Devri

Recherche 'Bras...' : 41 mots trouvés

Page 1 : de bras-1 (1) à braswriat (41) :
  • bras .1
    bras .1

    adj. & adv.

    I. Attr./Épith.

    (1) Grand, de grande taille.

    (1499) Ca 25b. Bras. gal. grand. ●(1633) Nom 267b. Gigas : geant : giant, den bras dreist moder.

    (1904) DBFV 30a. bras, tr. «grand, gros.»

    ►[empl. sans art.] Ceux qui sont grands.

    (1821) SST vi. bras ha bihan, cos ha yoanq, habil hac ignorant.

    (2) Gros.

    (14--) N 1214. Hon chatal bras aioa gloaset, tr. Herve Bihan (cf. DEBM 295) « Notre gros bétail était malade. »

    (1647) Am.ms 665. He varvo quer gronç var he coz fonç bras., tr. « Il mourra aussi résolument sur son gros vieux fondement »

    (1904) DBFV 30a. bras, tr. «grand, gros.»

    (3) (en plt d'enfants) Avancé en âge.

    (1907) BOBL 18 mai 138/2b. Ar re-man a oa deuet braz awalc'h evid mond da vale-bro.

    (4) (en plt d'une surface) Grand, étendu.

    (1909) KTLR 57. eur c'hoat braz.

    (5) (en plt de l'eau) Dont le niveau est haut, qui a grossit.

    (1866) FHB 71/154a. an dour a ioa ker braz ma iee dreist ar pont. ●(1874) FHB 503/262a. hueloc'h eget ar mor pa vez en he vrasa.

    (1907) AVKA 127. An diskibien a oa en dour braz o vont war du Kafarnaom. ●(1925) FHAB Ebrel 155. An dour a oa bras. ●(1955) STBJ 126. n'ouzon ket pet stêr (...) darn anezo eet da zizec'h, pe da hesk, ha darn all bras an dour enno. ●(1962) GERV 40. pa vez bras an dour er mor. ●(1982) PBLS 600. (Langoned) oaet vefen da Sant-Maor a-dreuz kartell paneved oa bras an dour, tr. «je serais bien allé(e) à Saint-Maur à travers champs (mot-à-mot : à travers quartier) si la rivière n'avait pas été haute.»

    (6) (en plt de l'eau) Profonde.

    (1908-1910) VROJ Here-Kerzu (d’après KBSA 242). «Ha bras eo an dour amañ ?».

    (7) Grand, important.

    (1530) Pm 178. priuilegou bras, tr. «de grands privilèges.» ●(1575) M 2164. Vn coz a lauaras, vn guer bras peur hasou, tr. «Un vieillard dit un mot tout à fait important.» ●3558. Han gobre so bras, tr. «Et le salaire est grand.» ●(1612) Cnf 13. quent-se ho deues an bellegyen brassoch gallout eguit an Ælez. ●79a. em eus quemeret feizyancc bras en Autrou Doué. ●(1633) Nom 261b. Tenesmus, tenasmus : espraintes, expressions, grand desir d'aller à la selle : vn chouant bras da monet dan cador, chouant bras da cachet.

    (c.1680) NG 547. Un deueh bras merbet.

    (1846) BAZ 125. en em gave en dilez ar brassa. ●(1879) BMN 136. Lod all a rea dispignou braz.

    (8) (en plt du vent) Fort.

    (1849) GBI I 194. ann amzer a zo kriz, an awell a zo braz, tr. «Le temps est dur, et le vent est fort.»

    II. Épith.

    A. (en plt des phénomènes météorologiques)

    (1) Skorn bras : gelée dure.

    (1900) ANDP 6. skorn braz a ree.

    (2) Goañv bras : l’hiver et sa forte froidure.

    (1868) FHB 204/384a. deut ar goanv bras.

    B. Holen bras : gros sel.

    (1927) GERI.Ern 66. holen bras, tr. «gros sel.» ●(1931) VALL 683b. gros sel, tr. «holen bras

    C.

    (1) Arc'hant bras : beaucoup d'argent.

    (1935) FHAB C'hwevrer 53. arabat gortoz kaout eus ar plasou brao-ze, e c'hounezer enno arc'hant bras, e berr amzer, gant aes war ar c'horf.

    (2) Important, grave.

    (1889) SFA 46. Ar pez a livirit dign aze, eme Fransez, a zo eun dra vraz. ●(18--) SAQ II 293. kement a velan a lavar d'in e tle c'hoarvezoud, hirio, eun dra vraz benag.

    (1900) MSJO 24. ne gomanse netra vras eb goulen sikour. ●(1906) KANngalon Mae 99. bep tro ma c'hoarveze eun dra vraz benag en he vuez. ●(1931) VALL 343a. une affaire grave, tr. «eun dra vras

    (3) Gerioù bras : insultes.

    (1909) FHAB C'hwevrer 62. Ar gerioù bras a fuc'he.

    (4) (religion) Induljañs bras : indulgence pleinière.

    (5) Beaucoup, très, important.

    (1857) CBF 5. naoun braz am eus, tr. «j'ai grand faim.» ●(1867) BUE 208. eunn induljans vraz pe blenier.

    D. (en plt de qqn)

    (1) Haut placé, de haut rang.

    (1499) Ca 26a. grand ou puissant. b. autrou bras. ●(14--) N 255. Pan of den bras den a choas hac a stat, tr. «Comme je suis un grand homme, distingué et noble.» ●300. An tut a choas tut bras a diasez, tr. «Les gens distingués, les grands bien posés.»

    (c.1680) NG 212. E-n ty-man ne logë namaint tud bras. ●(1752) BS 140. poulset gant ar re vras eus ar Guær.

    (1867) MGK 80. ar re vraz, / N'euz gant darn anezo nemet avel, fougaz. ●(1890) BSS 13. Ar brinset ac ar re vraz eus ar vro. ●(1894) BUZmornik 286. ar re vraz ha pinvidik.

    (1902) LZBg Genver 42. unan ag er ré vras a gér. ●(1907) BSPD II 214. merh un Eutru bras ag er vro. ●(1914) LSAV 52. skoazell eur (lire : eun) den bras all benak. ●(1925) BUAZmadeg 63. Hag eur c'halz euz ar re vraz a joumaz paianed. ●255. gant ar re vraz, an dud gallouduz. ●(1927) FHAB Gouere 143. paleziou an dud vras.

    (2) Qui a une grande capacité à.

    (c.1500) Cb 29a. g. grand parleur. b. langager bras.

    III. Attr.

    (1) Bezañ bras an tamm anezhañ : être fier de soi.

    (1874) FHB 478/61b-62a. Eun dervez eta edo hor poder, braz an tam anezhan, o vont d'ar ger dosta.

    (1932) FHAB Gouere 284. e teu an tieien (...) da veza lorc'hus, otus, bras an tamm anezo ! ●(1958) BRUD 4/47. Ar Person evel ar re all ne oa ket braz an tamm anezañ, ha ne grede ket bralla e gloh.

    (2) Kavout bras : trouver choquant, être choqué, se formaliser.

    (1879) BMN 55. Braz e cavas eta clevet Michel o lavaret : ne oa tamm ebed galvet d'ar stad a vuez-se.

    (1915) HBPR 53. Ar gristenien a gave bras guelet beleien o plega. ●170. Etouez ar veleien touerien, koulskoude, meur a hini a gave bras dimezi. ●(1953) BLBR 65/golo 2. Darn a gav bras e ve kaset d'ezo eur paper arc'hant. ●(1985) AMRZ 110. M'am-eus dizoñjet an abeg, em-eus soñj mad euz ar fasadou a bakis digantañ, ar pez a gavis bras-kenañ.

    (3) Bezañ bras gant ub. : être choqué.

    (1879) BAN 123-124. An Itron, bras ganthi clevet ar goulen-se, ne brizas ket respont. ●(1880) SAB 145. Simon a oe braz ganta gvelet Jesus ken madelezuz e kever un evelep pec'heurez. ●(1894) BUZmornik 112. eskop ha patriarch Konstantinopl a oue braz ganthan beza kelennet gant eskop ha patriarch Aleksandrii.

    (1908) FHAB Even 178. ni koulskoude a vije bras ganeomp beza lakeat sperejou berr ha pounner. ●(1925) BUAZmadeg 90. Nestorius a oue braz gantan beza kenteliet gant ar re a oa dindannan. 250. Hiniennou euz ar venec'h a oue braz ganto, da genta, beza renet gant Anselm, dre ma oa er gouent kalz re all kosoc'h evitan.

    (4) Bezañ bras udb. gant ub. : trouver qqc. choquant.

    (1925) BUAZmadeg 195. met hema en doa ranket gortoz eur pennad, hag a oa bet braz an dra-ze gantan.

    (5) Bezañ bras e galon : avoir le cœur rempli de chagrin.

    (1867) FHB 116/93b. n'oa ket evit lavaret netra e-bed ken, ker braz oa he c'haloun.

    IV. Adv.

    A.

    (1) Beaucoup.

    (14--) N 811. Vn sourcy am gruy bras, tr. «Un souci me chagrine beaucoup.»

    (1787) BI 114-115. Ean ë vourrai brass énn é vacation poéniuss. ●(1790) MG 166. me vourr bras én hé hompagnoneah.

    (1839) BESquil 308. Bernardin e gâré bras er vertu a burtæt.

    (1912) BUEV 52. er herent nen dint ket eùéhet vras. ●111. ne oé ket skoleit vras. ●(1913) AVIE 341. Neoah en doar en doé krénet bras. ●(1921) BUFA 83. Franséz e garé bras er beuranté. ●122. Er léh-sé e blijé bras d'er sant. ●128. Franséz e vouré bras er groh en doé kavet ér mañnéieu. ●(1942) DHKN 70. Damezél ker, emé ean, laret hou poè dein er uéh aral, é voureh bras é lenn romanteu.

    (2) Grandement.

    (1576) Cath p. 6. da hem maruaillaff a grez en bras, tr. «Tu t'émerveilles grandement.»

    (1846) BAZ 331. e voa gouscoude rebutet, casseet ha goal-dretet bras gant he vam. ●(1877) EKG I 180. D'ar mareou-ze, oa dija eat braz var an oad.

    (3) Très.

    (1580) G 1044. ma mam so claff bras ha dyhaet, tr. «Ma mère est très malade et mal à l'aise.» ●(1612) Cnf.epist 34. Doctoret scauant ha gouizyec bras. ●(1612) Cnf 61b. dibriff boetdou delicat bras. ●(1647) Am A.285. Mar bez ret dyff franc buhan haranguy, / Doanyet bras vezy à melconiet, tr. « S’il me faut librement, vite, haranguer, / Je serai très ennuyé et affligé »

    (1710) IN I 272. pe da viana profitabl bras.

    (c.1825-1830) AJC 3684. ar person a voa cos bras. ●(1838) CGK 17. yen bras. ●(1846) BAZ 686. Evel ma oa he ermitach enk-bras evintan he-unan.

    (1904) DBFV 30a. ponnér bras, tr. «très lourd.» ●(1925) DLFI n° 6/2c. Ah ! fidandoustik ! Laou, kountant braz oun avad da velet ac'hanoc'h aman. ●(1945) GPRV 4. n'eus ket pell bras c'hoaz. ●(1975) UVUD 164. (Plougerne) Ar re-he doa paour, paour bras kea.

    (4) Gravement.

    (1612) Cnf 19b. Brassoch è pech an heny pe-heny à lazr hac à dirob madou ez nessaff publiquamant.

    B. Loc. adv.

    (1) Dre vras : en gros, sans rentrer dans les détails.

    (1948) KROB 5/7. ne gomzimp peurliesa eus an abadenn nemet dre vras. ●(1955) STBJ 213. A-viskoaz eo bet Pleiben, dre vras, eur barrez kristen.

    (2) Ez vras : (devenu) grand, adulte.

    (1925) KANNgwital 274/9. diskuez a rea ez vihan petra vije ez vras.

    (3) Zo brasoc'h : qui plus est.

    (1576) Gk I 262. Hoguen so brassouch, ne dleomp cafet volontez, na nep Inclination do choantat nac apetifu.

    (4) Etre bihan ha bras : l'un dans l'autre.

    (1909) BOBL 22 mai 230/2e. Etre bihan ha braz, eur vioc'h a ro beb bloaz tri mil litrad troaz.

    (5) A vras : (vendre) en gros.

    V. [empl. comme subst. Voir braz] Diouzh ar braz ma'z eo : suivant la taille de.

    (1942) FHAB Du/Kerzu 224b. ha yao d'ober tro ar park… teir, peder, pemp kwech diouz ar bras m'eo al lis.

    VI.

    (1) Bezañ bras an tamm gant ub. : voi tamm.

    (2) Bezañ bras d’an taol : voir taol.

    (3) Bras evel forn Karaez : voi forn.

    (4) Ken bras evel ur pres-laezh war e benn : voir pres.

    (5) Pignat war e varc'h bras : voir marc'h.

  • bras .2
    bras .2

    f. Couleuvre.

    (1970) GSBG 52 (Groe) ar vra:s (bra:s), tr. «couleuvre.»

  • bras .3
    bras .3

    voir bres .1

  • brasaat
    brasaat

    v.

    I. V. intr.

    (1) Grandir.

    (1659) SCger 133b. brassaat, tr. «deuenir grand.» ●(1732) GReg 468b. Devenir grand, tr. «Braçzaat. pr. braçzeët

    (1904) DBFV 30a. brasat, v. a. et n. part. eit, tr. «grandir, agrandir, croître.»

    (2) (en plt de la mer) Monter.

    (1867) BUE 150. Ar mor a oa neuze o vrasaat.

    (3) Prendre de l'importance.

    (1910) MBJL 149. Bras eo o galloud hirie, emean ha war vrasaat ec'h a.

    (4) =

    (1767) ISpour 117. Ag er holere ita enn drespet doh hou Nessan, é vrassa hou calon doh-t'ou.

    (5) Grossir.

    (1849) LLB 1015-1016. Touchant neoah é houiv hag é koéh ol er bleu, / É krog hag é vrasa er freh ar er bareu.

    II. V. tr. d.

    (1) Agrandir.

    (1499) Ca 26a. g. faire plus grand. b. brassat.

    (1732) GReg 19a. Aggrandir, rendre plus grand, tr. «braçzaat. pr. braçzéët.» ●468b. rendre grand, tr. «Braçzaat. pr. braçzeët.» ●(1790) MG 29. brassæt vou gloër en dud vat !

    (2) Augmenter.

    (c.1500) Cb 29a. g. faire gros. b. brassat.

  • brasadur
    brasadur

    m. –ioù Agrandissement.

    (1931) VALL 14b. Agrandissement, tr. «brasadur m.»

  • brasaer
    brasaer

    m. (grammaire) Affixe augmentatif.

    (1931) VALL 46b. Affixe augmentatif, tr. «brasaer

  • brasaerez
    brasaerez

    f. –ioù Agrandisseur photographique.

    (1931) VALL 14b. appareil d'agrandissement, tr. «brasaerez f.»

  • brasaerezh
    brasaerezh

    m. Agrandissement.

    (1931) VALL 14b. Agrandissement, tr. «brasaerez m.»

  • brasanaoudegezh
    brasanaoudegezh

    f. Connaissance approximative.

    (1964) YHAO 129. kaout ur vras-anaoudegezh eus o finvidigezh.

  • braseled
    braseled

    m. –où (bijouterie) Bracelet.

    (1633) Nom 171a. Armilla, brachiale : brasselet : brasselet.

    (1659) SCger 16b. brasselets, tr. «brasseledou.» ●(1710) IN I (prefaç) iv. o receo eus e berz cleier dîscouarn ha brasseledou aour. ●300-301. ar brasseledou hac ar c'hleier discouarn.

  • braseletez
    braseletez

    m. (bijouterie) Bracelet.

    (1850) MOY 270. eur brasseletez neve flam.

  • brasentez / brazentez
    brasentez / brazentez

    f.

    (1) Taille.

    (1977) PBDZ 742. (Douarnenez) brasentez, tr. «grandeur.» ●(1979) VSDZ 75. (Douarnenez) brazentez ar vag, tr. (p. 238) «la longueur des bateaux.» ●(1982) HYZH 147/19. (Poullann) 'vie ket graet da bep hini [botoù] hervez e vrasentez.

    (2) Orgueil.

    (1872) ROU 93b. Orgueil, tr. «brazentez

    (1924) NOLU 11. er peh e zou bet, / Dré vrazanté, get ur verh aral disprizet.

    (3) Froissement d'amour-propre.

    (1927) GERI.Ern 66. brazanté V[annetais] f., tr. «froissement d'amour-propre.»

  • brasi-brasou
    brasi-brasou

    adv. Bras dessus, bras dessous.

    (1945) DWCZ 31. o pourmen «brasi-brasou» gant eur paotr yaouank.

  • brasjediñ
    brasjediñ

    v. tr. d. Calculer en gros.

    (1931) VALL 32a. Apprécier le nombre, tr. «bras-jedi.»

  • braskannañ
    braskannañ

    v. tr. d. (en plt de pluie) Durcir le sol.

    (1942) VALLsup 19b. Battre et durcir le sol, en parl. de la pluie, etc., tr. «bras-kanna L[éon].» ●58a. Durcir. En parl. de la pluie ; durcir le sol après l'avoir détrempé, tr. «braskanna.» An douar a zo ker braskannet gant ar glao m'o devo poan an traou o tiwan (Perrot).

  • braskempenn
    braskempenn

    m. Arrangement rapide.

    (1847) MDM 226. Ar goëleou (...) aveac'h e vez great d'ezho dioud ar mintin eur braz-kempenn.

  • braskomz
    braskomz

    f. –où Gros mot.

    (18--) SAQ II 38. lavaret braz komzou, komzou gros.

  • braskont
    braskont

    m. –où Aperçu.

    (1931) VALL 29a-b. Aperçu ; en parl. d'une estimation de prix, rendement, devis, etc., tr. «bras-kont

  • braskontañ
    braskontañ

    v. tr. d. Compter en gros, sans entrer dans les détails.

    (1872) ROU 86a. On dit, brascounta, compter par aperçu. ●(1890) MOA 117b. Compter par aperçu (par à peu près), tr. «braskounta, v. a. et n.»

    (1931) VALL 32a. Apprécier le nombre, tr. «bras-jedi.»

  • braslaer
    braslaer

    m. –on Escroc.

    (1977) PBDZ 753. (Douarnenez) ur braslaer, tr. «un escroc.»

  • braslaerez
    braslaerez

    f. –ed Femme escroc.

    (1977) PBDZ 753. (Douarnenez) ur vraslaerez.

  • braslenn
    braslenn

    v. tr. d. Parcourir (lire).

    (1931) VALL 530b. Parcourir un livre, tr. «braslenn

  • braslinennadur
    braslinennadur

    m. –ioù Croquis.

    (1931) VALL 173a. Croquis, tr. «bras-linennadur m.»

  • braslinennañ
    braslinennañ

    v. tr. d. Croquer, dessiner.

    (1931) VALL 173a. Croquer, dessiner rapidement, tr. «bras-linenna

  • brasoni / brazoni
    brasoni / brazoni

    f./m. –ioù

    (1) Orgueil, suffisance.

    (14--) N 590-591. Euez pechet so cometet e ty / Dre euffr calon ha guenou brasony, tr. «Le péché qu’on commet dans la maison, / Par l’œuvre du cœur et des lèvres, l’orgueil.» ●(1557) B I 796. Ma brassony an (lire : am) groa disconfiet, tr. «mon orgueil m’a perdu.»

    (1767) ISpour 86. er miserable gloër ha brasonni-zé.

    (1824) BAM 277. ne barlantont outo nemet gant brassouni. ●(1872) ROU 92b. Morgue, tr. «Brazoni.» ●93b. Orgueil, tr. «Brazoni

    (1907) AVKA 105. c'houi ha na deu nemed gan brasoni ha difians, na baro kammed dirakoc'h ar wirione, nemed en dramc'houlou. ●183. diwallet deus ar brasoni. ●(1942) DHKN 58. abeg de roufl ha de vrazoni.

    (2) Brasoni a galon =

    (1790) MG 359. Mar hou poai santét ur certæn brasoni a galon ér momand ma hoai bet larét deoh é vehai deit compagnoneah de repazein d'hou ti.

    (3) Magañ brasoni : nourrir de l'orgueil.

    (1935) BREI 400/2b. Pesort brasoni a vagont en o c'hreiz. ●(1936) BREI 448/1c. Techet eo da vaga brasoni.

    (4) Ober brasonioù =

    (1891) MAA 134. Diwallit avad da ober re a vrassouniou.

    (5) = (?) Mésentente (?).

    (1902) LZBg Gwengolo 215. Mem brér en des reit en taul kontel sé d'ein, én arben ag un tamig brazoni e oé bet étré zomb.

  • brasonius
    brasonius

    adj. Orgueilleux.

    (1872) ROU 93b. Orgueilleux, tr. «Brazoniuz (b[as] L[éon].»

    (1907) AVKA 7. skuba ar re a vije brasoniuz a galon. ●224. Mennad brasoniuz mibien Zebede.

  • Braspardiz
    Braspardiz

    pl. Habitants de Braspart.

    (1922) GLPI 41. Va hunvre 'echuas pa welis Braspardiz / O stoui 'harz ar Roc'h 'vel e-tal eun iliz.

  • brasparediñ
    brasparediñ

    v. tr. d. (cuisine) Cuire à demi. cf. rasparediñ

    (1872) ROU 86a. Rasparedi cuir (lire : cuire) superficiellem[ent] ; peut-être pour brasparedi. ●(1890) MOA 86. bras-paredi, – ras-paredi, tr. «cuire superficiellement.»

  • Brasparzh
    Brasparzh

    n. de l. Braspart.

    I. Brasparzh.

    (1732) GReg 519b. Compeza brasparz.

    (1840) LED.bailloud 31. Abrege a vuez Marc ar Ferec (Hanvet ar Maestr, dre ar c’hontre), decedet e Braspars. ●(1844) FOB 142. Compeza Brasparz, divegna Berrien ha diradenna Plougé. / A zo tri zra impoçzubl da doué. ●(1847) FVR 111. persoun Braspartz hag ar Paj, he gure. ●(1855) FUB 78. Kompéza Brâz-Parz, / Divéina Berrien, / Diradéna Plouié, / Tri zrâ dic’halluz da Zoué. ●(1865) FHB 4/32a. Lavaret a rer ive eo bet eur pennad Person e Brasparts. ●(1878) EKG II 216. Dont a dle tud a Blouneour-Menez, a Gommana, a Blouziri, euz an Dre-Nevez, euz ar Merzer, a Vimilliau, a Lambaol, a Viniventer, a Vodiliz, hag euz a veur a leac'h-all. Dont a dle zoken euz ar Fouillez, euz a Vrasparts hag euz ar parresiou-all euz ar vro-ze. ●(1878) SVE 988. Kompeza Brasparz.(1879-1880) SVE 176. Braspars. ●(1882) CDFi 124-4 novembre p 3. Kompezañ Braspartz. ●(1884) BUZmorvan 152. e oue hanvet da bersoun e Brasparts. ●(1890) MOA 19b. Braspartz.

    (1904) KBSA 27. menez Sant Mikael, e Brasparz. ●(1905) ALMA 65. Brasparz. ●(1906) BOBL 21 juillet 96/3a. kichen Sant-Riwal, parrez Brasparz, tostik da vene Sant-Mikel. ●(1911) BUAZmadeg 148. da brezeg an Aviel e Braspartz.(1930) FHAB Gwengolo 1930/329. Diou leo diouz Braspartz. ●(1955) STBJ 8. Brasparz ha lec’h-all. ●(1974) ISHV 46. Bet eo kentañ person Brasparzh.

    II.

    (1) Proverbe. Cf. DDPB 67-68/248-249 & 246/1469 & KRYP t. 8 (1902) 302.

    (1732) GReg 519b. Compeza brasparz, / Divæyna béryen, / Ha diradenna plouye, / A so try zra impoçzub da Zouë.

    (1844) FOB 142. Compeza Brasparz, divegna Berrien ha diradenna Plougé. / A zo tri zra impoçzubl da doué. ●(1855) FUB 78. Kompéza Brâz-Parz, / Divéina Berrien, / Diradéna Plouié, / Tri zrâ dic’halluz da Zoué. ●(1878) SVE 988. Kompeza Brasparz, / Diveina Berrien, / Diradenna Plouie, / Tri zra impossubl da Zoue.

    (1902) CRYP t. 8 302. Dic'hasta Poullaouen "Dégarcer" (débarasser de ses garces) Poullaouen, dans le Finistère; c'est une des trois choses qui sont impossibles à Dieu, d'après une variante du proverbe 988 de Sauvé. ●(1955) STBJ 9. Gouzout a ouie hon tud koz taolenni doare eur vro e berr-gomzou hag anavezet mat eo c'hoaz ar c'hrennlavar-mañ savet ganto : An tri dra na c'hell ket an Aotrou Doue ober a zo / Kompeza Brasparz, / Diradena Plouie / Ha d[ic'hast]a Poullaouen. ●(1997) PLVB 122. An tri zra na c'hell ket an Aotrou Doue ober a zo : / Kompezañ Brasparzh / Diradennañ Plouie / Ha dic'hastañ Poullaouenn.

    (2) Formule pour les enfants.

    (1882) SVE 225-226. L'enfant demande-t-il des histoires, on lui donne ainsi satisfaction : Biskoaz n'em boa gwelet kement all / 'Vel em boa gwelet e Brasparz, en deiz all : / Gwelet ar bleï o prena per / Hag al louarn o werza ier.

    (1975) BRUD 50/52. Biskoaz n'em-boa gweled kemend-all, / 'Vel em-boa gweled e Brasparz, en deiz all : / Gweled ar bleiz o prena per / Hag al louarn o werza yer.

    (3)

    (1957) SKOL 5/11/54. Biskoazh kemend-all / 'Vel e foar Vrasparz en deiz-all : / Eno 'oa lern o werzhañ yer / Ha houidi o prenañ per; / Bez' e oa ivez un onner zall / O tougen ar bed-mañ hag ar bed-all / Ha c'hoazh e lare : "Tec'h ! tec'h ! tec'h !", / Ne oa ket ganti hanter vec'h. ●(1975) BRUD 50/51. Biskoaz kemend-all / 'Vel e foar Vrasparz en deiz all : / Eno oa lern o werza yer, / Ha houidi o prena per; / Bez e oa ivez eun ounner zall, / O tougen ar bed-mañ hag ar bed all, / Ha c'hoaz e lare : "teh ! teh ! teh ! / Ne oa ked ganti hanter veh !".

    (4) Blason populaire : voir Rouzig.

    III. [Toponymie locale]

    (1904) KBSA 27. menez Sant Mikael, e Brasparz. ●(1925) FHAB Genver 38. Hor pardonerien a gendalc’he o hent dre Gastell Du, Bodenna, Roquinarc’h ha Roudouderc’h.

  • braspoazhañ / braspoazhat
    braspoazhañ / braspoazhat

    v. tr. d. (cuisine) Cuire à peu près.

    (1909) BROU 208. (Eusa) braz poazad, tr. «cuire à peu près.» ●(1927) GERI.Ern 66. braspoaza, tr. «cuire à peu près.» ●(1931) VALL 554b. cuire à peu près, tr. «braspoaza

  • braspoazhat
    braspoazhat

    voir braspoazhañ

  • braspouezañ
    braspouezañ

    v. tr. d. Peser à peu près.

    (1931) VALL 29b. peser par à peu près, tr. «bras-poueza

  • brasprizout
    brasprizout

    v. tr. d. Évaluer à peu près.

    (1931) VALL 32a. Apprécier à peu près, tr. «bras-prizout

  • brassell
    brassell

    m. –où Regard rapide, coup d'œil.

    (c.1785) VO 129. Ne hoès meit turel ur bras seèl ar er béd. ●(1790) PEdenneu 57. Taulet ur bras seèl ar hou puhé treménét.

  • brastaolenn
    brastaolenn

    f. –où Tableau, description rapide.

    (1955) STBJ 42. ober dezañ eur vras-taolenn. ●199. eur vras-taolenn eus tud ar barrez.

  • brasted
    brasted

    f.

    I. Grandeur, taille.

    (17--) TE 13. Er vrastæd ag er batimand-hont. ●195. ul lestr-arem, péhaini a gaus d'e vrastæd ha d'é ledandæd, e zou discrihuét pèn-d'er-bèn ér Scritur.

    (1839) BESquil 514. tair bouteillicg ingal é pouis hac é brastet. ●(1841) IDH 11. un idol eur ag ur vrastet hag ag un ihueldæt extraordinær.

    (1925) SFKH 8. diauled, lan, a gement brastet e zou. ●(1927) GERI.Ern 66. brasted f., tr. «grandeur, qualité de ce qui est grand.»

    II. sens fig.

    (1) Grandeur.

    (1790) MG 80. adorein Doué a gaus d'é vrastæt. ●(17--) TE 22. revè er vrastæd ag é fé.

    (1860) BAL 63-64. compren oll-galloud Doue, e vrasdet ac e vadelez.

    (1921) BUFA 186. Dizoleit en des d'ein é vrasted ha me izelded.

    (2) Importance, gravité.

    (1804) RPF 51. er vrastæd ag é béhedeu. ●(1839) BESquil 551. revé er vrasted ag er faute.

  • braster
    braster

    m. –ioù

    I.

    (1) Grandeur de taille.

    (1499) Ca 25b. g. grandeur. bre. brasder.

    (1659) SCger 133b. brasder, tr. «gandeur (lire : grandeur)

    (2) Étendue (d'un terrain, etc.).

    (1732) GReg 134b. Capacite, étendue d'un lieu, tr. «Brasder

    (1879) MGZ 221. piou a ouffe anaout ar brazder, an dounder hag al lec'hed euz ho carantez evit an dud ? tr. (R. Hemon, Jer 215) «qui saurait connaître la grandeur, la profondeur et l'étendue de votre amour pour les humains ?»

    II. sens fig.

    (1) Grandeur, majesté.

    (1866) BOM 6. Ann Doue braz krouer, / He c'halloud, he vrazder.

    (1907) AVKA 163. en ur embann a vouez huel brazder Doue.

    (2) Importance, gravité.

    (1612) Cnf 7b. an brasder eues an pechedou.

    (3) [au plur.] Grandeurs.

    (1872) ROU 87a. Grandeurs de la terre, tr. «brasderou an douar. On prononce souv[ent] brasderiou

    (1912) MMPM 109. ar madou hag ar brazderiou kollet. ●(1927) GERI.Ern 66. braster m. pl. iou, tr. «grandeur(s).»

  • brastreiñ
    brastreiñ

    v. tr. d. Traduire approximativement.

  • brastroet
    brastroet

    adj. Traduit approximativement.

    (1929) FHAB Meurzh 112. Bras-troet diwar ar Zaozneg.

  • brasveizout
    brasveizout

    v. tr. d. Évaluer à peu près.

    (1931) VALL 32a. Apprécier à peu près, tr. «bras-veizout.»

  • braswriat
    braswriat

    v. tr. d. Faufiler un vêtement.

    (1931) VALL 296b. Faufiler un vêtement, tr. «bras-wriat

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...