Devri

Recherche 'ach...' : 28 mots trouvés

Page 1 : de ach (1) à achuin (28) :
  • ach
    ach

    coll. (botanique)

    (1) Céleri.

    (1732) GReg 143a. Celeri, plante qui se mange en salade, & est la même que le persil de macédoine, tr. «Aich. ach. an aich. an ach

    (2) Ach ledan : maceron.

    (1732) GReg 588a. Maceron, ou leneche, plante, tr. «An aich ledan

  • achant
    achant

    [formé sur la base de achantañ]

    Adj. Incertain

    (1924) NFLO. chances. tu auras des chances si..., tr. «achant e vezo d'it (B[as]-Léon.» ●incertain. achant e vezo d'it...

  • achantañ / achantiñ
    achantañ / achantiñ

    [mbr achantaff < fr enchanter < lat incantare « chanter des formules magiques, consacrer par des charmes, ensorceler » (TLFi s. enchanter)]

    V. tr. d. Enchanter.

    (1499) Ca 4a. Achantaff. g. achanter.

    (1659) SCger 49b. enchanter, tr. «archanti.» ●112a. ensorceler, tr. «archanta.» ●128a. Achanta, tr. «enchanter.» ●(1732) GReg 338a. Enchanter, user de magie pour operer quelque merveille, tr. «Achanta. pr. achantet

  • achanter / achantour
    achanter / achantour

    [mbr achantour, achanter < vfr encanteür (cf. enchanter) (TLFi s. enchanteur)]

    M. –ion

    (1) Enchanteur.

    (1464) Cms (d’après GMB 16). Achanteur, enchanteur. ●(1499) Ca 4a. Achantour. g. achanteur. ●(1530) J p. 82a. Dan sordour han achantour yen, tr. «à ce sorcier, à ce froid enchanteur.» ●(1612) Cnf 22a. Vsaff à sort eguit diuinaff gant paction manifest pé cuz ouz an Azrouant, eual à gra an Archanterien so pechet maruel.

    (1659) SCger 128a. Achantour, tr. «enchanteur.» ●(1732) GReg 338a. Enchanteur, tr. «Achanter. p. achantéryen. achanteur. p. yen

    (2) Bateleur.

    (1659) SCger 13a. basteleur, tr. «archantour

  • achanterez / achantourez
    achanterez / achantourez

    [mbr achantoures < forme f. de achantour (cf. achanter)]

    F. –ed Enchanteresse.

    (1499) Ca 4a. Achantoures. g. enchenteresse.

    (1659) SCger 128a. Achantouréz, tr. «enchanteresse.» ●(1732) GReg 338a. Enchanteresse, tr. «Achantourès. p. achantouresed

  • achanterezh
    achanterezh

    [mbr achanterez, enchanterez < formé sur la base du verbe achantañ + -erezh]

    M. Enchantement.

    (c.1500) Cb 10a. g. enchantement. b. achanterez. ●(1621) Mc 9. Roet em eux Feiz da hunureou, enchantourez, ha da superstitionou all. ●mar az eux gret pe læquet ober enchantourez pe sorserez.

    (1732) GReg 153b. Charme, enchantement, tr. «achantourez. p. achantourezou

    (1945) KKRS I 22. e levrioù achanterez.

  • achantet
    achantet

    [adj. verbal formé sur la base de achantañ, achant + -et .1]

    Adj. Maléficié.

    (1732) GReg 595a. Maleficié, tr. «achantet

  • achantiñ
    achantiñ

    voir achantañ

  • achantour
    achantour

    voir achanter

  • achantourez
    achantourez

    voir achanterez

  • achantouriezh
    achantouriezh

    [achant + -ouriezh]

    F. Magie.

    (1931) VALL 438b. Magie, tr. «achantouriez f.»

  • achap .1
    achap .1

    [mbr achap < achap (v.)]

    M.

    (1) Échappement.

    (1575) M 2493. Achap dre nep abry, nedeux muy na difenn, tr. «Il n'y a plus moyen d'échapper par aucun asile, ni de se défendre.»

    (1914) DFBP 106b. echappement, tr. «Achap

    (2) Dre achap : en s'échappant.

    (1855) BDE 840. ma hellehemb dihuen doh-t-hou pé dré nerh, pé dré achap.

    (3) N'eus ket a achap dezhañ : il ne peut en réchapper.

    (1790) MG 327. é hoai bet blessét én ur fæçon ne oai quet a achap dehou.

    (4) Évasion.

    (1905) BOBL 25 novembre 62/1a. penoz e c'hall eur prizonier ijinia ha plania e achap gant kemend a gourach hag a basianted.

    (5) Hep achap : sans recours.

    (1575) M 2427-2428. Hep achap en abym : gant ma crim venimus, / Digraç ez ouff cascet, tr. «Sans recours, dans l'abîme, par mon crime venimeux / Impitoyablement j'ai été envoyé.»

  • achap .2
    achap .2

    voir achapout

  • achapadenn
    achapadenn

    [brpm achapadenn < achap + -adenn]

    F. –où

    (1) Échappée, escapade.

    (1732) GReg 314b. Échapée, tr. «Achapadenn. p. achapadennou

    (1914) DFBP 106b. echapée, tr. «Achapaden.» ●126b. escapade, tr. «Achapaden

    (2) Ober un achapadenn : faire une échappée.

    (1944) EURW I 77. an tri Abad hag o diskibl a reas eun deiz eun achapadenn betek Cauterets.

    (3) Évasion.

    (1905) BOBL 25 novembre 62/1a. achapadennou ar brizonierien.

  • achapañ
    achapañ

    voir achapout

  • achaped
    achaped

    [brpm achaped < achap + -ed]

    M. –où Échappé.

    (1732) GReg 314b. Échapé, ée, cheval engendré d'un étalon & d'une cavale, de race, & de païs différents, tr. «Achaped. p. achapedou.» ●Un échapé d'Espagne, tr. «Un achaped a Spaign.» ●Des échapez du Nord, tr. «Achapedou diouc'h an Nord. achapedou eus a vro an hanternos.»

  • achaper
    achaper

    [brpm achaper < achap + -er .6]

    M. –ion Fuyard, échappé.

    (1732) GReg 441b. Füiard, qui fuit effectivement, tr. «achaper. p. yen

  • achapet
    achapet

    [brpm achapet < achap + -et .1]

    Adj. Échappé.

    (1732) GReg 314b. Il nous a échapé, tr. «Achapet eo digueneomp. achapet eo quyt diganeomp.»

  • achapiñ
    achapiñ

    voir achapout

  • achapout / achapañ / achapiñ / achap
    achapout / achapañ / achapiñ / achap

    [mbr achap, brpm achap < vfr achaper (mod échapper) < lat pop *excappare de cappa (TLFi s. échapper)]

    V.

    I. V. intr.

    (1) S'échapper.

    (14--) Jer.ms 59. Myret na achapo an louhec, tr. «Prenez garde que n’échappe le pouilleux.» ●(1575) M 1358. Negun ne achappo, tr. «Aucun n'échappera.» ●1950. Nac euyt Roe na Pap, vn strap ne achappent, tr. «Et pour roi ni pape, d'un effort ils n'échapperaient.» ●(1621) Mc 94. pe é ves à re ez guellez achap.

    (1659) SCger 47a. echaper, tr. «achap.» ●128a. Achap, tr. «echaper.» ●(c.1680) NG 1514. achapign a ras hon Saluer. ●(1732) GReg 314b. Echapper, s'échapper, tr. «Achap. pr. achapet. achap quyt.»

    (1834) SIM 156. ec'h eller marteze achappi ur vech. ●(1857) GUG 38. Caër hou pou clah achap, ne vou mui retiranç. ●(18--) BSG 66. hep gallout achapout.

    (1914) DFBP 106b. echapper, tr. «Achapa

    (2) Achapout ouzh ub. : échapper à qqn.

    (1834) SIM 155. en devoa gallet achap ous an archerien.

    (3) Réchapper.

    (1633) Nom 255a-b. Morbus anceps : mal dont l'vn meurt, l'autre eschappe : cleufuet, ma maru vnan, hac eguilè á aschap.

    (4) Achap gant ub. : échapper à qqn par inadvertance.

    (1790) MG 318. Me gommètt neoah paud a béhedeu, me hoær ; mæs achap e rant gueneign en drespét d'em volanté.

    (1854) PSA II 222. ha mar da d'é spered neoah achap guet-hou a gourçadeu.

    (5) S'évader.

    (1905) BOBL 25 novembre 62/1a. A-boan ma oant serret, ma oa en o zonj achapa.

    II. V. tr. d. =

    (1838) OVD 54. lausquein en deulegad d'achape d'ur sél rai dinér pé curius.

  • acheviñ
    acheviñ

    voir echuiñ

  • achezon .1
    achezon .1

    [mbr achaeson, mcorn acheson < vfr achaison, achoison < lat occasionem (FLMB 69, George 46a) ; le mcorn est passé par le mangl achesoun issu du vfr]

    S. Raison, motif.

    (1557) B I 218. he sort ytron hep achaeson na raeson prisonet, tr. «emprisonnée sans cause ni motif.»

  • achezon .2
    achezon .2

    s. Assaisonement.

    (1727) HB 64. Ar beden a so admirabl evit laquat echeson vad (lire : var) ar bouet, pehini a zeu alies hepzi da veza noasus ha dar c'horf ha dan Ene.

  • Achilez
    Achilez

    n. pr. Achille.

    (1580) G 418. Achyles en esmae goude e holl yoaeou, tr. «Achille en émoi après toutes ses joies.»

  • achiv-
    achiv-

    voir echu-

  • achivañ
    achivañ

    voir echuiñ

  • achu-
    achu-

    voir echu-

  • achuiñ
    achuiñ

    voir echuiñ

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...