Devri

talvezout

talvezout

v.

I. V. tr. d.

(1) (en plt de qqc. d'abstrait) Valoir, être utile, servir à, mener à.

(1857) HTB 2. Roet a oe d'ar bugel mestri mad, hag oll ar pez a helle talvout evit hen euni, evit hen diski hag evit hen renta fur. ●(1868) KMM 117. Petra dalv deoc'h kemeret re a c'hlac'har hag a ran-galon pa varv ho tud ? ●(1872) ROU 96a. La précipitation ne vaut rien, sauf pour prendre des puces, tr. «mont a lamm ne dalv netra, nemet da baca c'hoenn.»

(1909) KTLR 156. Bah ! petra dalv glac'hari ? Deomp, atao, en avantur Doue ! ●(1911) BUAZperrot 153. Keuz divarlerc'h ne dalvez netra / teuler evez eo ar gwella. ●(1924) ZAMA 88. kement-se n'en dije ket talvezet d'in da nemeur. ●(1926) FHAB Mae 183. Setu petra dalv dizenti ouz hon Tad.

(2) (en plt de qqc. de concret) Servir à.

(1902) LZBt Du 4. An aluzennou-ze a dalveou deomp (...) grasou a buill er bed ma. ●(1902) PIGO I 155. e talc'h neuze gant e hent kas goût da betra e talveo d'ean ar pennad lêr-ze.

(3) Équivaloir à.

(1933) BRND 36. An akrad a dalv 0 hektarad 404.671.

(4) Signifier, avoir le sens de.

(1907) AVKA 34. N'eom ket da droug kémer ar gir a «vaouez». Er jude d'ar mare-ma an hano-ze a dalvee ar gir a «itron.» ●198. Sav-tôl ar gir a «de» a vije kemeret gant ar Judevien evid talveout maread amzer.

(5) Revaloir (vengeance).

(1857) CBF 122. M'hen talvo d'id ! Damanti a ri ! tr. «Tu me le payeras ! Tu t'en repentiras ! » ●(1878) EKG II 81. Gortozit, bremaik ni hen talvezo d'eoc'h. ●148-149. Kea atao, persoun Gall, m'hen talvezo d'id… ●(18--) SAQ I 292. pa gavinn an tu, m'hen talvezo deoc'h.

(1908) FHAB Here 305. bremazont ni hen talvezo dezan.

(6) (en plt de qqn) Valoir.

(1884) LZBt Meurzh 55. ar Gappadosianed ne dalveont ket kalz tra.

(1907) PERS 154. beza ez euz hag a oar petra dalvezan.

(7) (en plt de qqc.) Valoir de l'argent, avoir de la valeur.

(1612) Cnf 44b-45a. Nep à guerz eth è mis hezreu termen bedé mis maé gant condition ma paezher dezaff quement euel à taluezo an eth en marchat.

(1877) EKG I 44. en eur baea anezho an degved, da hirra, euz ar pez a dalvezent.

(1923) KNOL 15. Da brad ne dalv netra. Ema goloet, bremaïk, gant ar brouan.

(8) Ne dalvez ket : inutile de.

(1910) YPAG 3. Mes bah ! ne dalv ket d'in 'n em chakat ! ●(1913) KOME 11. Dalv ket 'n em chakat !… ●(1938) DIHU 327/144. Ne dalv ket laret en des dalhet de douladein èl araok !

II. V. tr. i.

(1) Talvezout ouzh udb. : être bon pour qqc.

(1955) VBRU 75. morse ne blijas din ar vicher kelenner, dre ne oan ket bet krouet eviti, ha marteze o vezañ ne dalvezan ket outi.

(2) Vouloir.

(1907) AVKA 284. Ma c'houle an diskibien an eil digan egile : «Petra dalve dehan laret ?»

(3) Talvezout keit ha : avoir le même sens, la même signification que.

(1925) FHAB Mezheven 228. pante, panteou, ger anavezet gant an holl e Gorre-Leon hag a dalv, e brezoneg, keit hag ar ger «assemblée» e galleg.

(4) Talvezout da : servir de, tenir lieu de.

(1869) FHB 205/388a. an ilizou, moded ha gobaried da dalvout da scuer d'ar re a zao ilizou.

(1903) MBJJ 52. Forn heman, herve kreden ar baganed, a dalvee da govel da Vulkan. ●314. sant Yan, a dalveaz da bautr-a-rauk d'hon Zalver. ●(1911) BUAZperrot 539. Ar pez a jome anezi a dalveze da c'houdoren d'ar vesaerien a zivardro. ●(1926) FHAB Eost 305. eun tour a dalvez da gouldri.

III. V. intr. Lakaat da dalvezout.

(1) Mettre à profit.

(1855) MAV 28. Ar bugel a lekeaz ar c'helen-ze da dalvezout.

(1911) SKRS II 14. Eno he doa lakeat da dalvout ar c'henteliou mad roet dezhi gant he mestrezed. ●27. N'ouzomp ket hag hen an tad difeiz a lakeas ar gentel da dalvout.

(2) Appliquer.

(1911) BUAZperrot 21. Maximin a lakeas da dalvezout an ursiou striz a ioa bet douget gant an impalaëred all en e raok.

(3) Mettre en valeur, faire valoir.

(1839) BESquil 274. é oé arrihue en amzér de laquat de dalhouet é siance hac abiltæt.

(1911) BUAZperrot 245. Red eo lakât ar galloudegeziou da dalvezout.

IV. V. pron. réfl. En em dalvezout : se faire valoir.

(c.1718) CHal.ms i. Voila un homme qui brille dans les compagnies, tr. «chetu un deen a oura him daluoüet.» ●(1792) HS 238. Er-ré e ra hum dalvouit, er-re e glasque bout hannaüet aveit er péh m'ann dint, ha guhavé aveit er péh n'enn dint quet.