Devri

Recherche 'Braz...' : 22 mots trouvés

Page 1 : de braz (1) à brazouer (22) :
  • braz
    braz

    m.

    (1) Bezañ en e vraz : avoir atteint sa taille.

    ●(1912) DIHU 82/54. Er gué avaleu e zou gozik rah én ou bras hag avaleu e zoug er gué-sé bep deu vlé de nebetan. ●(1936) DIHU 301/100. é ma en deu a vugalé en ou bras breman.

    (2) Ar braz : ce qui est grand.

    ●(c.1718) CHal.ms ii. on peut raisonner du petit au grand, tr. «hellein a rer ober comparag' es er bihan d'er bras, comparagein er bihan doh er bras. es er bihan e her d'er bras.»

    ●(1849) LLB 1799-1800. Avelsen é huéler, mar geler havalein / Er bihan doh er bras, er guérein é poeniein.

    (3) Ar braz eus : la majeure partie de.

    ●(1868) KMM 70. Ar braz eus ar bloaz a roer d'ar bed, d'ar c'horf. ●(1879) BMN 205. Martoloded Douarnenez a dremene var vor ar braz euz ar bloaz.

    (4) Ur braz : une grande partie.

    ●(1869) FHB 222/101a. eur braz euz or Bretoned.

    ●(1911) BUAZperrot 676. an dud, eur braz anezo, a gas da goll o ene.

    (5) Kaout braz a-walc'h da ober : avoir assez de travail à faire.

    ●(1883) MIL 39. Breizis a zonjas en devoa ar roue braz aoualc'h da ober en tu-ze.

    (6) (en plt de l'argent) =

    ●(1982) TKRH 35. O ! kaout a rafe arc'hant, peogwir en doa kred, met ret adarre paeañ ar mad hag ar braz deiz pe zeiz.

    (7) Tennañ da vraz : tirer à conséquence.

    ●(1868) KMM 110. Un dra eo ac a denn da vraz.

    ●(1911) BUAZperrot 388. Eun dra vihan hag a denn da vras ! ●(1913) THJE 42-43. én treuigeu distér èl én treu hag e denn de vras. ●(1949) LLMM 17/22. Un dra bennak ac'h eus da ziskleriañ, un dra hag a denn da vras hag a rankan gouzout hepdale.

  • brazamzer
    brazamzer

    m.

    (1) Gros temps.

    ●(1854) MMM 57. ar grisill, ar bras-amser, ar c'hren-douar, ar famin.

    ●(1923) FHAB Meurzh 93. Er bloavez 1746, eul lestr, da laeron-vor euz a Zant-Malo, gwallgaset gant ar bras-amzer a reas e ziskenn e porz Rosko.

    (2) =

    ●(1924) NFLO. épars, tr. «bras-amzer.»

  • brazed
    brazed

    m.

    (1) Méteil.

    ●(1857) CBF 39. c'houec'h ugent sac'had brazed, tr. «120 sacs de méteil.» ●(1868) FHB 161/40b. Eleac'h brazet, e teu aour gantha en he scudel. ●(1870) MBR 92. eur bern brazed.

    (2) Bara-brazed : pain complet.

    ●(1633) Nom 57a. Panis acerosus, panis gregarius, squasorus, sordidus : pain bis, pain plein de paille, pain pailleux : bara bras-æt, bara leun a colo, pe á colch.

    ●(1732) GReg 476a. Gruau, pain bis, dont on n'a pas ôté le son, tr. «Bara bras–ed.» ●685b. Pain bis, pain fait de son & de seigle, tr. «Bara brased.»

    ●(1857) CBF 11. Bara brazed, tr. «Pain fait de plusieurs espèces de céréales.» ●(1867) MGK 116. eunn dorz vara braz-ed. ●(1876) TDE.BF 36a. Bara-brazed, s. m., tr. «Pain bis, pain de méteil.»

    (3) Fourrage issu de céréales coupées en herbe.

    ●(1957) ADBr lxiv 4/449. (An Ospital-Kammfroud) Brazid : n. m. (Ne s'emploie pas au pluriel) : fourrage vert constitué par une céréale que l'on coupe alors qu'elle est en herbe.. Suivant la céréale considérée, on précise : brazid gwiniz, brazid segal, brazid kerh, etc... – Mont da drohi eur harrad brazid d'ar zaout. ●(1963) F. Kervella (Dirinonn). Ar brazid a zo segal hadet evit bezañ troc’het er c’hlas da reiñ boued d’al loened. Gwechall da skouer e veze mesket ha drailhet gant al lann evit reiñ d’ar c’hezeg.

  • brazedigezh
    brazedigezh

    f. Grossesse.

    ●(1744) L'Arm 179a. Grossesse, tr. «Brazédiguiah.»

    ●(1904) DBFV 30b. brazedigeh, m., tr. «grossesse.»

  • brazerezh
    brazerezh

    m. Pompe, ostentation.

    ●(1872) ROU 104a. Splendeur, tr. «Digoradur, digourou, brazerez.»

  • brazez
    brazez

    adj.

    (1) Enceinte.

    ●(1499) Ca 26a. Brases. g. ensainte. l. hec pregnans / tis. ●(1612) Cnf 31b. an graguez brases. ●60a. ampech n'a deuhe an gruec, pé an Moues Iaouanc da bezaff brases. ●(1633) Nom 260b. Malacia, pica : l'appetit estrange des femmes enceintes : an chouant bras en deuez an graguez brases.

    ●(1659) SCger 56b. femme grosse, tr. «grec brasés.» ●133b. grec brasses, tr. «femme grosse.» ●(c.1680) NG 173. Grouagé brazés. ●(1710) IN I 330. evel c'hoantou a graguez vrases, pere a c'hoanta queres fresc dan divez-amser, ha resin fresc dan nevez-amser. ●(1732) GReg 338a. femme grosse, tr. «grecq vrasès. p. graguez vrasès. Va[nnetois] moües brasès. p. moüesed brasès.» ●475a. Grossesse, tr. «stad ur c'hrecg vrasès.» ●(1744) L'Arm 179a. Femme grosse, tr. «Moêss brazéss.» ●(1774) AC 40. ar gragues brases, tr. «des femmes grosses.»

    ●(1825) EAM 46. grec brasès, tr. « femme grosse ». ●(18--) SBI I 130. Ann dud a lâr on brazès (…) / Ha n'ouzon a be berz, tr. «Le monde dit que je suis enceinte, / Je ne sais de quelle part.»

    ●(1904) DBFV 30b. brazéz, adj. f., tr. «(femme) grosse.» ●(1911) BUAZperrot 169. merzeria ar merc'hed brazez. ●(1913) AVIE 5. Elizabet um gavas brazéz.

    (2) Bezañ brazez war, diwar : être enceinte (d'un enfant).

    ●(1710) IN I 341-342. Santes Monica o veza brases var Sant Augustin. ●(1727) HB 310. dan ampoent ma oa brases var Sant Ian. ●353. deut da veza brases var ur map en he c'hozni. ●601. Pa velsoc'h oa brases / Var he mabic benniguet. ●(1732) GReg 338a. Sa Mére étant enceinte de lui, tr. «E vam o veza brasès divarnezañ.»

    (3) Bezañ brazez a : être enceinte (d'un enfant).

    ●(1633) Nom 10a-b. Mulier fœta, grauida, prægnans, vterum ferens : femme grosse d'enfant : gruec brases á bugalè.

    ●(1863) GBI I 454. Brases eo a verc'h pe a vab, tr. «Elle porte (dans son sein) un fils ou une fille.»

    (4) Bezañ brazez eus, a ub. : être enceinte de qqn.

    ●(1863) GBI I 428. Ho kof gant-oc'h bet' ho lagad, / Brases euz eur c'hokinn bennag, tr. «Avec votre ventre jusqu'à votre œil, / Enceinte de quelque coquin !» ●Gwell ve ganin (…) / Beza brases euz ur paotr mooc'h, / (…) wit bezan a-c'hanoc'h, tr. «J'aimerais mieux (…) / Etre enceinte d'un porcher, / (…) que de l'être de vous !»

    (5) Ober brazez : engrosser, enceinter.

    ●(c.1500) Cb 29b. [brases] g. engrossir / ou ensaindre. b. ober brases.

  • brazez-ac'hub
    brazez-ac'hub

    voir ac’hub

  • brazez-darev
    brazez-darev

    adj. Enceinte très avancée.

    ●(1659) SCger 56b. femme preste d'enfanter, tr. «grec brasès dare.»

  • brazez-stenn
    brazez-stenn

    adj. Enceinte très avancée.

    ●(1744) L'Arm 179a. Femme grosse (…) Fort-grosse, tr. «Brazéss-steenn.»

  • brazezañ / brazeziñ
    brazezañ / brazeziñ

    v. tr. d. Engrosser, enceinter.

    ●(14--) N 415. Hac an leanes braseset, tr. «La religieuse, et rendue enceinte.»

    ●(1659) SCger 50b. engrossir, tr. «brasesi.» ●133b. brasesi, tr. «engrossir.» ●(1710) IN I 298. ne allas biscoaz cridi e vise braseset a enep he c'houstianç. ●(c.1718) CHal.ms ii. cette fille n'est point grosse de mon fait, tr. «ne mesquet braseset er uerh sé.» ●(1732) GReg 346b. Engrosser, tr. «Brasezi. pr. brasezet. (Van[netois] brasezein.» ●(1744) L'Arm 133b. Engrosser, tr. «Brazézein.. zétt.» ●Il l'a engrossée sous promesse de mariage, tr. «Ean enn-déss hi brazézétt ou couchiéd, édan promesse à briédereah.» ●(17--) EN 1069. ne na plach da dimein na ve bed brasesed, tr. «il ne va fille se marier qui ne soit engrossée.»

    ●(1821) GON 53a. Brazeziñ, v. a. Rendre une femme enceinte. Dans le style familier, engrosser. Part. et. Brazezet en deus e vatezh, il a rendu sa servante enceinte. ●(18--) TVG 9. Diskiñ ar gwragez da vrazeziñ an ezec'h.

    ●(1904) DBFV 30b. brazézein, v. a., tr. «rendre enceinte.» ●(1906-1907) EVENnot 14. (Landreger) Brazezet en euz e wreg c'hoaz eur veaj, tr. «Engrosser.» ●(1927) GERI.Ern 66. brazeza, brazezi, tr. «rendre enceinte.»

  • brazezded
    brazezded

    f.

    (1) Grossesse.

    ●(1732) GReg 475a. Grossesse, tr. «Brasesded.» ●(1774) AC 28. en oll amser eus ar brasesdet, tr. «tous les temps de la grossesse.»

    ●(1874) POG 185. e-pad ma oant eno, amzer he brazesded.

    ●(1927) GERI.Ern 66. brazested f., tr. «grossesse.»

    (2) =

    ●(c.1718) CHal.ms iii. La portée d'un vaisseau, tr. «en trestet es ul lestr', er vrazedet es ul lestr'.»

  • brazeziñ
    brazeziñ

    voir brazezañ

  • brazikaat
    brazikaat

    v. intr. Grandir.

    ●(1902) LZBg Gwengolo 213. Brazikat e hren é ti me zad (…) a pe varùas me mam.

  • Brazil
    Brazil

    n. de l. Brésil.

    ●(1931) VALL 81b. Brésil, tr. «Brazil.»

  • brazilhañ
    brazilhañ

    v. tr. d. Étamer.

    ●(1744) L'Arm 143b. Etamer, étaimer, tr. «Brasillein guett steinn.»

    ●(1904) DBFV 30b. brazilhein get stén, v. a., tr. «étamer (l'A.).»

  • brazilher
    brazilher

    m. –ion Étameur.

    ●(1744) L'Arm 143b. Celui qui étame, tr. «Brasillour guett steinn. »

    ●(1904) DBFV 30b. brazilhour get stén, tr. «étameur (l'A.).»

  • Braziliad
    Braziliad

    m. Braziliz Habitant du Brésil.

    ●(1931) VALL 81b. habitant du Brésil, tr. «Braziliad pl. Braziliz.»

  • brazober
    brazober

    v. tr. d. Faire grosso-modo.

    ●(1909) BROU 208. (Eusa) Braz ober, tr. «faire à peu près.» ●(1927) GERI.Ern 66. braz-ober, tr. «faire à peu près.» ●(1931) VALL 29b. faire par à peu près, tr. «braz-ober.»

  • brazonegezh
    brazonegezh

    f. Morgue.

    ●(1872) ROU 92b. Morgue, tr. «brazonegez.»

  • brazoni
    brazoni

    voir brasoni

  • brazoniezh
    brazoniezh

    f. Grandeur (titre).

    ●(1732) GReg 468b. Grandesse, qualité d'un grand, tr. «Brazounyez.» ●Sa grandesse, tr. «E vrazounyez.»

    ●(1927) GERI.Ern 66. brazouniez f., tr. «(Sa) Grandeur, Grandesse.»

  • brazouer
    brazouer

    m. –où

    (1) Chauffette.

    ●(1659) SCger 23b. chaufette, tr. «brasouer.» ●(1732) GReg 158a. Chauffette, rechaud, tr. «Brasoüer. p. brasoüerou.»

    (2) Brazero.

    ●(1633) Nom 164b. Foculus, ignitabulum : reschaut : brasoüer.

    ●(1659) SCger 101b. rechaut, tr. «brasouer.» ●133b. brasouer, tr. «rechaut.» ●(1732) GReg 39a. Anse de Rechaux, tr. «Scoüarnou ur brasoüer.» ●115b. Brasier, réchaut, tr. «Brasoüer. p. brasoüerou.»

    ●(1856) VNA 51. un Réchaud, tr. «ur Brazouér.» ●(1857) CBF 12. Brazouer, m., tr. «Réchaud.»

    ●(1904) DBFV 30b. brazér, brazoér, m. pl. ieu, tr. «brasier, réchaud, poile.» ●(1936) DIHU 301/111. obér tan én ur brazouér.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...