Devri

Recherche 'va...' : 95 mots trouvés

Page 1 : de va-1 (1) à vaner (50) :
  • va .1
    va .1

    pron. cf. 1. ma

    (1) Mon, ma, mes.

    ●(c.1350) Io ms latin 14355 f°399r°. Mar hamguorant va karantit da vout in / nos ohecostit uamgaret. nep pret. etc. tr. « Si me garantit mon amour d'être la nuit à son côté, femme aimée, à tout instant, etc » ●(1647) Am.ms 526. Allas va cluffan á eun turban rount, tr. «Hélas, mon traitre de turban rond.» ●(1647) Am 737. Collet eo distacq allas ! va baquet, tr. «Ma sacoche, hélas, est absolument perdue.» ●(1647) Am A.314. Rac va baguet a va bougeden so heget ker kren diouz va fesquen., « Car ma sacoche et ma bougette sont secouées si complètement de dessous ma fesse ». ●(1647) Am.ms 563. Gronç dreuale deiz ar preiz ny reizo., tr. « Résolument, par mon serment, nous arrangerons le jour du butin »

    ●(1688) DOctrinal 140/10. Adiu eta, adiu, va tat. / Mont à ra d'an tan gant hunat, / En Infern é vizin cernet, / Bemdez, bemnos, da veza losquet, / An drouc-speret am goall tretto, / Quicq ha croc'hen em dispenno. ●(1688) MD ii 8. oll ledander va c'halon.

    ●(c.1820) LAENnec 241. Bonjour deoch va mestrez, deut oun c'hoaz d'ho gwelet…, tr. « Bonjour à vous, ma maîtresse, je suis encore venu vous voir… » ●(1859) MMN 236. va zud. ●(1883) MIL vi. beza divlam dirak va c'houstians.

    ●(1912) MMPM 121. an dimezel he deuz staget an divilloun-ma ouz va gouzoug.

    (2) [pronom] Me.

    ●(1688) MD ii 36. Ouc'h va stlegea er fanc ac er g'houver.

    ●(1878) EKG ii 88. den ne c'helle va guelet. ●(1889) ISV 411. Va c'herent o deus va desket da veza kere.

    (3) E va : dans mon, ma mes. cf. 1. em

    ●(1904) SKRS i 184. n'emeuz kavet morse deiz fall ebet e va buez.

    (4) [emploi vocatif]

    ●(1942) DRAN 128. Chañs vat d'it, va faotr !

  • va .2
    va .2

    = (?) coquille : a vir (?)

    ●(1936) PRBD 190. pa ve eun dra benag hag a va outo d'en em gemeret en eil egile da bried.

  • va-unan
    va-unan

    voir ma-unan

  • vab
    vab

    voir mab

  • vad
    vad

    voir mad

  • vagabont
    vagabont

    m. –ed Vagabond.

    ●(1499) Ca 148a. g. estre oiseux Jtem vide in vagabunt et in diec. ●204b. Vacabunt. ga. idem. ●Vagabont. g. vagant par le monde qui narreste en nul lieu. ●(1650) Nlou 459. Vagabont pep hent, nep ty, ne habitent, / Hep floig ez loigent, tr. «vagabonds sur tout chemin, ils n'habitaient aucune maison ; / ils logeaient sans abri.»

    ●(17--) CBet 1993. evel eur vacabont, tr. «pareil à un vagabond.»

    ●(1835) AMV 173. o redec a bep tu, evel vacabonet. ●(1874) FHB 479/70b. p’her goulennet digantha, e lavare e zoa eur vacabant. ●(1874) FHB 485/118b. ne doun nemet eur vacabant.

  • vagabontiñ
    vagabontiñ

    v. intr. Vagabonder.

    ●(1868) FHB 171/120b. eur c'hlapez cavet gant an archerien o vacabanti. ●(1874) FHB 472/11b. unan euz ar veleien-se a zo en he garg destum an oll beaurien a zo o vacabanti var ar ruiou.

  • vaganadur
    vaganadur

    m. Évanouissement.

    ●(1744) L'Arm 145b. Evanoouissement, tr. «Vagannadurr. m.»

  • vaganerezh
    vaganerezh

    m. Évanouissement.

    ●(1732) GReg 254b. Défaillance, pamoison, évanoüissement, tr. «Van[netois] vagannereh.»

  • vaganet
    vaganet

    adj. Évanoui.

    ●(1790) MG 116. Me zad é cleuèt quemènt-ce, e zou couéhet vagannét. ●404. Vagannét vehènt bet. ●(1792) CAg 63. Jesus (…) / E-gouéh semblet ha vagannet.

    ●(1825) COSp 311. veganet édan er bouis a hun pehedeu.

    ●(1907) BSPD I 172. koéh e hras él vagañnet ar en doar. ●(1921) BUFA 112. Er menah (…) e chom vagañnet ar en doar.

  • vaganezh
    vaganezh

    f. Évanouissement.

    ●(c.1718) CHal.ms i. defaillance, tr. «sempladur, vaganeh, uenison.»

  • vaganiñ
    vaganiñ

    v. intr. Perdre connaissance, s'évanouir.

    ●(c.1718) CHal.ms i. defaillir manquer de forces, tr. «semplein, vaganein.» ●(1744) L'Arm 145b. S'évanouir, tr. «Vagannein.» ●(1792) CAg 75. Hi ë vagann.

    ●(1838) OVD 257. A pe huélér unan-benac é vagannein. ●(1844) LZBg 2l blezad-2l lodenn 17. é han de vagannein. ●(1855) BDE 631. vagannein e hrant dré garanté.

    ●(1913) THJE 44. é vam e zou ker souéhet doh er guélet ma lusk vagañnein. ●(1929) MKRN 107-108. hag alies e vagane, tr. «souvent même il avait des évanouissements.»

  • vahont
    vahont

    adv. Là-bas. cf. avahont

    ●(1557) B I 284. Vahont a uhel ez guelaff / Try frenest, tr. «Je vois là-bas, en l'air, trois fenêtres.» ●(1580) G 1269. An Lazron hont so vahont duet, tr. «Ces voleurs qui sont allés là-bas.»

    ●(c.1680) NG 217. Ur coh marchaussi zo venont., tr. « There is an old stable yonder. »

  • vailh
    vailh

    = (?) beilh (?).

    ●(1818) HJC 171. Jésus (…) e zas enta d'ou havoet dremehad er bedervet vaille ag en noz.

  • vailhant
    vailhant

    adj.

    (1) Vaillant, brave, valeureux.

    ●(1499) Ca 204b. Vaillant. g. idem. ●(1530) Pm 271. Hac ez duy goude a dehou / Vaillant an tron an guyrionou / Daguyt ho corffou en louen, tr. «Et viendront ensuite, à la droite, / Du ciel, valeureux, les justes, / Pour chercher leurs corps, joyeusement.» ●(1557) B I 30. Groa da apparaill, bez vaillant, tr. «fais tes préparatifs, sois vaillant.» ●(1575) M 1225. mat en bataill, ha da arsaill vaillant, tr. «bonne à la bataille et vaillante à l'assaut.»

    ●(1659) SCger 122b. vaillant, tr. «vaillant.» ●(1792) BD 3125. Orsa, tut vaillant arandon, tr. «Eh bien, gens vaillants, avec précipitation.»

    (2) Précieux.

    ●(1530) Pm 98. Euel maz peguas quen cruel / En corff vayllant ayoa santel, tr. «Comme il saisit si cruellement / Le corps précieux qu était saint.» ●(1575) M 1210. Squient, entendamant, da bout vaillant antier, tr. «Bon sens, entendement, pour qu'elle soit [l'âme] tout à fait vaillante.» ●1225. mat en bataill, ha da arsaill vaillant, tr. «bonne à la bataille et vaillante à l'assaut.»

  • vailhantaat
    vailhantaat

    v. intr. Devenir plus vaillant.

    ●(1790) MG 183. hui é uélou é vaillanteint a zé-de-zé.

  • vailhantiz
    vailhantiz

    f.

    (1) Vaillantise, courage, bravoure.

    ●(1557) B I 679. Dalch da (variante : dam) ampris gant vaillantis dispar, tr. «Soutiens ton combat avec un courage sans égal.»

    ●(1659) SCger 98b. prouesse, tr. «vaillantis.»

    (2) Ober vailhantiz : faire vaillantise.

    ●(18--) BSG 58. Ha c'hui, ma mignoned, oc'h eus grêt vaillantis, tr. «Et vous, vous avez fait vaillantise.»

    (3) Gaillardise.

    ●(1958) ADBr lxv 4/536. (An Ospital-Kammfroud) Vailhantiz : n. f. ; ne s'emploie jamais au pluriel. – (...) Dans le breton de l'H.C., le sens a glissé vers celui de «gaillardise» (faire la noce). D'un J.3 qui possède de l'argent plein les poches on dira : Pounner e hodilli, n'eo ket diêz deañ ober e vailhantiz !

  • vak
    vak

    adj.

    I. Épith.

    (1) Oisif.

    ●(1732) GReg 672a. Oisif, ive, tr. «vacq.»

    ●(1867) MGK 75. Ar mestr a zo re vak, ar mevel didalvez. ●(1872) ROU 89a. Inoccupé, tr. «Vag.» ●90b. Puisque j'ai du loisir, tr. «Pa oun vag.» ●(1877) EKG I 67. e viche dioc’h-tu bodet enn dro d’eomp kement den vak ha dibreder a viche e kear.

    ●(1909) KTLR 102-103. Me zo eun den vag o klask labour.

    (2) =

    ●(1659) SCger 176a. vac, tr. «qui est empesché.»

    (3) Vide.

    ●(1647) Am A.300. Sell n’endequet flacq na vacq va bacquet, tr. « Regarde, ma sacoche n’est (ni) flasque ni vide »

    II. Attr.

    (1) (en plt de qqn) Bezañ vak war : être désœuvré.

    ●(1857) CBF 57. Bez'ez euz ama kalz a dud a zo vak war-n-ezho, tr. «il y a ici beaucoup de gens désœuvrés.» ●(1862) JKS 39. evit beza vak war-n-hoc'h.

    (2) (en plt du temps qui passe) Libre.

    ●(1913) KANNgwital 125/263. an amzer a jom vag etre an ofisou da zul ha da c'houel. ●(1903) CDFi août. P'am bezo eun deiz vak bennak ez in (d'après KBSA 12).

    (3) (agriculture) (Terre) sans propriétaire.

    ●(1883) MIL 36. kals douarou vag, kals douarou heb perc'hen.

    (4) Vacant.

    ●(1929) MANO 22. eur garg uhel en eskopti, eur garg a oa vak…

  • vakañs
    vakañs

    f. –où Vacances.

    ●(1633) Nom 224b. Dies nefastus : vacance, iour ferié : vacançc, dez eurabl. ●225a-b. Feriæ, dies otiosus : vacances, iours feriez : vaçancou (lire : vacançou), dezyou gouel pe en re ne labourer quet.

    ●(1905) MRPL 10. Pa zigoueze vakans ar skol. ●(1949) KROB 10/2a. eun devez vakañsou bep sizun.

  • vakarm
    vakarm

    s. Vacarme.

    ●(1659) SCger 122a. vacarme, tr. «vacarm.»

  • vakasion
    vakasion

    f. –où Situation sociale.

    ●(1934) BRUS 271. Une situation sociale, tr. «ur vakasion –eu.»

  • vakiñ
    vakiñ

    v.

    (1) V. tr. i. Vakiñ gant ub. : s'occuper.

    ●(17--) EN 2323. henon ne teus eom, evou vaqued guenid, tr. «là, ne crains rien, on s'occupera de toi.»

    ●(1827) VSAp 4. hac evou red din souden vaquin gand ar maro.

    (2) V. intr. Vaguer.

    ●(1499) Ca 204b. Vagaff. g. vaguer.

    ●(18--) CSN 9. Vaqi a reant d'an oræzon / Gant cals eus a zevotion.

  • vaksin
    vaksin

    m. –où (médecine) Vaccin.

    ●(1917) LILH 5 a Vezheven. Hui laro d'ein penaus é vo oeit en treu get Guénél hag é vaksin.

  • vaksinadeg
    vaksinadeg

    f. –où Campagne de vaccination.

    ●(1958) BAHE 15/7. galloud burzhudus ar vaksinadegoù !

  • vaksinañ / vaksiniñ
    vaksinañ / vaksiniñ

    v. tr. d. Vacciner.

    ●(1834) SIM 55. laqat vaccina ho pugale.

    ●(1916) LILH 19 a Here. En déieu-men é hér d'hor vaksinein. ●(1920) FHAB C'hwevrer 232. Ar zoudarded a vez vaksinet ouz ar vreac'h.

    ►absol.

    ●(1920) FHAB C'hwevrer 232. An amzer wella evit vaksina eo ar goanv.

  • vaksinet
    vaksinet

    adj. Vacciné.

    ●(1920) FHAB C'hwevrer 232. tud vaksinet ar barrez.

  • vaksiniñ
    vaksiniñ

    voir vaksinañ

  • vakter
    vakter

    m. Oisiveté.

    ●(1732) GReg 672b. Oisiveté, tr. «vagder.»

  • valapl
    valapl

    adj. Valable.

    ●(1621) Mc 40. ne de quet valabl.

  • valerian
    valerian

    s. (botanique) Valériane.

    ●(1633) Nom 91a. Phu, vulgò Valeriana, nardus rustica, marinella, genicularis, herba benedicta : an valerian.

  • valgori
    valgori

    m. Rêverie, délire.

    ●(c.1718) CHal.ms iv. vertige, tr. «valgori.» ●(1744) L'Arm 338a. Rêverie, tr. «Valgori. m.»

    ●(1907) VBFV.fb 28a. délire, tr. «berlobi, m., valgori, m.»

  • valgoriiñ
    valgoriiñ

    v. intr.

    (1) Bredouiller.

    ●(1752) PEll 922. Valgoriein, au pays de Vannes, est se troubler en ses paroles.

    ●(1907) VBFV.fb 9b. balbutier, tr. «valgoriein.» ●(1920) KZVr 361 - 01/02/20. satouilhat, comme valgori, bredouiller, bégayer.

    (2) Délirer.

    ●(1907) VBFV.fb 28a. délirer, tr. «berlobiein ; valgoriein, morboriein.»

  • valigañs
    valigañs

    f.

    (1) Inconstance, ondoiement.

    ●(1744) L'Arm 197a. Inconstance, tr. «Valiguance.» ●202b. Instabilité, tr. «Valiguance. f.»

    ●(1825) COSp 104. antretenein er valighance. ●(1838) OVD 66. guet eune ne zehé é valigueance ordinær d'en distroein de dreu aral. ●(1857) LVH 30. é ma æs comprenein neoah penaus ur valiguance èl-cé e hrehé, arlerh er brofession, dilézel un Urh diazéet dré ur sant.

    (2) Dre valigañs : par inconstance.

    ●(17--) VO 85. Ul lod-vat memb ag er-ré e sentai doh-t'hi a beèl quent, he hùittai dré valigueance.

  • valigant
    valigant

    adj.

    (1) (en plt de qqn) Inconstant, ondoyant.

    ●(c.1718) CHal.ms iv. Variant, tr. «scan a ben scanbenec, valiquant.» ●(1744) L'Arm 248a. Muable, tr. «Valiguiantt.» ●405b. Volage, tr. «Valiguiantt.»

    ●(1838) OVD 161. imur scan, valigueant ha dibarfæt er boble-cé. ●(1844) LZBg 2l blezad-2l lodenn 78. Me houi é rebreichér d'en Abyssiénèd é mant rai valléguant. ●79. bout valléguant a zivout ou religion. ●(1857) LVH 135. quer valiguant én hou résolutioneu.

    ●(1922) EOVD 163. imur skan ha valigand er bobl-sé. ●(1934) BRUS 105. Changeant (moral), tr. «valigant.»

    (2) (en plt de qqc.) Variable.

    ●(1874) POG viii. mez ar reolen-ze a zo valiant.

    ●(1906) BOBL 03 novembre 110 (stagadenn)/2f. ar garantez a zo foll ha valiant.

  • valigerezh
    valigerezh

    m. Inconstance, instabilité.

    ●(1744) L'Arm 197a. Inconstance, tr. «Valiguereah. f.» ●202b. Instabilité, tr. «Valiguereah. m.»

  • vall
    vall

    s. =

    ●(1927-1930) LUMO 49. Roït fizians d'an den-ma ha sklerijen d'e vall.

  • vals
    vals

    f. (danse) Valse.

    ●(1914) DFBP 335a. valse, tr. «Vals.»

  • valsañ
    valsañ

    voir valsiñ

  • valser
    valser

    m. –ion Valseur.

    ●(1914) DFBP 335b. valseur, tr. «Valser.»

  • valsiñ / valsañ
    valsiñ / valsañ

    v. intr. Valser.

    ●(1867) FHB 126/174a. a ra d'heo brema valsi enn eur fesoun all.

    ●(1914) DFBP 335a. valser, tr. «Valsa.» ●(1978) VWMZ 34. (Ar Yeuc'h) o teskiñ ar mod dezhañ da valsiñ. ●(1982) MABL I 65. (Lesneven) Valsiñ 'veze graet.

  • van
    van

    voir man .2

  • Vandal
    Vandal

    m. –ed Vandale.

    ●(1894) BUZmornik 210. roue ar Vandaled.

    ●(1911) BUAZperrot 263. Genserik, roue ar Vandaled. ●(1941) ARVR 43/4d. Ar Vandaled a dreuzas Bro-C'hall.

  • vañdañj
    vañdañj

    s. Vendange.

    ●(1499) Ca 205a. Vendag. g. vendange.

    ●(1659) SCger 123a. vendange, tr. «vendaich.»

  • vañdañjañ
    vañdañjañ

    v. Vendanger.

    ●(1499) Ca 204b. Vandangaff. g. vandangier. ●205a. Vendagaff. g. vendangier.

  • vañdañjet
    vañdañjet

    adj. Vendangé.

    ●(1633) Nom 63b. Vinum præcium, præliganeum : vin premier vendengé : an quentaff guin vendaget.

  • Vande
    Vande

    n. de l. Vendée.

    ●(1847) FVR 296. O vale dre ar Vande.

  • Vandean
    Vandean

    m. –ed Habitant de la Vendée.

    ●(1847) FVR 296. eme ar Vendean koz. ●E tre-z-omp Bretoned ha Vandeaned.

  • vanduiñ
    vanduiñ

    v. tr. d. (argot de la Roche-Derrien) Vendre. cf. bonduiñ

    ●(1895) REC 16/233. Vañduiñ, vendre, dérivé du fr. vendu.

  • vanegloar
    vanegloar

    f. Vainegloire.

    ●(1499) Ca 32b. Carer a vanegloer. g. aymeur de iactance / qui veult apparoir en ses euures. ●204b. Vanegloar. gal. vanegloire. ●(1612) Cnf 55a. en em habillaff dré vanegloar.

    ●(1790) Ismar 120. peèllad a zohoh er chongeu a væn gloër.

  • vaner
    vaner

    = (?) bandenn (?).

    ●(1857) LVH 181. péhani en devoé bet ridet ar é lerh guet ur vanér tud armet.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...