Devri

yac'h .1

yac'h .1

adj.

I. Attr./Épith.

(1) Sain, en bonne santé.

(11--) Hil. 243 hiac, hiac altro Hilarius tr. « En bonne santé, en bonne santé, Sieur Hilaire ! » ●(1499) Ca 208b. Yach. g. sain. ●(1633) Nom 13a. Corpus integrum, sanum, salubre : corps sain & dispost : corf yach, crè ha dispos. ●264b. Phagedæna : farcin : vn seurt gouly á breïn an quicq yach, farcill.

(1659) SCger 107b. sain, tr. «yac'h

(1857) CBF 43. Iac'h oc'h-hu ? Evel-evel, tr. «Vous vous portez bien ? Couci-couci.»

(2) Bon, bien donné (en plt d'un coup, d'une raclée, etc.).

(1907) BOBL 04 mai 136/2f. hag am eus tapet eur frotaden iac'h ! ●(1926) FHAB Meurzh 99. lamm o deus bet siouas gant ar Zôzon ha lamm yac'h, pa rankjont, unan a zaou, plegi beteg an douar, pe skarza ar vro.

(3) Bon, sans défauts.

(1857) CBF 118. Chetu aze brezonek iac'h ! tr. «Voilà du bon breton !»

(1900) MSJO viii. brezounek iac'h. ●(1912) KANNgwital 118/182. Evit beza brezounek, n'eo ket brezounek iac'h, sur. ●(1921) PGAZ 20. Dezki a reaz d'ezho eur brezoneg iac'h. ●(1934) PONT 9. Ar geriou-ze a zo brezoneg yac'h.

(4) (en plt des coups à boire) Bien servi.

(1902) PIGO I 157. Eur banne jistr yac'h a oa ive. ●(1947) YNVL 41. Ha me 'gred e talv an dra-se ur banne yac'h !

(5) Solide.

(1913) DIHU 92/215. Hag un tam koed iah é ! ●(1934) MAAZ 7. Bout en des unan [ur vah dien] me mam de veskein amonen. Hag unan iah é ; kredet mat.

(6) Costaud, fort.

(1929) MKRN 88. petra bennak ma zo bet a holl viskoaz paotred iac'h e-mesk masonerien Gourin, tr. «et cependant la corporation a toujours compté de forts gaillards à Gourin.»

(7) Yac'h ha divac'hagn : sain et sauf.

(1874) FHB 472/10a. re all hag a zo iac'h ha divac'hagn. ●(1878) EKG II 197. iac'h ha divac'hagn.

(1900) BUSF 22. iah ha divahin.

II. Adv.

A.

(1) =

(1921) FHAB Mae 119. elec'h ma kord ken yac'h an diou vouez an eil gant eben.

(2) =

(1926) FHAB Mezheven 227. Doue a gomzas neuze hag e komzas yac'h ! ●(1939) MGGD 13. Ar c'hentrou a vroudas yac'h kostezennou al loen. ●(1939) KLDZgwal 126/38. Skei a rejont yac'h war zor an ti.

B. = mat.

(1580) G 1200. mat ha yach me mach ma sachat, tr. «Bien et sainement je serre ma sachée.»

(1955) STBJ 40. Met klevet o devoa gantañ, an dud-se, o fegement yac'h ha diflat. ●75. e-lec'h ma voe freet yac'h, evel just, evit tenna diouta ar c'hoant d'ober droug. ●85. stardet yac'h mekanik pe starderez ar c'harr. ●(1964) YHAO 121. ar c'helien a bege yac'h.