Devri

yec'hed

yec'hed

m. –où

I.

A. Santé.

(1499) Ca 208b. g. sante. b. yechet. ●yechet in iach vide. ●(1530) Pm 155. Dan tut loffr goude nech ez renthe ho iec'het, tr. «Aux lépreux, après leur douleur, il rendait la santé.»

(1659) SCger 107b. santé, tr. «yec'het.» ●(1687) MArtin 3. Em lazan en cris ho jec'het. ●(1790) MG 416. en dud ag er béd (…) e daul ar en devotion er vlam hag er oast a hé yéhæd revinnét deja é chervige er béd.

(1818) HJC 54. eit reign er iahad di vab. ●(1834) SIM 178. ul lic'hiden noazus bras d'ar yec'hed. ●(1835) AMV 29. A gant a hini a zo bet guelet ho vont da gousquet leun a yec'het, pere, en deiz var-lerc'h, a so bet caset d'ar bez ! ●(1854) PSA I 305. er yahad d'er ré clan. ●(1857) LVH 52. én é yahad. ●(1857) CBF 4. Iec'hed mad d'id, Iopik, tr. «Porte-toi bien, mon petit Joseph.» ●(1867) BSSo 24. er yehaid e oé deit dehan én dro.

(1903) MBJJ 92. dismantr yec'hed ha bue en broio ha nan int ket goall yac'huz. ●(1911) BUAZperrot 795. El labour ema ar yec'hed. ●(1934) PONT 202. Met siouas ! e yec'hed a vije atao o c'hoari da fall.

B.

(1) Bezañ war e yec'hed : être en bonne santé.

(1854) MMM 303. p'edo var ê yec'het. ●(1860) BAL 9. endra ma ema var e iec'het. ●(1868) KMM 198. en dra ma emaouc'h var ho iec'hed.

(1904) SKRS I 214. keit ha m'edo var he yec'hed. ●(1911) BUAZperrot 803. ne c'hell ket hor c'horf beza var e yec'hed mar deo klanv hon ene. ●(1912) KANNgwital 110/3. Pell a ioa n'edo ket var he iec'hed. ●(1921) PGAZ 27. o veza n'edo ket var he iec'hed. ●(1958) BRUD 5/78. Hag an dud 'barz an ti-mañ, / Hag int war o yehed ?

(2) E-kreiz e yec'hed : dans la force de l'âge, en pleine santé.

(1687) MArtin 3. Em lazan en cris ho jec'het.

(3) Dougen yec'hed : bien se porter.

(1857) HTB 27. bean eo-han eurusoc'h, dougen a ra-han gwelloc'h iec'het ?

(4) =

(1903) MBJJ 240. Daou bod gouket hir (...) eo ar yec'hed o gwelet.

(5) Kavout ar yec'hed : retrouver la santé.

(1920) FHAB Meurzh 268. n'euz forz pe seurt tersien ha pe seurt klenved o devoa ezamant ha yec'hed a gavent holl gantan.

(6) Kaout d'ober gant e yec'hed : avoir des problèmes, des ennuis de santé.

(1963) BAHE 35/59. Abaoe pell'zo en devoa d'ober gant e yec'hed.

II.

(1) Sevel, lavarout, dougen ur yec'hed : porter un toast.

(1766) MM 1316. a meurà yec'het asav-jont.

(1877) FHB (3e série) 3/24a. Setu discarget an hanter litrad diveza, lavaret iec'hedou.

(1965) LLMM 109/88. ar c'hiz a oa da zougen yec'hedoù.

(2) Toast (porté).

(1903) CDFi août-septembre. goude yec'hedou gant bep a chopinad sistr eus an hini gwella. (d'après KBSA 61). ●(1935) NOME 78. C'hoarzadeg. Eva a reont. Yec'hedou. Kan ha koroll.

(3) Ober yec'hed d'ub. : porter un toast à qqn.

(1938) CDFi 2 avril. diskenn d'eomp bep a vanne, Per, hag eun all d'it d'ober yec'hed d'eomp.

(4) Da yec’hed u.b. : à la santé de qqu’un.

(1840) EBB 13. En choquant les verres, on dit : d’hou yehèd, tr. « à votre santé ».

(5) sens fig. (C'est un) plaisir, un bonheur, un enchantement.

(1924) ARVG Eost 189. Eur yec'hed a voe klevet e brezegenn helavar. ●(1935) BREI 412/4a. eur yec'hed o gwelet o tont a vandenn. ●(1963) BAHE 35/36. memes c'hoazh en e gozhni 'oa ur yec'hed klevet anezhañ o faoutiñ brezhoneg gant an tol (lire : taol) gallek.