Recherche 'abostol...' : 12 mots trouvés
Page 1 : de abostol-1 (1) à abostolin (12) :- abostol .1abostol .1
m. –ed, ebestel
I. (religion)
(1) Apôtre.
●(14--) N 53. Te vezo apostol, tr. «Tu seras apôtre.» ●(1499) Ca 3b. Abostol. g. apostre. ●(1530) Pm 27 (Tremenuan). pliget guenech autrou hael, / Ez duy en nos hoz abestel, tr. «qu'il vous plaise, noble Seigneur, / Que viennent dans la nuit vos apôtres.» ●60. Dan abestell ha disquiblion, tr. «Aux apôtres et aux disciples.» ●78. Da try an abestel hegar, tr. «A trois des aimables apôtres.» ●(1575) M 145. an oll abestel, tr. «tous les apôtres.» ●(1650) Nlou 112. a perz Ro'uen é-bestell, tr. «de la part du roi des apôtres.»
●(1659) SCger 128a. Abostol p Ebestel, tr. «Apostre.» ●(1710) IN I 150. eme an Abostol. ●(1727) HB 557. AN Ebestel eo ar re pere en deveus bet choaset Jesus-Christ evit o c'haç (...) da brezec an Aviel. ●(1732) GReg 42a. Un bon Apôtre, un bon Compagnon, tr. «Un Abostol mad.» ●(1744) L'Arm 14b. Apôtre, tr. «Abostole.. étt. m.» ●(1738) GGreg 44. Abostol p. Æbestel ; à Van[nes] p. Abostoled, est régulier, tr. «Apôtre.» ●(1790) MG 356. Er memb Apostol e ordrèn demb suportein en eil defauteu éguilé… ●(1792) BD 2890. Quent euit se ecasso / e abostolet dre arvro, tr. «Avant cela il enverra / ses apôtres à travers le pays.» ●4664. dan daou abostol, tr. «aux deux apôtres.» ●5543. an ebestel arbrophedet quetan, tr. «les Apôtres, les premiers Prophètes.»
●(1834) HEB 379. Goude be zalaquet (sic) urz vad en e gouent, goude beza etablisset ur reglen vad e-touez e religiuset, e quemeras ar resolution da vont da Rom evit bisita ar beyou eus an Ebestel Sant Per ha Sant Paul, hac ar plaçou all santel pere so var dro Rom.
●(1907) PERS 24. ha kavet e vezo esbestel aoualc'h. ●(1936) PREZ 6. Jezus a en em ziskouezas d'e ebestel.
(2) Sous-diacre.
●(1907) PERS 56. An Aot. Vianney a oue eta urzet Abostol. ●(1929) FHAB Meurzh (pajenn Breuriez-Veur ar Brezoneg) 1. abostoled, tr. «sous-diacres.»
(3) Priñs an ebestel : le pape.
●(17--) SP III 837. Gant Prins an ebestel eil ferson an Drindet.
●(1869) FHB 232/177a. Caer en deus Neron sevel eur groaz ha staga outhi priñs an ebestel. ●(1870) FHB 260/401b. prins an Ebestel a zo bet azezet guech all en toullou dindan an douar. ●(1894) BUZmornik 47. ar c'halloud a ioa bet roet gant hor Zalver da Brins ann Ebestel.
●(1911) BUAZperrot 497. Leun a anaoudegez vat evit prins an Ebestel.
II. sens fig.
(1) Propagandiste.
●(1907) FHAB Mae 88. An ebestel gaouiad ha difeiz a gaver brema o prezeg en hostaliriou.
(2) Drôle de personnage.
●(1978) PBPP 2.1/9. (Plougouskant) sell aze un abostol ! tr. «en voilà un personnage !»
(3) Prétentieux.
●(1962) EGRH I 3. abostol m. -abostoled, tr. « prétentieux (trivial). »
(4) (argot de La Roche-Derrien) An daouzek abostol : midi.
●(1885) ARN 37. Midi. – Br. : Kreiz-de. Arg[ot] : Ann daouzeg Abostol ; mot à mot : les douze Apôtres.
III. Bezañ kozh evel an ebestel : être très vieux.
●(1962) (T) TDBP II 11. An traou-ze a zo koz-ebestel ! tr. «ces choses-là sont vieilles comme les apôtres !»
- abostol .2abostol .2
m. –où (religion)
(1) Épitre.
●(1464) Cms (d’après DEBm 194). abostolou. ●(1499) Ca 3b. g. epistre. b. abostol. ●(1557) B I 153. an auielou (…) han abostolou, tr. «les évangiles et les épîtres.»
●(1732) GReg 361a. Chanter l'Epitre, tr. «Cana an abostol.» ●(1744) L'Arm 139a. Chanter l'Epître, tr. «Cannein enn Abosstole.»
●(1846) DGG xiii. An abostol a zo ul lectur, guech eus an Testamant ancien, guech eus an ini nevez. ●(1849) GBI I 54. Me oar kana 'nn abostol, tr. «Je sais chanter l'épître.» ●(1880) SAB 298. mare an abostol ac an aviel.
(2) Côté de l'épître.
●(1732) GReg 361a. Le côté de l'Epitre à l'Eglise, tr. «An tu dioud an abostol. costez an abostol èn Ilis.»
●(1920) FHAB Genver 215. Tu an abostol d'an ôter.
- abostolajabostolaj
m. (religion)
(1) Apostolat (ministère).
●(1866) HSH 99. Jesus-Christ a dremenas tri bloas o breseg he Aviel hag a echuas he abostolach dre resurrection lazar.
(2) Apostolat, ministère du pape.
●(1921) PGAZ 32. ha diouz an noz, e vezo lavaret ar bater vraz dirag an oll, gant eun dizenez evit an abostolaj.
(3) Abostolaj ar Bedenn : apostolat de la Prière (mouvement spirituel).
●(1908) FHAB Genver 9. Ma yelo hon holl baotred yaouank en Abostolaj ar Beden.
- abostolegezh
- abostolek
- abostolel
- abostolerabostoler
m. –ion (religion)
(1) Épistolier, celui qui chante l'épître.
●(1499) Ca 3b. [abostol] Jtem epistolarium / rii. g. epistolier. b. abostoler.
●(1962) EGRH I 3. abostoler m. -ien, tr. « celui qui chante l’épître à la messe.
(2) Sous-diacre.
●(1847) FVR 289. Nevez hag Ar Roc'h, beleien, ha Gandair, abostoler. ●(1857) CBF 63. Ann Abostoler, tr. «Le Sous-Diacre.» ●(1866) LZBt Gouere 151. eunn avieler, eunn abostoler, eur c'hloarek enn urjo bihanan. ●(1894) BUZmornik 130. e oue great abostoler hag avieler. ●284. ann Urs a abostoler.
●(1903) MBJJ 361. Abostoler = sous-diacre. ●(1914) KANNgwital 136/389. An Urziou huela a vez galvet an Urziou Sakr. Tri zo anezho : an Abostoler, an Avieler hag ar Velegiach. ●(1925) BUAZmadeg 350. e leac'h Per, kloarek hebken, a c'hortoze beza great abostoler. ●632. an abostoler, karget da zigas an oleo sakr evit ar vadiziant. ●(1920) LZBt Here 20. avieler hag abostoler gantan.
- abostolerezhabostolerezh
m.
I. (religion)
(1) Apostolat.
●(1744) L'Arm 14a. Apostolat, tr. «Abostolereah.. heu. f.»
(2) Propagation de la foi chrétienne, prosélytisme.
●(1941) FHAB Gwengolo/Here 81a. war dachenn an abostolerez kristen. ●(1944) VKST Ebrel 107. En em deuler a reas en abostolerez-se gant nerz-kalon.
II. par ext. (politique) Propagande.
●(1941) ARVR 35/3d. abostolerez ar gommunisted.
- abostolidigezh
- abostoliezh
- abostolikabostolik
adj. Apostolique.
●(1732) GReg 139b. La Foi Catholique, Apostolique, & Romaine, tr. «Ar feiz Catolicq, Abostolicq, ha Romen.» ●(1744) L'Arm 14b. Apostolique, tr. «Apostolicq.»
●(1847) FVR 306. Eskop Dol, lekeat gand ar Pab da Vikel abostolik.
●(1910) MBJL 52. eur vikelaj abostolik a zo enni, ha netra ken. ●(1920) AMJV 58. a du gant ar prefet abostolik. ●(1923) KTKG 20. Ar guir Iliz, a lavar d'eomp konsil Nisee, a zo unan, santel, katholik, abostolik. ●(1935) LZBl Du/Kerzu 184. Vikeliaj abostolik Ning-Po.
- abostoliñabostoliñ
v.
I. V. tr. d. Ordonner sous-diacre.
●(1876) TDE.BF 3b. Abostoli v. a., tr. «Nommer sous-diacre.»
●(1931) VALL . Ordonner ; pour les ordres mineurs (sous-diaconat), tr. «abostoli.»
II. V. intr.
A. (religion)
(1) Chanter l'épître.
●(1732) GReg 361a. Chanter l'Epitre, tr. «abostoli. pr. abostolet.»
(2) Être nommé sous-diacre.
●(1876) TDE.BF 3b. Abostoli v. n., tr. «être promu sous-diacre. »
B. fam. Faire le chenapan.
●(1973) SKVT II 77. peseurt digarez a gavi da vont da abostoliñ adarre ?
C. sens fig. Abostoliñ da ub. : se comporter obséquieusement envers qqn.
●(1929) MKRN 178. Abostoli. Soins obséquieux. – Ret eo abostoli d'ezan ou plutôt d'hon ou d'on. ●(1942) VALLsup 123a. Être obséquieux à l'égard de qqn (en faisant le bon apôtre), tr. «abostoli da u. b. C[ornouaille] Abbé Martin).»