Devri

Recherche 'toaz...' : 12 mots trouvés

Page 1 : de toaz (1) à toazon (12) :
  • toaz
    toaz

    m. –ioù (cuisine)

    I.

    A.

    (1) Pâte.

    ●(1499) Ca 198a. Toas. g. paste.

    ●(1659) SCger 87b. paistir (lire : paistrir), tr. «embreguer ou merat an toas.» ●89b. paste, tr. «toas.» ●175a. toas, tr. «paste.» ●(1710) IN I 322. oc'h embreguer an toas da lacat ar forn. ●(1732) GReg 570b. Pâte levée, tr. «Toas go.» ●701b. Pate, farine paitrie pour faire du pain, tr. «Toas. Van[netois] toés. toéh.» ●Ma pâte est levée, tr. «Go eo va zoaz.» ●(1752) PEll 884. Tôas, De deux syll. Pâte à faire le pain.

    ●(1861) BSJ 291. haval doh er goél e guemér ur voès eit laquat tri mezuliad bled é go bet quen ne sàu en toès.

    ●(1949) KROB 11/12. kemmeska evelse eun daoliad toaz abouez an divrec'h.

    (2) Goellañ toaz : mettre de la levure dans la pâte.

    ●(1960) PETO 26. Ma leuskell pell da c'hoella toaz.

    (3) Terriñ toaz : pétrir de la pâte.

    ●(1928) TAPO 8. Terri an toaz, e gas d’in d’an ti fourn. ●(1932) FHAB Mae 187. touezia bleud ha dour ; lakat eun nebeud goell-bier ebarz ha terri an toaz gwella ma c'hellan.

    (4) Rollañ toaz : abaisser de la pâte au rouleau.

    ●(18--) RGE 23. rola an toas.

    (5) Lakaat toaz e go : mettre la pâte à lever.

    ●(1633) Nom 173b. Mactra : huche à pestrir le pain : laouer toasec, da lacquat an toas è gò.

    ●(1869) HTC 53. eun tamm bara great gant toaz ha n'e ket bet lakeat e go.

    ●(1928) TAPO 8. O lavaret edon eta ho po an toaz da lakat e go. ●(1975) UVUD 35. (Plougerne) e lakjes toaz e go dac'h an noz ag e teue da c'houeza.

    B. Pâte à crêpes.

    ●(1499) Ca 16a. Bacc crampoez ha toas tout vng.

    ●(1732) GReg 701b. Pâte à faire des crêpes, tr. «Toas crampoës.»

    ●(1908) FHAB Gwengolo(?) 269. al lardouzen hag an toaz, an eil goude egile o kana var ar billig.

    ●(1959) LLMM 73/126. hag e lede an toaz war ar billig gant ar rozell.

    C. [en apposition]

    (1) Laouer-doaz : pétrin.

    ●(c.1718) CHal.ms ii. huche, grand coffre pour paistrir le pain, tr. «loher döes.» ●(1744) L'Arm 188a. Huche ou paitrin, grand coffre pour paitrir, tr. «Loaire-doæss.» ●234a. May (…) Pour boulanger, tr. «Loaire-toæss.»

    ●(1857) CBF 71. Sao ar goulc'her diwar al laouer-doaz, tr. «Lève le couvercle du pétrin.»

    ●(1907) PERS 143. beteg ma oue bar al laouer-doaz. ●(1912) BUAZpermoal 577. al laouer-doaz a oe leun-chouk.

    (2) Nev-doaz : pétrin.

    ●(1732) GReg 687a. Paitrin, huge à paitrir, tr. «néau-doas. p. névyou-doas.»

    ●(1857) CBF 12. Neo-doaz, f., tr. «Pétrin.»

    (3) Skudell-doaz : mesure pour la pâte.

    ●(1857) CBF 71. Gan-en ez ai ar skudel-doaz, tr. «J'emporterai avec moi la mesure pour la pâte.»

    (4) Taol-doaz : table à usage de pétrin.

    ●(1988) TIEZ II 244. C'est la table familiale qui sert de pétrin (daol-arc'h, daol-toaz), à moins que ce ne soit le coffre voisin du lit-clos proche du foyer (neo-doaz, laouer-doaz, bank-toaz, gern ou charlenn selon les lieux).

    (5) Taol-doaz : plan de travail d'un boulanger.

    ●(1857) CBF 71. he veza war ann daol doaz araok he iforna, tr. «la bien rouler [la pâte] sur la table du four avant de l'enfourner.»

    II. sens fig. Merde.

    ●(1877) FHB (3e série) 6/48a. ar bragou a goezaz d'an douar, toaz hag all.

    III.

    (1) Gervel toaz d'ar forn : demander fortement à manger.

    ●(1908) PIGO II 67 (T) E. ar Moal. Ar ganfarded o c'hoari war an oaled ; unan bihan en fons ar pres o c'hervel toaz d'ar forn. ●(1912) MELU XI 305. Gervel toaz d'ar forn, tr. E. Ernault «Appeler la pâte au four, demander à manger. Se dit surtout des enfants.»

    (2) Krial toaz d'ar forn : crier sur qqn.

    ●(1965) BAHE 46/48 (T) A. Duval. Krial toaz d'ar forn ( = bec'h war an dud).

    (3) Dougen an toaz d'ar forn : assumer les conséquences de ses actes.

    ●(1612) Cnf 47a. mé né meux quet commettet an vusurerez, nep en-deuesaff graet à dougaff an toas d'an fornn.

    ●(1976) HYZH 108/67-68 (Ki-Douarnenez). Setu 'vel just an dud a yeye d'an iliz a va kondaonet en añvañs mag a noe menozioù breizhat. An drae 'zo sur. Ha nign noe douget an toaz d'ar forn, 'vel ma ve lavert ganom. ●75. hag a raye deñ prijoù kalz re ijel, me pugur a noe sinet ar prijoù-se, eoñ ranke dougen an toaz d'ar forn.

    (4) Kouchañ toaz en e forn : manger.

    ●(1952) LLMM 33/34 (T) *Jarl Priel. Da bep mare e vezit o kouchañ toaz en ho forn. ●(1955) VBRU 133 (T) *Jarl Priel. Kouchañ toaz en e forn hep reiñ bec'h d'e izili.

    (5) Mont e-barzh evel toaz er forn : comme une lettre à la poste.

    ●(1978) LLMM 186/24 (T) E. ar Barzhig. Hag int e-barzh evel toaz er forn.

    (6) Bezañ tev evel un tamm toaz : très épais, très joufflu (en parl. d’un enefant).

    ●(1878) SVE 629. Teo evel eun tamm toaz, tr. L.-F. Salvet «Epais comme un morceau de pâte.»

    ●(1912) RVUm 319 (Gu). E ma el un tam toéz, tr. P. ar Gov «C'est un vrai pâton : un enfant joufflu.»

    (7) Bezañ lart evel an toaz : très gras.

    ●(1867) MGK 7 (L) G. Milin. Eunn horden-gi nerzuz, / Lard-toaz ha flour he ler, ki distaill galloudus. ●(1876) TDE.BF 439 (L) G. Milin. eur pez bagad saout lard-kuill evel toaz.

    ●(1948) KROB 3/6 *Falc'h ar prad. Chatal eus an dibab ha lart-toaz. ●(1957) AMAH 222 (T) *Jarl Priel. Ur boudoupenn lart-toaz. ●(1962) TDBP Ia 40 (T). Ar haz-mañ a zo arru lard 'vel an toaz, tr. J. Gros «ce chat-ci devient gras comme la pâte (comme un moine).»

    (8) Lakaat an toaz e go : préparer les choses.

    ●(1959) MVGK 32 (Ki) P.-J. Helias. Ezomm am-eus ouzoh evid lakaad an toaz e go.

    (9) Bezañ toaz e go gant ub. : les choses sont en préparation.

    ●(1955) VBRU 143 (T) *Jarl Priel. Ya, e-keit ma klaske toullañ dindanon, ne ouie ket ar paour kaez e oa e doaz en go. ●(1958) LLMM 70/343 (T) *Jarl Priel. Neuze 'ta, kristen ebet ne oar peseurt toaz a zo ganimp e go ?

    (10) Na vezañ go e doaz : ne pas avoir l’esprit mûr.

    ●(1942) VALLsup 68. Une personne dont l’esprit n’est pas mûr, tr. F. Vallée «eun dén panen, n’eo ket go e doaz.»

    (11) Bezañ dorloet gant hevelep toaz hag ub. all : avoir le même esprit que qqn d’autre.

    ●(1958) LLMM 69/257 (T) *Jarl Priel. Na dit ket da gontañ din ec'h oc'h bet dorloet gant an hevelep toaz hag ar vartoloded ma prejit ha ma kouskit gante dindan an tilher a-raok.

    (12) Bezañ lart evel ur sac'h toaz : voir sac'h.

  • toazañ / toaziñ
    toazañ / toaziñ

    v. tr. d.

    (1) Enduire, couvrir de pâte.

    ●(1732) GReg 334b. Empâter, salir de pâte, tr. «Toasa. pr. toaset. Van[netois] toéseiñ. pr. toéset.»

    ●(1931) VALL 539b. remplir ou salir de pâte, tr. «toaza.» ●(1958) ADBr lxv 4/531. (An Ospital-Kammfroud) Tôza (Toaza) : v. Radical tôz (toaz) : pâte. – Enduire de pâte.

    (2) Toazañ go : mettre la pâte à lever.

    ●(1982) MABL I 167. (Lesneven) Ne veze ket fall ar bara. Ni 'rea e ti Patinec, ni a doaze go er gêr hag dac'houde e veze kaset 'ne'añ.

    (3) sens fig. Berner, duper, tromper, rouler.

    ●(1958) ADBr lxv 4/531. (An Ospital-Kammfroud) Toaza (...) au figuré : berner, duper, «rouler» quelqu'un. – Tôzet am-eus anean.

  • toazeg
    toazeg

    f. –où (boulangerie) Pétrin.

    ●(1659) SCger 175a. toasec, tr. «mets ou on met la paste.» ●(1752) PEll 884-885. Tôasec, tr. «paitrin, vaisseau dans lequel on paîtrit, où l'on manie la pâte.»

    ●(1931) VALL 553b. Pétrin, tr. «toazeg f.»

  • toazek
    toazek

    adj.

    (1) Pâteux.

    ●(1732) GReg 702b. Pain pâteux, tr. «Bara toasecq.»

    ●(1878) BAY 19. Toezek, tr. «Qui tient de la pâte, pâteux.»

    ●(1914) DFBP 238a. pâteux, tr. «Toazek.»

    (2) Laouer doazek : pétrin.

    ●(1633) Nom 165b. Mactra : vne may ou huche : vn laouër toasecq. ●173b. Mactra : huche à pestrir le pain : laouer toasec, da lacquat an toas è gò.

    (3) (Bouche, langue) Pâteuse.

    ●(1732) GReg 334b. J'ai la bouche, la langue toute empâtée, tr. «Toasecq orrupl eo va guinou, va zéaud.»

  • toazenn .1
    toazenn .1

    f. –où (cuisine) Pâte.

    ●(1907) AVKA 208. Da genta, laka evez na vije fall da doazen. ●(1987) BAPR 17. Ober an doazenn.

  • toazenn .2
    toazenn .2

    f. Femme bien en chair, empâtée.

    ●(1732) GReg 807b. Une femme trop replette, tr. «toasenn. un doaseñ.»

  • toazennañ
    toazennañ

    voir toazenniñ

  • toazennek
    toazennek

    adj.

    I. Pâteux.

    ●(1744) L'Arm 272b. Pateux, Farineux, Crumeleux, tr. «Toæzænnæc ou Toaizainaic.»

    II. sens fig.

    (1) Empâté.

    ●(1939) RIBA 74. un davarnouréz toézennek ha lardonek.

    (2) Gauche, maladroit.

    ●(1944) VKST Ebrel 111. nag amparfal ha toazennek e oa da rebechou !

  • toazenniñ / toazennañ
    toazenniñ / toazennañ

    v.

    I. V. tr. d.

    (1) Empâter.

    ●(1744) L'Arm 129a. Empâter, tr. «Toêzénein.. nétt.» ●(1752) PEll 885. Toasenna, empâter, remplir la bouche de pâte.

    ●(1904) DBFV 226b. toézennein, v. n., tr. «empâter, (l'A.).»

    (2) Remplir de pâte.

    ●(1931) VALL 539b. remplir ou salir de pâte, tr. «toazenna.»

    II. V. intr. Tourner en pâte.

    ●(1931) VALL 539b. tourner en pâte, tr. «toazenni.»

  • toazet
    toazet

    adj. Enduit de pâte.

    ●(1732) GReg 334b. J'ai les mains toutes empâtées, tr. «Toaset eo oll va daou-zorn.»

  • toaziñ
    toaziñ

    voir toazañ

  • toazon
    toazon

    m. –où

    (1) (boucherie) Ris (de veau, d'agneau).

    ●(1732) GReg 823b. Ris, ris de veau ; glande qui se prend sous l'esophage du veau, tr. «Toason. toason lue.»

    ●(1876) TDE.BF 619b. Toazon, s. m. Toazon leue, tr. «ris de veau, partie de cet animal.»

    (2) (anatomie) Thymus.

    ●(1931) VALL 738b. Thymus, tr. «toazon m.»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...