Devri

Recherche 'strizh...' : 14 mots trouvés

Page 1 : de strizh-1 (1) à strizhode (14) :
  • strizh .1
    strizh .1

    adj.

    I. Attr./Épith.

    A. (en plt de qqc.)

    (1) Étroit.

    ●(1499) Ca 109b. Hent striz. g. voye estroytte. ●191a. Striz. g. estroit. ●(1530) Pm 266. Ez renc tut fyer ober cont / Serz mar querzont oar an pont stryz, tr. «Les gens certes doivent tenir compte / fermement, s'ils marchent sur le pont étroit.» ●(1575) M 2513. en hynchou striz, tr. «dans des chemins étroits.» ●(1633) Nom 150b. Pristis : nauire longue & estroite : lestr hir ha striz.

    ●(1659) SCger 173b. striz, tr. «estroit.» ●(1732) GReg 346a. Le vent s'engouffrant entre deux montagnes, renverse les maisons, tr. «Pa zeu an avel d'en em fourra èn en un draouyenn stryz, e tiscar an tyez.» ●378b. Étroit, oite, qui n'est pas large, tr. «Stryz. Van[netois] strih. streh.» ●Chemin étroit, tr. «Hend stryz.» ●744b. Sa poupe est trop étroite, tr. «Van[netois] re streh ëu e aros.»

    ●(1856) GRD 280. En nor e zou stréh. ●(1857) CBF 51. Re striz eo va gwele, tr. «Mon lit est trop étroit.» ●(1868) FHB 175/145a. dre eun hent striz ha displen. ●(1877) BSA 91. Disken a rechomp en eun douvez hirr ha striss.

    ●(1902) MBKJ 218. eur faoutik stris. ●(1904) SKRS I 19. eul lenn gant eur chausser guall striz. ●(1907) KANngalon Here 517. a zioc'h an draonien striz. ●(1907) PERS 324. dor ar baradoz a zo striz. ●(1911) BUAZperrot 494. eur wenojen ken striz. ●(1911) SKRS II 254. Gant eun hent striz hen deuz da vont.

    (2) Sévère, rigoureux.

    ●(1575) M 643. An Barnn á vezo striz, ha piz, a'bec tri-tra, tr. «Le Jugement sera sévère et rigoureux à cause de trois choses.»

    ●(1862) JKS 37. Bez' e fell d'e-omp e ve dalc'het ar re all gant gourc'hemennou striz.

    ●(1911) BUAZperrot 238. ar gristenien-ze a veze atô klemm klemm, abalamour m'oa re striz ar c'horaïz. ●403. yunou striz. ●(1923) KTKG 3. eun dever striz evit an tad hag ar vam. ●(1936) BREI 443/2b. eun difenn striz da glask divrezonega ar vugale. ●(1949) KROB 12/13. Ar c'horaiz gwechall a oa striz meurbet.

    (3) Exact.

    ●(1575) M 602. An feur á vezo striz, tr. «La mesure sera exacte.»

    (4) Difficile.

    ●(1911) BUAZperrot 877. Ne gave netra re striz da ober.

    (5) Kaout un dalc'h strizh war : s'imposer une discipline rigoureuse dans.

    ●(18--) CST 39. Lavaret a rea eo ar wrizienn genta eus ar zantelez kaout eun dalc'h striz war an dibri hag an eva.

    (6) Ren ur vuhez strizh : mener une vie stricte, rigoureuse.

    ●(1911) BUAZperrot 236. Hug a rene eur vuez ker striz hag an hini a rene er Chartreuz. ●438. Rivanon (…) a rene en he zi eur vuez eus ar re strisa.

    (7) Bezañ strizh an urzhioù gant ub. =

    ●(1911) BUAZperrot 117. heretiked hag a ioa kalz re striz an urziou ganto e kenver ar bec'herien. ●332. Jezuz-Krist a zo striz an urziou gantan.

    B. (en plt de qqn) Petit et maigre.

    ●(1902) TMJG 344. eun tammik loen striz. ●(1925) BILZ 15. Pôtr strij, brizardennou e-leiz e dal. ●Strij, malingre, chétif. ●(1969) LLMM 137/440. ur paour kaezh kereer yaouank, strizh a-walc'h. ●(1976) BAHE 91/32b. ne brederie ket ar bugel evel ma oa dleet ; hemañ a chome strizh ha ne rae strillaj ebet, daoust ma tiskoueze a-walc'h en devoa c'hoant da vevañ.

    II. Attr.

    (1) Bezañ strizh war udb. : être sévère sur qqc.

    ●(1880) SAB 184. Jurdic oant var gustumou an dud, striz var ar giziou-ze, betec o lacaat araug lezenn Doue.

    ●(1912) MMPM 97. an Ebestel, ar verzerien a bep amzer a zo bet striz var ar beva. ●(1924) BILZbubr 37/808. den a zoare, mat d'ar paour, met striz war al lezenn. ●(1924) BILZbubr 42/975. Brigadier ar valtouterien a oa striz war al lezenn.

    (2) Bezañ strizh war ub. : être rigoureux avec qqn.

    ●(1878) EKG II 316. rak al lezen a zo breman striz var ar veleien.

    ●(1942) DIHU 378/183. N'en em-glemmant ket ré ag en Alemaned. Neoah éh oér strih arnehè.

    (3) Bezañ strizh e-keñver, evit ub. : exigeant envers qqn.

    ●(1907) PERS 59. mar boa striz evithan he-unan, ez oa frank evit ar re all. ●325. e kendalc'he da veza striz evithan he-unan. ●(1911) BUAZperrot 328. striz oa e kenver (...) al labourerien da zul.

    III. Adv.

    (1) Derc'hel strizh war : maîtriser.

    ●(1864) SMM*** 225. he oll skianchou a zalc'he striz varnezo dre ar vertus-ma.

    (2) Derc'hel strizh war ub. =

    ●(1873) FHB 463/366b. Pedi a reaz eta impalaer an Aotrich da zerc'hel strisoc'h var ar Prins iaouank.

    (3) Ober strizh e zever : remplir rigoureusement son devoir.

    ●(1908) FHAB Gouere 194. ne gredomp ket hon deffe great stris avoalc'h hon dever.

    (4) Complètement.

    ●(1994) MARV xiii 8-9. (Pleiben) Me 'oa eet badaouet med ma hamalad a oa eet badaouet striz.

    (5) =

    ●(1878) EKG II 178. kemeret an teac'h, evit mad, hag en em zerc'hel strisoc'h a-zindan guz.

    (6) Sévèrement, rigoureusement.

    ●(1857) CBF 79. diwall striz (…) dioc'h ar gwin-ardant, tr. «s'abstenir rigoureusement (…) d'eau-de-vie.»

    ●(1911) BUAZperrot 381. a gondaonas striz ar veleien hag an eskibien. ●(1928) BFSA 27. Dre ma pede kalz ha ma yune striz.

    (7) Mirout strizh : observer strictement, rigoureusement.

    ●(1902) PIGO I 221. Herve a vire striz gourc'hemennou e vam.

    IV.

    (1) Bezañ strizh a vañch : voir mañch.

    (2) Bale strizh : voir bale.

  • strizh .2
    strizh .2

    m. (géographie) Détroit.

    ●(1633) Nom 228b. Clausuræ, clusuræ : closes, ou excluses, destroit : sclusou, distroou en mar (lire : mor), an striz.

    ●(1732) GReg 281b. Detroit, passage étroit de mer, tr. «Un striz. p. strizou.»

  • strizh-douar
    strizh-douar

    m. (géographie) Isthme.

    ●(1732) GReg 549a. Istme, la partie de la terre qui empêche qu'une presqu'îsle ne soit entierement îsle, tr. «Stryz-doüar. p. stryzou-doüar.» ●L'istme de Rhuis, tr. «Stryz-douar Rehuis. stryz-douar sarzau.»

    ●(1876) TDE.BF 595b. Striz-douar, s. m., tr. «Isthme.»

  • strizh-mor
    strizh-mor

    m. (géographie) Détroit maritime.

    ●(1732) GReg 281b. Passer un detroit, tr. «trémen ur striz-vor.»

    ●(1876) TDE.BF 595b. Striz-vor, s. m., tr. «Détroit de mer.»

    ●(1903) MBJJ 58. gwelet striz-mor Mesina.

  • strizhadur
    strizhadur

    m. –ioù

    (1) Retrait.

    ●(1744) L'Arm 337b. Retraite de maçonnerie, tr. «Stréhadur massonnereah.»

    (2) Contraction.

    ●(1907) FHAB Kerzu 297. Setu perag ar goad, goasket gant strizadur ar c'hofic, a rank tec'hat er voazien evit ober he dro.

    (3) Resserrement.

    ●(1732) GReg 378a. Étrecissement, étrecisseure, tr. «Stryzadur. Van[netois] strehadur. strihadur.»

    ●(1914) DFBP 287b. resserrement, tr. «strizadur.»

  • strizhañ
    strizhañ

    v.

    I. V. intr. Se contracter.

    ●(1744) L'Arm 145a. Etrecir, tr. «Stréhein.»

    ●(1907) FHAB Du 261. An traou all a goaz, a striz, a starta dre ma ienont. ●(1907) FHAB Kerzu 296. Great en deuz anezhi [ar galon] gant danvez-asten : striza 'ra varnhi he-unan, ha distriza goudeze.

    II. V. tr. d.

    (1) Resserrer, contracter.

    ●(1732) GReg 9a. Accourcir, resserrer, tr. «Striza. pr. Strizet.» ●378a. Étrecir, faire plus étroit, tr. «Stryza. pr. stryzet. Van[netois] striheiñ, & streheiñ.» ●Étrecir un habit, tr. «stryza ur guïsqamand.» ●814a. Resserrer, retrécir, tr. «Stryza. pr. stryzet.»

    ●(1876) TDE.BF 595b. Striza, v. a., tr. «Rétrécir ; p. et.»

    ●(1903) MBJJ xiv. Tregeriz ha Kerneiz a blij d'ê berraat ar zonio 'n eur strizan 'nê. ●(1914) DFBP 287b. resserrer, tr. «striza.»

    (2) Étreindre sexuellement.

    ●(1499) Ca 191a. Strizaff. g. embrasser accoler. ●(1580) G 673-674. Ne stouheñ, ne quemerheñ mez evyt reyf da galant da stryzaf / Nac oude mar huerou ha pervers me roy ma neyz dezaf, tr. «Je ne veux pas m'humilier, ni avoir honte de donner à un amant à étreindre / Tu as beau être amer et grave, je lui donnerai mon nid.»

    ●(1659) SCger 173b. striza, tr. «estraindre.» ●(1716) PEll.ms 1235. [Mr. Roussel] m'a averti que ce verbe a une signification fort contraire à la pudeur, en sorte, que les personnes chastes n'osent ni le proférer ni l'entendre sans rougir. Dans un exemplaire du dictionnaire du père Maunoir, où il y avait quantité de note marginales écrites à la main, j'y ai trouvé celle-ci : Noter que ce verbe striza est sale, et s'entend de celui qui connoît une fille ou femme. ●(1732) GReg 378a. Ces deux mots de van[netois] striheiñ, & streheiñ, sont obscènes dans le B[as] Vannetois, de même que, stryza, ou, stryzo, dans la Haute-Cornouaille.»

    (3) Strizhañ ar c'hof : constiper.

    ●(c.1718) CHal.ms i. constiper, tr. «caletat, strehein er c'hof costinein.»

    III. V. pron. réfl. En em strizhañ : se rétrécir.

    ●(1906) HIVL 158. Ardro miz est 1900, é houg en doé hum stréheit hag er heh dén ne hellé mui hum vagein meit get poén vras.

  • strizhded
    strizhded

    f. Étroitesse.

    ●(1931) VALL 279a. Étroitesse, tr. «strizded f.»

  • strizhder
    strizhder

    m.

    (1) Étroitesse.

    ●(1931) VALL 279a. Étroitesse, tr. «strizder m.»

    (2) Sévérité.

    ●(1911) BUAZperrot 344. diskouez a rea brasder ar pec'hed, strizder barnedigez Doue. ●494. brudet bras abalamour da strizder e reolen.

  • strizhenn
    strizhenn

    f. –où

    (1) Rue étroite.

    ●(1936) IVGA 181. e strizenn straed ar C'hastell.

    (2) Défilé, passage étranglé.

    ●(1934) DIHU 276/95. A pe fard hor soudarded arnehè, gozik én despet dehè, éh ant get en touleu-sé, léh ma koéhant èl kelion a geteh m'en em stardant ér stréhen.

    (3) (cuisine) =

    ●(1904) DBFV 217a. stréhen, f. pl. stréhad, tr. «petit bois pour faire les crêpes, à Saint-Caradec-Trégromel).»

  • strizhenn-vor
    strizhenn-vor

    f. strizhennoù-mor (géographie) Détroit.

    ●(1880) SAB 151. betec an arroud n'oa nemet ur strizenn-vor, ur ster da dreuzi.

  • strizhennek
    strizhennek

    adj. = (?).

    ●(1940) DIHU 345/36. Miz Imbril strihennek / Lah en ébel hag er gazeg.

  • strizher
    strizher

    m. Étrécissement.

    ●(c.1718) CHal.ms i. estrecissement, tr. «streher, enquadur.»

    ●(1904) DBFV 217a. stréhér, tr. «étrécissement (Ch. ms.).»

  • strizhet
    strizhet

    adj.

    (1) (en plt d'un passage) Resserré, étranglé.

    ●(c.1718) CHal.ms ii. on ne peut entrer dans ce païs que par vne gorge serrée de montagnes, tr. «n'heller antrein er vrou hont, meit dré ul leh strehet, Enq guet maneieu.»

    (2) (Narines) pincées.

    ●(1792) CAg 52. Pé-vou m'en diffrèn streahet.

    (3) (Visage) ratatiné.

    ●(c.1718) CHal.ms iii. Le visage de cette vieille est tout ratatiné, tr. «er visag' es er g' ourah se a so ol strehet guet rouffenneu, groannet, Ridet é en ol faç es er goh moües sé.»

  • strizhode
    strizhode

    m. -où (géographie) Gorge.

    ●(1935) ANTO 59. ha strizodeou ken enk ha ken don all.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...