Recherche 'a-ziàr...' : 16 mots trouvés

• a-ziàr
  a-ziàr

  prép.

  I. spat.

  (1) De dessus.

  ●(1790) MG 349. A boén é hoai ean oueit én é ulé , ma santas arrè el langir hac el lincèll é risclein a ziar é gain. ●(1792) HS 120. enn devehai guet un taul cléan taulet é bènn à ziar é ziscoé.

  ●(1818) HJC 96. n'en dé quet à ziar en dreign i huai dibennet er feguéze. ●(1849) LLB 783. én ur grial a ziar ur souchen, / Er gavan e lard oh é saw un defouren. ●(1857) GUG 16. A ziar en Autér / jesus me haranté / E zischennou imbèr.

  ●(1907) BSPD II 169. Kerkent Amaz a goéh a ziar é gadoér-liz. ●(1913) AVIE 211. er berhoneu e goéhé a ziar daul er pinùik.

  (2) D'au-dessus.

  ●(1787) BI 268. distroeit à ziar hunn Ædeu er morsoüill, er bodadeu reahuë.

  (3) Par (mer, etc.).

  ●(1843) LZBg 1^añ blezad-2^l lodenn 76. en eutru Galy e zalhé-ean attàu d'hobér hènt a ziar zoar, ha mé, me zé-mé a vout laqueit én ur vague eit monnet a ziar zeur.

  ●(1904) DBFV 46a. a ziar er mor, tr. «(Jésus approchait) en marchant sur la mer (Hist. sant. 101).»

  (4) Sur (dans un rapport de nombre).

  ●(1912) BUEV 11. Béh ma chomé unan a ziar dek.

  (5) A-ziàr ar maezoù : de la campagne.

  ●(1849) LLB 1. Bretoned a ziar er mezeu. ●890. Ur peur kaih labourer a ziar er mezeu.

  ●(1905) BREH 43. aveit dalhein en dud a ziar er mézeu. ●(1931) GUBI 48. Ur rah a ziar er mèzeu.

  II. sens fig.

  (1) Au sujet de.

  ●(1843) LZBg 1^añ blezad-2^l lodenn 57. ean hum zislaras a ziar un ordrénance a berh er roué.

  (2) Depuis, du.

  ●(1957) DSGL 64. a ziar treuzeu me ampertiz, tr. «du seuil de l'âge mûr.»

  ►[form. conju.]

  S1 aziàrnon

  ●(1790) MG 386. Me yai d'en Ilis ha d'en Officeu eit turel er méh a-ziar-n'an.

  S2 aziàrnas

  ●(1841) IDH 303. lamet hé selleu a ziar-nas.

  S3m aziàrnezhañ

  ●(1861) BELeu 46. A pe dremeiné ur hloésen benac a ziar nehou.

  ●(1906) DIHU 10/169. lemel er garé a ziarnehon.

  P1 aziàrnomp

  ●(1857) GUG 103. Troeit hou colér a ziar-n-amb.

  P3 aziarnezhe

  ●(1939) RIBA 111. Aveit distroein er véh aziarnehè.

• a-ziàr-benn
  a-ziàr-benn

  prép.

  (1) Au sujet de.

  ●(1844) LZBg 2^l blezad-2^l lodenn 52. A ziarben er péh e houyas dré el liér-zé.

  ●(1904) DBFV 15b. a ziarben, prép., tr. «au sujet de.»

  (2) À cause de.

  ●(1861) BSJ 39. laqueit d'er marhue a ziarben gannedigueah hur Salvér. ●74. n'en dé quet mui a ziarben er péh e hoès laret d'emb é credamb, mæs a ziarben er péh hun nès ni-memb cleuet-é. ●(1896) HIS 10. A ziar ben kement-sé, Caïn e geméré kaz doh é vrer.

  (3) A-ziàr-benn da : à cause de.

  ●(1925) SFKH 10. Tihet mat e oé bet er boulanjer d'er pautr seud à ziarben d'er goap en doé groeit anehon.

• a-ziàr-bremañ
  a-ziàr-bremañ

  adv. Désormais.

  ●(1913) AVIE 284. a ziar bremen n'en dèbrein mui betag ma vou groeit é ranteleh Doé.

• a-ziàr-dreñv
  a-ziàr-dreñv

  adv.

  I. Loc. adv. De derrière.

  ●(1849) LLB 1205. Ihuel a ziaraug ha ront a ziar dran.

  ●(1902) LZBg Mae 107. é ma perpet en aùél a ziardran.

  II. Loc. prép.

  (1) Derrière.

  ●(1818) HJC 83. hi e avanças à ziardran i gueine.

  (2) De derrière.

  ●(1904) DBFV 15b. a ziardran, prép., tr. «de derrière.»

• a-ziàr-dro
  a-ziàr-dro

  adv. Des alentours, des environs.

  ●(1839) BEScrom 276. ag er hérieu a ziar-dro. ●(1896) HIS 47. en dud a ziar dro.

  ●(1904) DBFV 46a. a ziar dro, tr. «(les gens) d'alentour, des environs.» ●(1906) HIVL 149. én ol parrézieu a ziardro. ●(1906) HPSA 3. en dud a ziardro. ●45. er bobl a ziardro. ●(1931) GUBI 206. kleuet en dud a ziardro.

  ►

  ●(1843) LZBg 1^añ blezad-2^l lodenn 25. Er grechénion a ziar-en-dro.

• a-ziàr-goust
  a-ziàr-goust

  prép. Aux dépens.

  ●(1787) BI 62. lièss à ziar-gouste hou consciance. ●(1792) CAg 27. Memb à-ziar-goust hun huhé (lire : buhé).

  ●(1804) RPF 31. hac é vehai à-ziar-gouste hou puhé vehai.

• a-ziàr-iaz
  a-ziàr-iaz

  adv. D'en bas.

  ●(1818) HJC 116. Hui e zo hui à zerhias, ha me zo-mé à zelhué.

• a-ziàr-laez
  a-ziàr-laez

  voir a-ziàr-lue

• a-ziàr-lue / a-ziàr-laez
  a-ziàr-lue / a-ziàr-laez

  adv. D'en haut.

  ●(c.1718) CHal.ms i. que le vent uienne d'en haut, ou d'en bas, il ne m'importe pas, tr. «det en aüel a zerlüe, a zialüé, pé ac en dias, a zianeü ne vern'quet.» ●(1744) L'Arm 27a. De haut en bas, tr. «A zerlué bétt t'enn-guiass.»

  ●(1818) HJC 48. En hani e za à zelhué. ●(1854) PSA II 63. un déluge a dan e gouéhou a zerhlué. ●(1857) GUG 109. Sperèd-Santel, a ziarhlué, / Reit-t'emb ol ur grèd nerhus.

  ●(1904) DBFV 15b. a ziarlué, adv., tr. «d'en haut.»

  ►Épith.

  ●(1787) BI 165. Er sclerdér à-ziar-lué. ●(1790) MG 326. ur vocation a ziar-hlué.

  ●(1818) HJC 40. Er Speret à zelhué e zo ar neign. ●(1841) IDH 60. ur voéh a zerhlué. ●(1896) HIS 10. ur voéh a ziar hlué.

  ●(1907) BSPD I 246. dré ur sklerdér a ziarhlué. ●(1913) THJE 8. en doustér a ziarlué e splanné én hé deulegad. ●(1921) GRSA 18. ur voéh a ziarhlué e za de laret dein : (...).

• a-ziàr-neuze
  a-ziàr-neuze

  adv. Dès lors.

  ●(1839) BEScrom 2. ha quemér e ras a ziar-nezé er resolution d'hum rein aquêrh d'er studi. ●(1896) HIS 12. A ziar nezé, ol er bobl e droas de vout ken dirollet (…).●90. A ziar nezé, Jésus e labouras ar er vechér get sañt Jojeb.

  ●(1904) DBFV 46a. a ziar nezé, tr. «dès lors, désormais.»

• a-ziàr-skañv
  a-ziàr-skañv

  adv. (En s'y prenant) légèrement.

  ●(1849) LLB 965-966. Lod (…) / E feut ou gué goudask én hir a ziar skan. ●2112. Ged lamen hou koutel rahet a ziar skan / Er gloren koer tenaw lidet ar en touleu. ●(1854) PSA I 29. arlerh en devout studiet un tamig hag a ziar scan hemb quin.

  ●(1905) LZBg Genver 28. tabourineu skoeit a ziar skan.

• a-ziàr-vaez
  a-ziàr-vaez

  adv. De l'extérieur.

  ●(1924) SBED 3. Én un tour kaer, ihuél, / Guélet pél a ziar véz. ●7. Dilézel me zi a ziar véz.

• a-ziàr-vras
  a-ziàr-vras

  adj. En gros, sans rentrer dans les détails.

  ●(1856) GRD 229. me larou a ziar vras ur péhèd benac a mem buhé a ziaguênt.

• a-ziàr-vremañ
  a-ziàr-vremañ

  adv. Désormais.

  ●(1913) AVIE 284. a ziar bremen n'en dèbrein mui [er Pask] betag ma vou groeit é ranteleh Doé.

• a-ziaraok
  a-ziaraok

  adv. & prép.

  I. Adv.

  A. temp.

  (1) Auparavant.

  ●(c.1500) Cb 19a. [auisaff] Jtem precantela / le. g. auisement par deuant. b. auis a diaraoc. ●100a. [gouzout] Jtem prescio / is. g. deuant sauoir. b. gouzout a diarauc. ●(1576) Cath p. 13. an gentiled hoaz ho deffoy a diaraoc lauaret an trase, tr. «les gentils eux-mêmes avaient à l'avance annoncé la chose.»

  ●(1732) GReg 62b. D'avant, par devant, tr. «A ziarauc.»

  ●(1870) FHB 290/232b. A ziarôg, enn miz meurz divean. ●(1877) EKG I 182. ho bro, aziaraok ken stard en he feiz. ●231. e peleac'h edo aziaraok. ●(1879) BMN 172. e lec'h ne oa ket zoken dour aziaraog ! ●(1889) SFA 215. evel em eus lavaret d'eoc'h a ziaraog.

  ●(1906) FHAB Gwengolo/Here 351. Distro d'an eskopti e kavaz eur rouden, skrivet a ziaraog, evit he gass d'al lezvarn.

  (2) D'avance.

  ●(1869) EGB 124. quoi qu'il arrive, on sera prêt, si on s'est préparé d'avance, tr. «neuz fors pétra a erruo, é véfer prést, ma vér en em brésted a ziaraok.»

  B. spat.

  (1) Avant, précédemment.

  ●(1870) FHB 308/374a. ar pez a zo merket aziaraoc. ●(1887) SRD 21. evel ar re a zo enn imach a ziaraoc.

  (2) Du devant.

  ●(1633) Nom 19b. Dentes primores, incifores, tomici : les dents de deuant : an dènt á diaraocq. ●268a. Recaluaster, recaluus : chauuve par deuuant : moal á diaraocq.

  ●(1774) AC 28. en andret aziarocq, tr. «à la partie antérieure.»

  ●(1849) LLB 1205. hou s-ebel (…) / Ihuel a ziaraug ha ront a ziar dran.

  ●(1904) DBFV 15b. a ziarauk, adv., tr. «de devant.»

  (3) Par devant.

  ●(1732) GReg 282b. Par devant & par derrière, tr. «A ziaraucq hac a-ziadrê.»

  (4) Sur le devant.

  ●(1904) SKRS I 230. Unan euz an tiez a ioa ledan hag huel, eun doare maner, mar kirit, daoust ma oa ive a hent all henvel avoalc'h ouz eur c'hazern. – A-ziaraok e velet eur verouri, an hini gaera euz ar vro ; a gostez e ioa eur fabrik da ober sukr hag a c'hounezet ennhi kalz arc'hant.

  II. Loc. prép. A-ziaraok da : devant.

  ►[form. comb.]

  P3 a-ziaraok dezho

  ●(1913) NECH 21. A-ziaraok d'ê, berniou bras a erc'h skornet a rê 'vel eur voger.

• a-ziarbenn
  a-ziarbenn

  prép. & adv.

  I. Loc. prép. A-ziarbenn da.

  (1) À la rencontre de, au devant de.

  ●(1732) GReg 282b. Devancer quelqu'un, aller au devant de lui, tr. «mont a ziarben da ur re.»

  ●(1868) KMM 75. ar verc'h iaouanc, pa velas Jesus o tostaat, a venne lammet a ziarbenn d'en digemeret. ●(1889) ISV 185. Lezet en doa an oll brosesionou all evit dont a ziarben da hini Kemper. ●(1890) BSS 9. escob Metz, pa glevas edo Serves e tistrei d'e escopti, a ieas ive a ziarben d'en diguemeret. ●(1890) MOA 216a. Aller au devant de, tr. «mont a-ziarbenn da.»

  (2) Mont a-ziarbenn da : obvier à.

  ●(1872) ROU 93a. Obvier, tr. «Mont a ziarbenn da.»

  ►[form. comb.]

  S3m a-ziarbenn dezhañ

  ●(1864) SMM 92. e za a ziarben dezan evit he vriata. ●(1889) ISV 154. al leanez a ieaz a ziarbenn dezhan.

  S3f a-ziarbenn dezhi

  ●(1868) FHB 187/242b. oll dud kær a zeuaz a ziarben dezhi.

  P1 a-ziarbenn dimp

  ●(1876) TDE.BF 113b. Dont a raio a ziarbenn d'e-omp, tr. «il viendra au-devant de nous.»

  P2 a-ziarbenn deoc'h

  ●(1864) SMM 199. Ra deui a ziarben deoc'h ar Verzerien.

  ●(1876) TDE.BF 657b. Me ielo a-ziarbenn d'e-hoc'h, tr. «j'irai à votre rencontre.»

  P3 a-ziarbenn dezho

  ●(1710) IN I 390. iit aziarben dezo d'o rancontr.

  ●(1868) FHB 163/50a. Eat omp a ziarben dezho gant ar muzik. ●(1880) SAB 230. Jesus a deuas a ziarbenn dezo. ●(1889) ISV 49. Evel eur vam e teu a ziarben dezho.

  II. Adv. Devant.

  ●(18--) BAG 17. Rac a leonis eur vanden / En em leqas a ziarben, / A droc'has etre'r mor hag hi, Da viret outo d'ambarqui.