù e neizhioù warlene : voir vi.

    (5) Klask viou e neizhioù kozh : voir vi.

    (6) En em glevet evel daou vi en un neizh : voir vi.

  • neizhañ
    neizhañ

    voir neizhiañ

  • neizheta
    neizheta

    voir neizhiata

  • neizheur / neizhour
    neizheur / neizhour

    adv.

    (1) Hier soir.

    ●(1580) G 1069. A ban clevys neyzor (lire neyzour, rime en -our) gant dolor ha sourcy, tr. « Depuis que j’entendis hier soir avec douleur et souci. »

    ●(1659) SCger 84b. la nuit passée, tr. «neizour, neieur.» ●161a. neizour, tr. «cette nuict passée.» ●(1732) GReg 494b. Hier au soir, tr. «Neizeur. neizour. Van[netois] nihour.» ●(17--) ST 150. Neizeur e oan gant-han, tr. «Hier soir, j'étais près de lui.»

    ●(1872) ROU 88b. Hier soir, tr. «Neuzur. (h[aut] et b[as] L[éon].»

    ●(1910) FHAB Eost 243. ar strollad bagou all hon doa guelet neier. ●(1934) GTWZ 46. Ar baotred o doa plantet, neizeur, saprennou yaouank. ●(1935) BREI 392/stag 3. met Pierig a oa chomet klanv, nehour. ●(1942) FHAB Gwengolo/Here 210. eier roet evit «hier au soir» en ho niverenn all eus Feiz ha Breiz. Neizeur eo ar ger reiz, neithiwr e kembraeg. ●(1970) GSBG 327 (Groix). nixu:r, tr. « hier soir. »

    (2) Neizheur-noz : hier soir.

    ●(1867) GBI I 156. A zo komerret 'neizour-noz, / Gant golo-sclezr, leterniou-kloz, tr. «Il a été arrêté la nuit dernière, / Avec de la lumière dans des lanternes closes.»

    (3) An neizheur : hier soir.

    ●(17--) BSbi 758. guellat de ol chass a glanhuas en néhour.

    ●(1906) BOBL 24 mars 79/2f. An nec'hier eo bet ama. ●(1938) WDAP 2/106. An neizeur (1), emezi, war-dro div eur goude hanter-noz. (…) (1) Ne vez ket implijet morse ar ger-se e Kerne hep lakaat ar ger-mell dirazan ha lavaret e vez «an neier.»

    (4) An neizheur diwezhañ : hier soir.

    ●(1849) LLB 253. en ihour dehuehan.

    ●(1931) GUBI 116. duhont é hès gañnet d'emb / En nihour devéhan / Mabig en Eutru Doué.

  • neizhiad / neizhad
    neizhiad / neizhad

    m. –où

    I. Nichée (d'oiseaux, d'œufs).

    ●(1732) GReg 656b. Nichée, tr. «Neizyad. p. neizyadou. neizad. p. neizadou. Van[netois] nehyad. p. nehyadëu.» ●656b. Nichée d'oiseaux, tr. «Neizyad labouçzed.» ●(1792) HS 154. unn néhiat guhnél. ●(17--) TE 248. un néhiad gùignèl.

    ●(1856) VNA 24. une Nichée, tr. «un Néhiad.» ●(1868) FHB 165/65a. daou neizat laboused.

    ●(1910) EGBT 77. Pebez nejad uo ! ●(1914) FHAB Mae 160. eun neizad viou. ●(1931) GUBI 100. Me ié de glask néhiadeu.

    II. par ext. (en plt d'autres animaux)

    (1) Nichée.

    ●(1732) GReg 656b. Une nichée de souris, tr. «Un neizyad logod.»

    ●(1909) FHAB Meurzh 92. evel eun neizad merrien.

    (2) Nichée, couvée, portée.

    ●(1907) VBFV.fb 77b. portée, tr. «néhiad, m. (pl. eu).»

    III. sens fig. (en plt de personnes)

    (1) Ribambelle (d'enfants).

    ●(1913) PRPR 32. gant e wreg hag e neizad bugale.

    (2) Groupe, troupe.

    ●(1908) PIGO II 93. Evurus oun o kaout ac'hanoc'h aman 'n eun neziad. – D'ho yec'hed. ●(1923) FHAB Meurzh 94. al lestr saoz «Expédition», eun neiziad laeron-vor warnan.

  • neizhiañ / neizhañ
    neizhiañ / neizhañ

    v. intr.

    (1) Nicher.

    ●(1659) SCger 83b. nicher, tr. «neiza.» ●161a. neiza, tr. «nicher.» ●(1732) GReg 656b. Nicher, faire son nid, tr. «Neiza. pr. neizet. neizya. pr. neizyet. Van[netois] neheiñ. nehyeiñ. ppr. et.»

    ●(1872) ROU 92b. Nicher, tr. «Neiza.»

    ●(1955) STBJ 168. ar brini bihan, anvet kavaned pe fraoed e meur a lec'h, a vez o neizia e tour bras an iliz.

    (2) sens fig. Habiter.

    ●(1955) VBRU 70. div pe deir c'hambr dimp hon-unan ma neizjemp enno ken flour, ken bouk hag evnedigoù Doue.

  • neizhiaoua
    neizhiaoua

    v. intr. Chercher des nids.

    ●(1889) ISV 81. e voant eat da neiziaoui. ●349. pa zeont da neiziaoui.

  • neizhiata
    neizhiata

    v. intr. Chercher des nids.

    ●(1879) ERNsup 152. neijeta, nœj’ta, chercher des nids. ●(1896) GMB 445. pet[it] tréc[orois] néjeta chercher des nids. ●595. Le tréc[orois] néjeta chercher des nids, pour lequel on attendrait *néjaoua, *néjoañ.

    ●(1909) FHAB Mezheven 180. er c'hoad da neizeta. ●(1922) BUBR 18/179. Ez ean da neizeta. ●(1933) ALBR 36. Yann Grenn a vo e blijadur (...) mont da neiziata.

  • neizhiataer
    neizhiataer

    m. –ion Chercheur de nids.

    ●(1879) ERNsup 152. nejetar, celui qui y va [chercher des nids] Trév[érec]. ●(1896) GMB 595. pet[it] tréc[orois] nejetar chercheur de nids.

    ●(1964) KTMR 21. te a zo eur gwell nejater.

  • neizhiet
    neizhiet

    adj. Niché.

    ●(1909) FHAB Mae 135. selaou an evned neiziet etouez an deliou.

    ►sens fig.

    ●(1910) MBJL 70. tier eus ar c'hoantan, nejet en brouskoajo glas.

  • neizhour
    neizhour

    voir neizheur

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...