Devri

Recherche 'a-dreñv...' : 2 mots trouvés

Page 1 : de a-drenv (1) à a-drenv-kein (2) :
  • a-dreñv
    a-dreñv

    prép. & adv.

    I. Prép.

    (1) Derrière.

    (14--) N 479. a dreff an or man, tr. «derrière cette porte.» ●485. A dref piler nem gueler quet, tr. «Derrière un pilier on ne me voit pas.» ●(1499) Ca 5a. Adreff. g. darriere pone. ●(1633) Nom 264a-b. Parotis : les oreillons, posthume derriere ou entour les oreilles : an goroïgou á vez á dref pe voar droan diuscouarn. ●(1647) Am.ms 614. Sell a dre da quein hema ho trahina, tr. « Regarde derrière ton dos, il traîne »

    (1659) SCger 128b. Adrên, tr. «derrière.» ●(1732) GReg 272a. Derriere, préposition, tr. «A-drê. a-dreff.» ●Elle est derriere la maison, tr. «E ma a-drê an ty.» ●Regarder derriere soi, tr. «Sellet adrê e guein.»

    (1877) EKG I 224. chouchet adren eur c'hleuz. ●(1878) EKG II 16. en em guzet adren eur c'hleuz. ●68. Ha dioc'htu e oue staget, gand eur jadenn hag eur potaill houarn, he zaouarn a-dren he gein.

    (1904) BMSB 19. adreon ar c'houmoul. ●(1911) RIBR 62. dastum e lost, n'eo ket gwelet e vije o treina a-dren e zae. ●(1923) KNOL 79. adrenv eur sklasen. ●288. adrenv ar skeudenn venniget. ●(1924) ZAMA 172. a-drenv e lunedou brankou aour. ●(1929) MKRN 82. a-drenv e gein. ●(1942) DRAN 128. Chourikerez kirri, c’houirinadeg kezeg er vourc’h adreñv o c’hein.

    (2) Au revers.

    (14--) N 1451. An plat a dref an clezef se, tr. (DEBm 196) « Le plat au revers de cette épée »

    (3) Loc. prép. A-dreñv da : derrière.

    (1906) KPSA 24. ar re vraz adre d'ar re vihan. ●(1921) PGAZ 59. o vont da ziliaoua a-dren da lenn vraz Kergongar. ●60. a-dren d'an aotrou Cam. ●(1928) LEAN 43. A-drenv d'ar benveg-se.

    II. Adv.

    (1) Derrière.

    (1530) Pm 128 (Tremeuan). Aelez a dreff hac a queuer, tr. «Des anges par derrière et en face.»

    (1710) IN I 81. ec'his na ouffemp quet en em velet er sclasen eus a ur mellezour, nemet lequeat e ve stean pe bloum ountàn adrèn.

    (1903) MOAO 31. Va zad gant ar vaol / E c'h azezen a c'haol / Adren war eur skaon. ●(1929) MKRN 27. a-drenv e ranker mont, tr. «il faudra bien reculer.» ●29. Egiz-se re zo drenv a welo pep krogad, tr. «afin que ceux qui sont placés derrière assistent à chaque combat.»

    ►[au superl. ou au compar.]

    (1895) GMB 19. Pet[it] Trég[uier] dreñvoc'h, tr. «plus en arrière.» ●lak' nan dreñvañ ma elli, tr. «mets-le tout à fait au fond.»

    (2) En arrière.

    (14--) N 484. A dref ez chimy ne grif quen, tr. «Je resterai constamment en arrière.» ●(1621) Mc 100. en em retiraff à dreuff.

    (3) Mont a-dreñv : reculer.

    (1530) Pm 42 (Tremeuan). Maz aff araucq nenn daff adreff, tr. «Si j'avance, je ne recule pas.»

    (4) Derc'hel a-dreñv : fainéanter, en faire le moins possible, tirer au flanc.

    (1958) BRUD 4/83. Evel kalz a gemenerien, e oa Yann eun den dieguz, troet da zerhel a-dreñv.

    (5) Sachañ a-dreñv : reculer.

    (1882) BAR 167. Ar gristenien a bleg hag a zach adreen.

    (1948) KROB 1/14. Lavarout a ris da Liz, chacha buan a-dreñv.

    (6) Souzañ a-dreñv, ober ur souz a-dreñv : reculer.

    (c.1825/30) AJC 6887. sous a ris a drenf da gaed ma hamaradet.

    (1908) PIGO II 58. Ar botaer a reas eur souz adrê. ●(1925) FHAB Du 432. hag a reas eur souz a-drenv.

    (7) Dont a-dreñv : reculer.

    (1877) EKG I 177. peur mont araok, peur dont adren.

    (1935) BREI 437/2b. ristu e oa e varc'h : kement e teue a-drenv ha mac'h ae war raok. ●(1941) FHAB Genver 16. Chom hep mont war raok a zo dont a-dre.

    (8) sens fig. Dont a-dreñv : empirer (au lieu de s'améliorer, en plt des affaires).

    (1866) FHB 56/26a. hag an dieien vian a jom ato e vel vel, ma ne deuont ket zoken adren.

    (9 Mont, dont war a-dreñv : reculer.

    (1862) JKS 100. Mont a reot war adre enn enep mar talc'hit staed euz a draou ann douar.

    (1912) MMPM 45. Ac'hano e teujomp var adre betek ar Vistul.

    III. Épith.

    A.

    (1) De derrière.

    (1633) Nom 27b. Suffrago ; le iarret des iambes de derriere, à l'endroit des genoux de devant, és bestes ; iarritell an diuar á dref, oz hars an daouglin á raoc, en chatal. ●146a. Posticum, postica, pseaudothyrum : l'huys de derriere : an dor á dreuf. ●188b. Exercitus tergum : l'arriere-garde : an arriere-garda, an gard adref.

    (1878) EKG II 169. kasit an daou velek-man a-ze, er gampr adren.

    (2) (Argent) de côté.

    (1936) BREI 443/2d. Kaer en deus ober, n'hall ket bogodenni (ober e yalc'had), dre fôt kavout kuziadell asur d'e wenneien-adrenv.

    (3) Yalc'h a-dreñv : argent mis de côté en cachette.

    (1919) KZVr 338 - 24/08/19. assac'h, cachette (yalc'h a-dreñv), Treger.

    (4) (danse) Paz a-dreñv : pas en arrière.

    (1963) TDBB 211. La plus ordinaire et la plus notable de ces broderies est un paz dreoñ ou «pas en arrière». ●214. L'appui du pied droit croisé derrière le gauche est connu, avec son nom de paz dreoñ, non seulement à Meslan et Guilligomarc'h, mais en Finistère.

    (5) (agriculture) Bazh a-dreñv : support arrière de charrette.

    (1904) KZVr 356 - 04/09/04. Baz-arôg, baz-adre, sort bizier dindan eur c'harr da harpa anean. ●(1914) KZVr 75 - 09/08/14. Baz-arôg et baz-adre, tr. «supports de la charrette, à l'avant et à l'arrière. Enquète [agricole].»

    (6) (Membre) arrière.

    (1910) MAKE 37. e bao a-dreñv, en tu d'ar maez, a zo eun tammig «boul».

    (7) Avel a-dreñv : vent arrière.

    (1872) ROU 107b. Vent derrière, tr. «avel a-drê

    (1919) DBFVsup 4b. A Groix, aùel-e-dran, tr. «vent arrière.»

    B. fam.

    (1) Dalc'her a-dreñv : fainéant, tire-au-flanc.

    (1938) SAV 11/28. N'eo ket souez, eta, e veze graet outañ «an dalc'her-adreñv» gant an holl.

    (2) Penn a-dreñv : derrière, postérieur.

    (1876) TDE.BF 506a. Penn-adre, s. m., tr. «Postérieur de l'homme et des naimaux, en style trivial.»

    (1910) MAKE 1. an hini a zistag re a doliou-mar, en eur staga gant e loden, pa vez devez bras torri-terien, hennez a gouez war e benn a-drenv, hep gallout dont a-benn eus e loden-var. ●(1952) LLMM 30/45. Petra an daonet a c'hoari gant va fenn a-dreñv ? ●(1955) STBJ 194. en eur stoka lechou o botou ouz o fenn a-dreñv.

    ►[form. comb.]

    S3m a-dreñv dezhañ

    (1732) GReg 272a. Il est derriere lui, après lui, tr. «Ez ma a-drê dezâ

    (1878) EKG II 225. ar pres m'oa kuzet an Aoutrou Branellec adren d'ezhan.

    P1 a-dreñv dimp

    (1732) GReg 272a. Il est derriere nous, tr. «ez ma a-drê deomp

    P3 a-dreñv dezho

    (1910) MBJL 162. ec'h ê êzet goût e zo bouterien du-hont a-dre d'ê.

    IV.

    Tapout e zivskouarn da brennañ a-dreñv : voir divskouarn.

  • a-dreñv-kein
    a-dreñv-kein

    adv. Derrière. cf. a-dro-kein & diouzh an dre kein (FHAB Gouere 1928/264).

    (1612) Cnf 14b. oz laquat àdreff quein pep tra.

    (c.1825-1830) AJC 4787. ma hantreis neur granch drenf quain ma enemied. ●(1834) HEB 385. Pa eas ar Sant-mâ da guemer possession eus an douarou-ze, an douar en em save a dreon e guein evel ur c'hleu; ar c'hleu-ze a so c'hoas hirio respetet gant an oll vretonet. ●(1859) MMN 31. ret mad oue din choum a dre kein eur pilier. ●(1877) EKG i 226. adren kein he vamm.

    (1925) FHAB Mezheven 216. gand aon na vije deut ar re-man da skein warnan a-drenv-kein. ●(1927) FHAB Genver 3. a dre kein eur wezenn zero. ●(1928) FHAB Ebrel 120. a-dre kein eur c’harz. ●(1928) FHAB C’hwevrer 64. Yann ha Per, hag a oa o selaou a dre kein an nor. ●(1929) FHAB C’hwevrer 64. d’en em guzat adrenv kein ar c’harz.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...