Recherche 'Kemm...' : 22 mots trouvés
Page 1 : de kemm-1 (1) à kemmusted (22) :- kemm .1kemm .1
m. –où
I. (sens de différence)
(1) Différence, distinction.
●(1732) GReg 287b. Différence, disproportion, distinction, tr. «qemm. Van[netois] qemp.» ●Il y a bien de la difference entr'eux, tr. «cals qemm, ou, cals a guemm a so eñtrezé, ê leal.» ●294a. Disproportion, tr. «qemm. van[netois] qemp. qem.» ●296a. Distinction, difference, tr. «qemm.» ●(1790) Ismar i. N'en dès quet paud a quêmb itré en Instructioneu santel-men hac er-ré-zou hanàuet a uerço. ●(17--) TE 487. ne oai quêmb er bet itré er péhedeu.
●(1854) PSA I 48. er hiêmb hag en difforhance e zou étré ur gùir grechén hag un aral e hanhuér un dén honest revé er bed. ●60. péh quêmb e zou étré er rù hag er milén, étré er gùerh hag er glaz ! ●(1867) MGK 127. Deuz'ta gan-en hag e weli / Pe gemm zo etre hon daou di. ●(1869) SAG 51. Kem 'zo entre beza honest dirag an dud, a tud honest dirag Doue. ●(1869) HTC 288. Doué (…) n'en deuz lakeat kemm ebet etre ar baïanet ha ni. ●(1876) TDE.BF 334a. Kemm, s. m., tr. «différence.» ●(1889) ISV 477. hag ar friou ive a zo aliez cals kem etre ho ment.
●(1907) VBFV.bf 38b. kem, m., tr. «différence.» ●(1916) KANNlandunvez 61/440. Ne dle beza kemm ebed etre ar vugale, pe guir an tadou o deuz roet ho buez evit ar vro.
(2) Change, échange, troc.
●(1752) PEll 479. Kem, Change, échange, troc.
●(1876) TDE.BF 334a. Kemm, s. m., tr. «Echange, troc.»
(3) (en plt d'argent) Différence que l'on rend.
●(1925) BILZ 126. Dalc'h ar c'hemm evidout.
(4) Changement.
●(1849) LLB 221-225. er vam gouh / (…) e lar (…) / E hes kem én amzér, én dud hag é peb kis.
(5) Lakaat kemm etre : différencier.
●(1732) GReg 287b. Differencier, mettre, causer de la difference, tr. «lacqaat qemm eñtre.»
II. (sens de comparaison)
(1) Comparaison.
●(1752) PEll 479. Kem, signifie aussi comparaison, parité, égalité. Ne d'eus ket a kem etrezo, il n'y pas de comparaison entre eux.
●(1876) TDE.BF 334a. Kemm, s. m., tr. «comparaison.»
●(1906) KPSA 27. E kichen ar c'hemmou c'houek-ze an Aotrou Vianney en doa ivez kemmou nerzuz ha nevez. ●(1909) KTLR 245. N'eus kemm ebet etre gras Doue ha Pount Londrez : pount Londrez a zo kalz, kalz brasoc'h.
(2) E kemm ouzh, gant : en comparaison avec.
●(1877) MSA 135. He c'harga a reas da rei da Vari eun descadurez e kemm gant an enor dispar he gortoze divezatoc'h.
(3) Lakaat e kemm gant, ouzh : comparer à.
●(1864) SMM 83. Oll madou an douar ne oufent ket beza lakeat e kem outhi. ●(1889) ISV 478. En eskem en doa bet eur fri ha ne voa souc'h ebet er c'harter hag a vije goest da veza laket e kem ganthan.
●(1909) FHAB Genver 6. lakaat an den e kemm gant al loened. ●(1928) BFSA 106. Fouge a veze enni, pa lakae tud ar bed e kemm gant al leanezed.
(4) Na gaout na kemm na ment : être incomparable.
●(1862) JKS 100. Doue n'en deuz na kemm na ment. ●(1879) BMN 217. He garantez evit an nesa ne doa na kemm na ment.
(5) Hep kemm na ment =
●(1862) JKS 406. Karantez Doue a zo hep kemm na ment e-keñver ann den he-unan hep-ken ! ●(1862) JKS.lam 133. He garet a rankomp, eme sant Bernad, hep kemm na ment. ●151. Ra vezo eta hor c'haloun da Zoue hep kemm na ment.
III. (sens de faute, de manquement) Hep kemm : sans délai, sans faute, sans manque.
●(1557) B I 49. Rac en effet gourchemennet net voe / Ez resech (lire : iesech) lem hep quen quem a breman / Tut a mecher guenech sclaer en (lire : an) kaer man / Da presec glan pur ouz an Roe, tr. «car il a été ordonné positivement que vous alliez tout de suite, sans délai, avec des hommes de métier, hors de cette ville, pour parler aussitôt au Roi.» ●542. Neb a queront ne sellont quet / En deuez lem hep quem remet, tr. «Celui qu'ils chérissent ne manque pas d'avoir d'eux toutes sortes d'assistance.» ●565. Me menn heb quem ober lem un tempest / Garu da arhuest, tr. «Je suis résolu à faire un supplice cruel à voir.»
- kemm .2kemm .2
= (?) dremm, neuz (?). cf. kenn
●(1867) FHB 132/220a. en doa c'hoaz eur c'hem caer ha laouen.
- kemm-digemm .1kemm-digemm .1
adj. Instable, qui change tout le temps.
●(1931) VALL 393b. Instable, tr. «kemm-digemm.»
- kemm-digemm .2
- kemm-ouzh-kemmkemm-ouzh-kemm
adv. & prép.
I. Loc. adv.
(1) Tant pour tant.
●(1732) GReg 620b. Mesure pour mesure, tr. «Qem-ouc'h-qem.» ●(1744) L'Arm 238a. Mesure pour mesure, tr. «Quemb-oh-quemp.» ●(1752) PEll 479. Kem oc'h Kem, Tric pour troc, change contre échange.
●(1907) VBFV.bf 38b. kem-oh-kem, tr. «tant pour tant.»
(2) Bezañ kemm-ouzh-kemm : être à égalité.
●(1872) ROU 78a. Maintenant il y a compensation pour lui, tr. «brema emaïnt kem ouz kem h[aut] l[éon].»
(3) Reiñ, ober kemm-ouzh-kemm : troquer.
●(1659) SCger 121b. troquer, tr. «ober quem oc'h quem.» ●(1732) GReg 942a. Troquer, tr. «rei qem ouc'h qem.»
II. Loc. prép. Lakaat kemm-ouzh-kemm gant : comparer à.
●(1880) SAB 35. ne c'hall beza lacaet kem ouz kem gant netra var an douar. ●218. En aviz stourm outo e lacaas Jesus kem ouz kem gant Barrabas.
kemmus adj.
(1) Changeant, variable.
●(1931) VALL 109b. Changeant (temps, caractère, humeur), tr. «kemmus.» ●772b. Variable, tr. «kemmus.»
(2) Muable.
●(1931) VALL 485b. Muable, tr. «kemmus.»
(3) (grammaire) Mutable.
●(1931) VALL 485b. consonne muable, tr. «kensonenn gemmus.»
- kemmadenn
- kemmadur
- kemmañkemmañ
v.
I. V. tr. d.
(1) Kemmañ diouzh : différencier, distinguer de.
●(1907) FHAB Kerzu 293. ne c'heller mui ho c'hemma dioutho.
(2) Changer, modifier.
●(1931) VALL 110a. Changer ; modifier, tr. «kemma.»
(3) Kemmañ gant : comparer à.
●(1877) BSA 123. Sant Bernard a gemm ar fizians gant eur pod pri da vont d'ar feunteun da gerc'hat dour.
II. V. intr. Changer, se modifier.
●(1931) VALL 110a. Changer ; se modifier, tr. «kemma.»
- kemmesk .1kemmesk .1
m. & adv.
I. M.
A.
(1) Mélange.
●(1575) M 2484. Pez quemesq, tr. «Quel mélange.» ●(1633) Nom 122b. Harmoge : meslange de couleurs : an melaing pe'n quemesq ves an liou.
●(1876) TDE.BF 334a. Kemmesk, s. m., tr. «Mélange.»
(2) Échauffourée.
●(1837) GET 9. Mar plich deoc'h ar gombat, ar c'hemesq hag ar goad, / Chetu ama ho ten ! ●16. mont en dro d'ar guær eb quemesq na crogad !
B. [en locution]
(1) Lakaat kemmesk : mettre de l'agitation.
●(1878) EKG II 135. Ha n'oa nemed Ian Pennors epken o lakaat kement-all a gemmesk.
(2) Lakaat kemmesk e-touez : mettre, semer la confusion dans.
●(1877) EKG I 187. o doa, en eur vont kuit, lakeat eun tamm kemmesk etouez an dud. ●289. ha lakaat a rechomp kemmesk, kabal ha skrab e touez ar republikaned.
(3) Ober kemmesk fall : se tromper, confondre.
●(1866) FHB 93/321a. ne dleer ket beza souezet mar greont kemesc fall.
(4) Lez da gemmesk : reste tranquille.
●(1872) ROU 72b. Lez da gemmesc, tr. «Cesse tes bouleversements.»
II. Loc. adv. Da gemmesk : ensemble.
●(1557) B I 566. Goudese fresq et da quemesq clesquet / A dou en dou flambesou, tr. «Ensuite, allez vite me chercher deux à deux des torches.»
- kemmesk .2kemmesk .2
voir kemmeskañ
- kemmeskadurkemmeskadur
m. Confusion, mélange.
●(1732) GReg 29a. Alliage, Melange de divers metaux, tr. «Qemescadur-metal.» ●196b. Confusion, mélange confus de plusieurs choses, tr. «Qemesqadur.» ●611b. Mélange, tr. «Qemesqadur.» ●629a. Mixtion, mélange, tr. «Qemesqadur.» ●765b. Purement, sans mélange, tr. «Hep qemesqadur.»
●(1914) DFBP 61b. confusion, tr. «kemeskadur.»
- kemmeskadurezh
- kemmeskailhezkemmeskailhez
m. péjor. Mélange confus.
●(1732) GReg 612a. Mélange qui rend une chose mauvaise au goût. mélange de mauvaises choses avec de bonnes, tr. «Qemmesqailhès.» ●629a. Mixtion mauvaise, tr. «Qemesqailhez.» ●765b. Purement, sans mélange, tr. «Hep qemesqailhès.» ●823b. Ripopé, tr. «qemesqailhès.»
●(1931) VALL 21b. Amalgame, tr. «kemmeskailhez f. (en mauv. part).»
- kemmeskailhoù
- kemmeskaj
- kemmeskajoù
- kemmeskañ / kemmeskkemmeskañ / kemmesk
v.
I. V. tr. d.
(1) Mêler.
●(1499) Ca 129b. Luzyaff. ga. meller. l. misceo / es. scui. vide in quemesq. ●169b. Quemesq. g. mesler. ●(c.1500) Cb 72a. [dour] g. meller en eaue. b. quemesq en dour.
●(1659) SCger 79a. mesler, tr. «quemesq, p. quemesquet.» ●(1732) GReg 354b. Entremêler, mêler parmi, tr. «Qemesqa. pr. qemesqet.» ●612a. Mélanger, mêler, tr. «Qemesqa. qemesq. pr. qemesqet.»
●(1838) CGK 5. Deut da guemmesq o taëro gant ar re a squillan. ●(1857) CBF 79-80. pa he gemmesker gant eur bannik gwin-egr. ●(1876) TDE.BF 334a. Kemmeski, v. a., tr. «Mêler, mélanger.»
●(1932) KWLB 14. o c'hemmeska da zeiz al labour.
(2) Contaminer.
●(c.1500) Cb 44b. Item contamino / as. g. contaminer / conchier corrompre. b. quemmesk / conchiaff corrumpaff.
(3) Mélanger avec qqc., dans le but de frelater.
●(1633) Nom 62a. Vinum merum, meracum, purum, putum : vin pur, clair, point mixtionné : guin pur, clær, na ve-quet quemesquet. ●64b. Vinum elutriare, transuersare : frataler du vin : farlatif guin, quemesq guin.
(4) Confondre.
●(1970) GSBG 96. (Groe) me 'gemmesk holl an traoù, tr. «Je confonds toutes les choses.»
II. V. pron. réfl. En em gemmeskañ : s'entremêler.
●(1866) BSLss II 268. ével ma en em gemmesk kévret an drein.
●(1932) OALD 39/328. hag en em gemmesk kleierigou ruz-gwenn ar brug gant blenchou kinviek al lann-gwrac'h.
- kemmesker
- kemmesketkemmesket
adj. Mélangé.
●(c.1500) Cb 72a. [dour] g. mellez en vin et deaue. b. bri. quemesquet e guyn hac e dour. ●(1580) G 947. evyt brouet (...) Guyn aegre han bestle quemesquet. ●(1633) Nom 56a. Intrita : viande broyée & menuisée : boüet brusunet ha quemesquet. ●140a. Arenatum : chaux meslée auec du sablon : raz quemesquet è touez grouan.
●(1732) GReg 196a. Confus, use. mêlé, embroüillé, tr. «Qemesqet.» ●521b. Tous les élemens sont impurs et mélangez, tr. «An oll elfennou a so dibur ha qemesqet.»
●(1876) TDE.BF 334a. Kemmesket, adj., tr. «Mélangé, compliqué.»
- kemmeskidigezhkemmeskidigezh
f. Action de mélanger.
●(1962) EGRH I 30. kemmeskidigezh f., tr. « action de mélanger. »
- kemmidigezh
- kemmusted