Devri

Recherche 'a-enep...' : 5 mots trouvés

Page 1 : de a-enep (1) à a-enep-krenn (5) :
  • a-enep
    a-enep

    prép.

    I. Prép.

    (1) Contre.

    (1499) Ca 5a. Aenep. g. encontre. ●(c.1500) Cb 17a. g. entendre : insister. b. bezaff present. Item insto : as : insteti : atum. n. g. estre contre vng aultre : insister : auoir cure. b. bezaff aenep vn arall : bezaff present. ●(1557) B I 8. A enep e grat, tr. «contre son gré.» ●(1576) Cath p. 14. lauaret tra en bet a henep he doe iesus christ, tr. «rien dire contre son dieu Jésus-Christ.» ●(1612) Cnf 33a. nemet an crim à vé a enep an Roué, pe an Princc. ●(1621) Mc 29. pan deuont à enep hon volontez ha pan displigont.

    (c.1680) NG 1533. de prehec a enep hou pihet. ●1536-1537. pebeh occasion . Ou poué-huy de lahou a-enep er reison ? ●(1710) IN I 42. a enep ho nessa. ●(1732) GReg 197b. Conjurer, conspirer contre la vie du Prince, ou, contre l'Etat, le bien public, tr. «Cavailha a enep ar Rouë, ou, a enep ar stadou.» ●205a. Contre, tr. «Aënep.» ●207a. Controverse contre quelque secte, tr. «Argu a-enep un diçzivoud-bennac.» ●(1792) BD 232. a enep arbet oll.

    (1824) BAM 53. murmulou a enep ar Superiolet. ●(1834) SIM 55. a enep ar gouarnamant, a enep ar bed oll. ●269. a enep credans distro an anaon. ●(1847) MDM 138. lakaad ar boulvers er famillou, etouesk ar bobl, ha direiza a enep ar superioled. ●(1870) FHB 300/306a. en em zavomp a enep an alouberez a zo great ama. ●(1877) EKG I 4. Ar veleien a bez a en em zavaz a enep urzou ken direol. ●293. ec'h en em lakechont d'en em ganna a vad a enep ar zoudarded.

    (1907) PERS 255. Maga a rea en he c'halon eur gasoni bero a eneb ar veleyen. ●(1910) FHAB Here 307. mil c'hoari d'ezo diouall o douarou a enep o amezeien.

    (2) Contre, qui protège de.

    (1633) Nom 112a. Lacerna, penula : manteau contre la pluye : mantel á enep an glao. ●190a. Lorica castrorum : fortification contre l'assault de l'ennemy : vr fortification á vez græt á enep assaill an aduersour. ●274b-275a. Antidotum, Alexipharmacum : preseruatif contre poison : preseruatif á enep an pouesoun, vn remed á enep an pouesoun.

    (1909) FHAB Gouere 202. En em assuri a enep an tan-gwall.

    (3) Dans le sens contraire de.

    (1633) Nom 155b. Adsuersum æstum velis superare : monter à voilles contr'eau : monet dan gouelyou á enep an dour.

    (1866) LZBt Gouere 160. o veachin war riziero a enep dinaou ann dour.

    B. Loc. prép.

    (1) A-enep da : contre.

    (c.1680) NG 1415. hac enf seuel un armé / Ha commancë vr bresel a-enep den Audru Doué. ●1646. A-enep den douar / Voy en vm prosternas. ●(1792) BD 5394-5395. ar preposo / a lauaran aman a enep das crimo, tr. «des propos / que je te dis ici contre tes crimes.»

    (1944) EURW I 187. E Breiz, ar vouez a oa neuze a-enep da Vreiz-Veur.

    (2) A-enep gant : contre.

    (1868) SBI II 18. Neuze'c'h aï ar minor iaouanc a-eneb gant he gerent, tr. «(Ailleurs) ce sera le jeune mineur qui contrariera ses parents.»

    (3) A-enep ouzh : contre.

    II. Adv.

    (1) À rebours.

    (1872) ROU 99b. A rebours, tr. «a enep

    (2) Contre.

    (1908) FHAB Mae 138. An avel (...) a droe, beb eun tamik, a eneb. ●(1919) FHAB Gouere 27. n'e ket lavaret ne wintrfe ket d'an traou al lezennou savet ken stank a-eneb.

    III. Adj.

    (1) Contraire.

    (1872) GAM 10. var ann tu a enep.

    (2) Treiñ war an tu a-enep : mal tourner.

    (1911) BUAZperrot 338. An traou a ioa troët var an tu a enep ; ne gleved dre holl nemed klemmou, klemmou eur vro o vont da vervel.

    ►[form. comb. 1]

    S1 am enep

    (1612) Cnf 75b. reit diff vn cassouny santel am enep ma hunan.

    S2 az enep

    (1575) M 820. Az enep hep nep span, ez stourmo glan an Croas, tr. «Contre toi sans aucune trêve combattra saintement la croix.»

    ►[form. comb. 2]

    S1 a-enep din

    (1834) SIM 196. e qemeris va c'henta resolution a enep din va-unan.

    S3m a-enep dezhañ

    (1867) BUE 173. D'eunn abardevez, ec'h eaz he vamm (…) en eunn euzen euzuz a enep d'ehan.

    (1927) AVZH III 141. mond da ziaraogi an hini a zeu a enep dezhan.

    P2 a-enep deoc'h

    (1872) GAM 13. ni a vezo a enep deoc'h.

    P3 a-enep dezho

    (1862) JKS 33. kerkent ha ma tro netra a-enep d'ezho.

    ►[form. comb. 3]

    S3m aeneptañ

    (1877) EKG I 236. An nep a ielo a eneb-d'han.

    ►[form. comb. 4]

    P1 a-enep ouzhomp

    (1912) MMPM 17. d'hon diwal a eneb ouzomp hon unan.

  • a-enep-barv
    a-enep-barv

    adv. (?) Contre le droit, contre la raison (?).

    (1575) M 3465-3466. Tra diræson difæçon disonest / A enep baru ha peur garu da arhuest, tr. «Chose déraisonnable, vile, malhonnête, / A contre-poil et très dure à considérer.»

  • a-enep-bev
    a-enep-bev

    prép. Totalement contraire à.

    (1936) PREZ 62. Met ar pec'hed a zo eneb beo d'ar c'heuz.

  • a-enep-blev
    a-enep-blev

    adv. =

    (1557) B I 697. Da ober officc gour un bourreu / A eneb bleu ez eux cleuet (lire : az eux beuet), tr. «faire l'office du valet d'un bourreau, ni toucher à un de mes cheveux, toi qui m'a nourrie.» ●(1575) M 2263-2264. Adarre ez leaff, hac ez compsaff affet, / Da pep à enep bleau, ho bezaff bourreuæt, tr. «Je jure encore et je déclare / A chacun que par les cheveux ils sont torturés.»

  • a-enep-krenn
    a-enep-krenn

    adv. À rebours.

    (1862) JKS 66. Pa vezo deuet ann heur ziveza-ze, neuze e welot a-enep krenn hoc'h holl vuhez tremenet.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...