Devri

Recherche 'a-hed...' : 18 mots trouvés

Page 1 : de a-hed (1) à a-hed-stur (18) :
  • a-hed
    a-hed

    prép. & adv.

    I. Prép.

    A. spat.

    (1) Tout le long de.

    ●(1633) Nom 99b. Pecten : le trait, ou raye du long du bois : an træt, pe'n reulen á vez á æt an coat. ●100b. Vitis compluuiata : vigne liée au lon du rayon : guynien á vez ereet á æt vn eru.

    ●(1710) IN I 186. Pa zeomp ahet an hent.

    ●(1834) SIM 163. Hed e hent, na rê nemet sònjal. ●(1849) LLBg vi 63. A hed en hent, én ur ganein. ●(1877) EKG I 120. a-hed ar ganienn. ●(1878) EKG II 9. reded a-hed ar c'hoajou. ●92. Mond a reant a-hed ar valanek. ●299. a-hed an hentchou distro da aveli he benn.

    (2) Au bout de.

    ●(1530) Pm 280f (Mab Den). Outraig em sachet ahet fun, tr. «Outrageusement on me traînait par une corde.»

    (3) Loc. prép. A-hed gant : tout le long de.

    ●(1939) DIHU 341/360. é verdéamb a hed get ribleu hantérnoz bro Kembré.

    B. temp.

    (1) Tout le long (du jour, etc.).

    ●(14--) N 116. A het pemdec bloaz, tr. «Durant quinze ans.» ●(1580) G 635. a het an syzun, tr. «durant la semaine.»

    ●(1659) SCger 46b. durant ces iours, tr. «ahet an deziou man.» ●90a. pendant, tr. «ahet.» ●128b. Ahet, tr. «durant.» ●(c.1680) NG 1580. Ahet en nosoeh-man. ●(1790) MG 392. labourad a hæd en dé. ●(1792) BD 4915. mar deomp dan yfern het vn eternite, tr. «si nous allons en enfer pour l'éternité.» ●4949. ahet nao mis, tr. «pendant neuf mois.»

    ●(1849) SBI II 190. He zad coz, a hed e amzer, a zone gant eur vombard ! tr. «son grand'père, sa vie durant, jouait de la bombarde !» ●(1878) EKG II 193. a-hed ar sizun.

    ●(1922) EMAR 36. a-hed an deiz, dalc'het d'en em zouten. ●(1925) BILZ 151. eman en iliz, o ruza he inou, o tijaba paterou a-hed an de. ●(1943) VKST Here 364. goude beza bet a laz-ki a-hed an deiz. ●(1955) STBJ 66. Arabat, eta, beza souezet ma veze lazet alïes ar pemoc'h e ti Yeun ar Gow. A-hed ar bloaz e kave ma mamm an tu da larda eun daou pe dri borc'hell bennak.

    (2) A-hed an holl amzer : tout le temps.

    ●(1915) MMED 140. pa'z eo guir e veve en he c'hichen hed an oll amzer.

    II. Adv. & loc. adv.

    A.

    (1) En longueur.

    ●(1925) FHAB Genver 9. pa n'ema ket o c'hostou a-big met a-hed.

    (2) Kouezhañ a-hed : tomber de tout son long.

    ●(1905) LZBg Genver 37. Hanen e goéhas a hed kentéh.

    (3) (sport) Lammat a-hed : saut en longueur.

    ●(1942) FHAB Du/Kerzu 225a. Deuet eo tro al lammat, a uhelder pe a hed.

    B. A-dreuz hag a-hed.

    (1) Dans tous les sens.

    ●(1902) MBKJ 151. tud o tivale, a bell bro, a-dreuz hag a-hed ! ●(1909) FHAB Here 301. ar pennaouer, a veler o c'haoliata a-dreuz hag a-hed an irvi diouz ma kav ar founusa toulladou da grabanata.

    (2) sens fig. À tort et à travers.

    ●(1900) KZVr 106 - 25/02/00. (Lannuon) kozeal a-dreuz hag a-hed hep poueza 'pez a lerer.

    C. A-hed e lañjerenn : de tout son long.

    ●(1955) STBJ 38. o stlapet o-zri da goueza war ar gambr, a-hed o lañjerenn. ●85. Met al lôn, astennet a-hed e lañjerenn, ne c'helle ket fichal. ●224. Lanjerenn (a-hed e) : penn-da-benn e gorf war an douar.

    III. Loc. conj. A-hed ma : pendant que.

    ●(1732) GReg 144b. Cepandant que, pendant que, tr. «ahed ma.»

  • a-hed ar wezh
    a-hed ar wezh

    adv.

    (1) Tout le temps.

    ●(1860) BAL 187. Et-ar-veach e lavare e oa danjer er bed.

    (2) De tous temps, depuis toujours.

    ●(1868) KMM 8. ha te rebechet d'in ed ar veich n'em boa ket, eme te, muioc'h a zoujans Doue eget ur c'hi. ●(18--) MIL.ms (d’après BUBR 19/234). Va c’hoar a garan hag am beus karet hed ar wech.

    ●(1905) HFBI 436. à hed ar véach oun bet eun den modéret avoualac'h. ●(1910) FHAB C'hwevrer 48. Red eo bet hed ar veach, ha red e vezo atao. ●(1921) PGAZ 76. hed ar veach eo bet kountant euz eur rumm dillad var ar pembdez hag euz eun all da zul. ●(1943) HERV 108. A-hed ar wech he doa kavet Hervelina eo ar re goz ar plijadurusa kaout darempred outo er vro-mañ.

  • a-hed hag a-dreuz
    a-hed hag a-dreuz

    adv. Dans tous les sens.

    ●(1659) SCger 32b. de coste & d'autre, tr. «ahet hag a dreus.» ●74b. au long & au large, tr. «ahet hag a dreus.»

  • a-hed-da-hed
    a-hed-da-hed

    adv.

    (1) Loc. adv. Tout le long.

    (2) Loc. prép. A-hed-da-hed da : tout le long de.

    ●(17--) CCn 1627. seuel coreo a het a het d-o chorff.

  • a-hed-deiz
    a-hed-deiz

    adv. Tout le long du jours.

    ●(1530) Pm 231 (Mab Den). Ha ne goffe styn az lynez / Euyt da sellet a-hed dez / Paez lamher an bez pyou vezy, tr. «Et ta parenté ne saurait, / Même si elle te regardait tout le long du jour, / Quand on te retirera de la tombe, qui tu seras.»

  • a-hed-gwel
    a-hed-gwel

    adv. Aussi loin que la vue porte.

    ●(1909) BROU 230. (Eusa) à perte de vue. A Ouessant : Koll-gwel. S'il s'agit d'en-deçà : A-hed-gwel, ou a hed wel, aussi loin qu'on peut voir.

  • a-hed-kalz
    a-hed-kalz

    adv. De loin, il s'en faut.

    ●(1928) DIHU 202/64. Er ré e zereu ou hanù get Lok, èl Lokeltaz, Lokrist, Lokmaria, nen dint ket a hed kalz ker koh.

  • a-hed-kamm
    a-hed-kamm

    adv.

    (1) =

    ●(1557) B I 59. Am euz affet dastumet ahet cam, tr. «J'ai assemblé peu à peu.» ●154. Ahet cam rac na vech blamet, tr. «l'un après l'autre (…) de peur qu'on ne vous blâme.» ●192. En ouz liquiff, ne filliff tam, / Enn haff da miret a het cam, tr. «Je ne manquerai pas de vous faire garder à vue.»

    (2) (Aller) à son allure, sans se presser.

    ►[form. comb.]

    P2 a-hed ho kamm

    ●(14--) Jer.ms 196. Et mar queret ahet hoz cam, tr. «Allez, si vous voulez, sans vous presser.»

  • a-hed-ket
    a-hed-ket

    = (?) À peu de choses près (?).

    ●(1792) HS 103. Opènn ma hoai enn hantér à hèt-quet ihuelloh eit er hummunn ag enn dut.

  • a-hed-korf
    a-hed-korf

    adv. De tout son long.

    ►[form. comb.]

    S1 a-hed ma c'horf

    ●(c.1825-1830) AJC 4644. men res eur lamb e mes ma queis hed ma horf voar ar pave.

    S3m a-hed e gorf

    ●(1963) LLMM 99/265. he setu hemañ ledet a-hed e gorf e poultrenn ar straed.

  • a-hed-kostez
    a-hed-kostez

    adv. Complètement.

    ●(1612) Cnf 13b. oz læsell à het costez an hystoriou.

  • a-hed-pad
    a-hed-pad

    prép. Tout le long de.

    ●(1888) SBI II 236. Na davo tam 'hed 'pad ann de, tr. «Il ne cessera pas un instant, de tout le jour.» ●Na davo tam 'hed 'pad ar zûn, tr. «Il ne cessera pas un instant, de toute la semaine.»

  • a-hed-pell
    a-hed-pell

    adv.

    (1) temp. Pendant longtemps, de tout temps.

    ●(1710) IN I 306. Peguement bennâc ma ve bet un den vicius a hed pel.

    (2) sens fig. De loin, tant s'en faut.

    ●(1934) BRUS 142. Loin de là, tr. «a hedpèl !» ●(1939) DIHU 332/213. deusto neoah n'ou doè ket, a hed pel, kement a rézonieu de gilein. ●(1976) LIMO 31 juillet. A hed pell, tr. «de loin, tant s'en faut.» ●(1980) LIMO 16 février. rah er paréourion chudelleu nen dint ket laerion… A hed pell…

  • a-hed-plat
    a-hed-plat

    adv. De tout son long.

    ●(1908) PIGO ii 59. Gant al lans an evoa e tiskaras ane o-daou hed-blad o c'horf.

  • a-hed-spas
    a-hed-spas

    adv.

    (1) = (?) Continuellement, tout le temps (?).

    ●(1557) B I 197. Maz liquiff scaff enn haff hep tardaff quet / Ma merch guerch net da miret a het spacc, tr. «pour que j'y mette vite, sans tarder, ma fille, vierge pure qu'on y gardera quelque temps.» ●(1575) M 2267. Ne gallent bout goalchet, contantet, á het spaç, tr. «Ils ne pourraient être rassasiés, satisfaits à la longue.»

    (2) (?) Pour tout le temps (?).

    ●(1557) B I 682. Ez ouff meurbet confortet a het spacc, tr. «me voilà, en un instant, toute réconfortée.»

  • a-hed-stal
    a-hed-stal

    adv. À jamais.

    ●(1575) M 2455. an poanyou ordrenet : da pechet á het stal, tr. «Les peines ordonnées pour le péché, à jamais.» ●2688. Ez guell bezaff affet, concluet ahet stal, tr. «Il peut être conclu, certes.»

  • a-hed-stil
    a-hed-stil

    adv. Continuellement.

    ●(1575) M 2233-2234. Hac ema en acquet, é caoudet, á het stil, / Don deceu, tr. «Et son esprit est occupé continuellement / A nous tromper.»

  • a-hed-stur
    a-hed-stur

    adv. =

    ●(1575) M 1925. gouuezet á het stur, tr. «sachez-le, en aucune direction.» ●2236. Ha dez an Barnn starnet, ouz donet á het stur, tr. «Et le jour du Jugement préparé, venant continuellement.» ●2504. Ny so pobl milliguet, condafnet á het stur, tr. «Nous sommes un peuple maudit, condamné absolument.» ●2681. Ha goude bout daffnet, milliguet á het stur, tr. «Et après être damné, maudit continuellement.»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...