Devri

Recherche 'ada...' : 21 mots trouvés

Page 1 : de ada (1) à adazezan (21) :
  • ada
    ada

    adv. enfant. cf. adeo, adie, adieu

    (1) Au revoir.

    (1732) GReg 12a. Adieu, tr. «adeo. (les petits enfants disent : ada.).»

    (1821) GON 5a. ada. Terme enfantin pour dire adieu. ●(1876) TDE.BF 5a. Ada, s. m., tr. «Terme enfantin. Adieu, à revoir.» ●(1890) MOA 105b. Adieu ! tr. «Ada ! terme enfantin.» ●(1888) DEBm 196. adieu (et ada, terme enfantin); du fr.

    (1905) JUBA.ern 77. dans le langage des enfants ada. (...) l'enfantin ada existe aussi en vannetais au sens d'adieu, et dans damb ada allons nous promener (Stival). ●(1919) DBFVsup 1a. ada (terme enfantin), tr. «adieu.» (1967) KANN.kervreiz 19/4. dada ! a-da ! "kenavo". ●(1972) HYZH 79/16. Kenavo eo ada, adada en Alr[e] (...), dada /da'da:/ e T[reger].

    (2000) LLMM 318/60. Ada ! (= kenavo).

    (2) Ober ada : dire au revoir.

    (1975) BAHE 87/8. ober ada dezhe gant e zorn.

    ►fam.

    (1955) VBRU 159. e oan o lavarout ada da viken da gêrig Borovitchi. ●(1968) LOLE 57. ada da Zant-Malo.

    (3) Mont ada : aller se promener.

    (1821) GON 5a. En parlant à un enfant, l’on dit : déomb ada, tr. « allons nous promener, allons adieu. »

    (1905) JUBA.ern 77. l'enfantin ada existe aussi en vannetais au sens d'adieu, et dans damb ada allons nous promener (Stival). ●(1919) DBFVsup 1a. damb ada, tr. «allons nous promener.» ●(1972) HYZH 79/15. Pa vo ar bugel o vont da vale e vo komzet eus mont ada (Alr[e]).

  • adadkoan
    adadkoan

    f. –ioù Second réveillon.

    (1913) KZVr 26 - 31/08/13. adadkoan, tr. «second réveillon.» ●(1927) GERI.Ern 9. adadkoan, tr. «second réveillon.»

  • adal
    adal

    prép. & conj.

    I. Prép.

    (1) spat. Depuis.

    (1727) HB 427. A-dal sao-heaul en oriant / Bete cuz-heaul en occident. ●(1732) GReg 270a. Depuis, signifiant la distance, tr. «Van[netois] a-dall

    (1876) TDE.BF 5a. Adal, prép., tr. Depuis.» ●Adal Brest bete Roazon, tr. «depuis Brest jusqu'à Rennes.»

    (1906) DIHU 7/125. groeit un dram-sel a dal repér é di beta blein en dosten. ●(1942) DHKN 64. a pe douchas é vizied doh hé ré, é rein he fakadeu dehi, é kleuas un hirisaden é redek drézi adal bizied hé zreid bet gourien hé blèu.

    (2) temp. Dès.

    (1732) GReg 272a. Des, préposition qui marque le temps, tr. «Van[netois] a-dall

    (1903) JOZO xi. adal hiniù. ●(1922) EMAR 84. adal ar mintin. ●(1931) GUBI 51. Adal hiniù, klasket / Hou piuans, mar karet !

    II. Loc. conj. Adal ma.

    (1) Dès que, depuis que.

    (1650) Nlou 68. A dal maz voé ganet, tr. «depuis qu'il fut enfanté.»

    (1659) SCger 69a. incontinent que ie vis cela, tr. «adal ma velis-se.» ●(1710) IN I 173. ar squiant a zeu da zizenori un den andal ma quemer vanite. ●217. andal ma vez ur veich darniet hac antamet. ●221-222. An dour memes, peguer fresq bennâc e c'halle beza en ur pot pe en un dra-all, an-dal ma vez touchet gant ur mil-beo bennâc, ne ell quet conservi pell e frescadurez. ●305. andal ma vez œuvret gant guin. ●(17--) RS vj. Sin eo en devezo un den ur sin vad hac e vezo salvet, andal ma vez devot da Vam Doue.

    (1879) BMN 251. dal ma her guelas, a lammas a vriad d'he c'houzoug.

    (1920) FHAB Mae 321. eur wirionez eo hag a weler splann dal ma tirodeller histor ar bed. ●(1924) ARVG Ebrel 76. Dal m'eo goloet an had, e c'hoarve ennan eul labour burzudus : c'houean ra ar c'hreunenn, diweskan 'ra ar goc'hen. ●(1961) LLMM 86/151. hag adal ma rene ur vougasenn-vor, ha dreist-holl goude kuzh-heol.

    (2) Dès lors que, du moment que, pourvu que.

    (1907) VBFV.bf 1a. adal ma, tr. «pourvu que.» ●(1921) GRSA 369. adal ma ne vo ket me féden énep d'é volanté.

  • adale
    adale

    prép. & conj.

    (1) Prép. Dès.

    (1774) AC 86. a dale ar gommançzamant, tr. «dès le commencement.» ●179-180. a dale an deisiou quenta, tr. «dès les premiers jours.»

    (1876) BJM 110-111. Mont a reas adale neuze eus an eil parrez d'eben. ●135. adale va bugaleach. ●160. adale pemp pe c'huec'h heur eus ar mintin. bete teir heur goude creiz deiz. ●161. adale maro an Tad Bernad bete vrema.

    (2) Loc. conj. Adale ma : dès que.

    (1774) AC 179. adale ma paoues ar reglennou, tr. «depuis la cessation des règles.»

  • adalek
    adalek

    prép. & conj. cf. azalek

    I. Prép.

    A. spat. Depuis.

    (1732) GReg 270a. Depuis, signifiant la distance, tr. «A-dalecq.» ●Depuis Quimper jusqu'à Qimperlé, tr. «A-dalecq Qemper bede Qemperle.»

    (1824) BAM 165. adalec blenchen e benn bete plantou e dreid. ●(1868) KMM 216. adalec an ti ma oa maro ar Verc'hez enna betec ar bez. ●(1878) EKG II 15. adalek Milin-an-Tour betek Milin-Sioc'han.

    (1911) BUAZperrot 392. adalek kraou Bethleem tre betek menez Kalvar. ●(1925) FHAB Mae 170-171. dre ar vro a-bez adalek Tregourez betek Gouezeg. ●(1929) FHAB Genver 13. adalek Penmarc'h.

    B. temp.

    (1) À partir de, dès.

    (1732) GReg 272a. Des, préposition qui marque le temps, tr. «a-dalecq

    (1866) LZBt Genver 74. adalek tarz an de, en em lakeemp en hent.

    (1922) LZBt Gwengolo 5. Breuriez ar Fe, adsternet, a vo adalek breman e Rom, renet gant ar «propagande». ●(1925) FHAB Gwengolo 327. adalek an arvest kentan.

    (2) Adalek … betek … : depuis … jusque.

    (1882) BAR 211. Adalek ar penn kenta beteg vrema.

    (1911) BUAZperrot 8. adalek ar merc'her da noz betek al lun vintin. ●(1929) MKRN 82. adalek ar mintin betek an noz.

    (3) Adalek kentañ : depuis, dès le début.

    (1907) AVKA 133. Jesus a ouie, adaleg kenta, piou na gredent ket ha piou oa an hini en gwerzfe.

    (4) Adalek neuze : dès lors.

    (1911) BUAZperrot 13. Adalek neuze e kreskas he fedennou. ●468. Adaleg neuze, beteg e varo.

    II. Loc. conj.

    (1) Adalek ma : dès que.

    (1867) LZBt Gouere 323. Unan anhe a skoaz em lagad, adalek ma he gweliz.

    (1907) AVKA 163. adaleg ma n-am zantas yac’h. ●(1924) ARVG Here 224. N’eus forz a betore tu e teuont, e taoulinont adalek ma welont an tour.

    (2) Adalek neuze : dès lors.

    (1962) EGRH I 3. Adalek neuze, tr. « dès lors. »

    (3) Adalek hiziv : à partir d’aujourd’hui, dorénavant.

    (1962) EGRH I 3. adalek hiziv, tr. « à partir d’aujourd’hui. »

  • Adam
    Adam

    n. pr. Adam.

    (1530) Pm 1d (Tremenuan). Goude bout adam (lire : *adaff ; prononcé : /adãmh/) condampnet (lire : condaffnet ; prononcé : /kõndãmhnɛt/ ; rime en -aff). ●5c (Tremenuan). A mir hat adam (lire : *adaff) ouz cafuoez (rime en -aff). ●233d (Mab Den). A holl hat adam drouc ha mat (rime en -am).

    (17--) TE 8. A-fæd Adam, ean e laras dehou é vezai bet meliguet. ●(1792) BD 1302-1303. ma custum eo cas guenen aflot / ol vugale adam fur ha sot, tr. «Ma coutume est d’emporter en foule / Tous les enfants d’Adam, sages et fous.»

    (1829) CNG 88. O noz a repar a neuflam / En drouc en deouai groeit Adam !

  • adan .1
    adan .1

    m. –ed (ornithologie) Rossignol.

    (1633) Nom 40a. Lucinia, philomela, acredula, rossignol, roussignol : hadan, eausticq-baill.

    (1732) GReg 830a. Rossignol, petit oiseau, tr. «hadan. p. hadaned

  • adan .2
    adan .2

    adv. & prép. Sous. cf. edan, dindan

    (1962) EGRH I 3. adan adv. et prép., tr. « sous (= edan, dindan) Barzhaz Breizh. »

  • adan-mur
    adan-mur

    m. (ornithologie) = (?) Rossignol de muraille (?).

    (1633) Nom 41b. Rubicilla, Phœnicurus : rosignol de mur : quasi muralem lusciniam dicas : hadan mor.

    (1732) GReg 830a. Rossignol de muraille, petit oiseau qui a une marque blanche à la tête, tr. «hadan-vor. p. hadaned-vor

  • adanez
    adanez

    voir ardremez

  • adanv
    adanv

    m. –ioù (grammamaire) Adjectif.

    (1947) YBBK 401. An anv-gwan (pe adanv) a zo ur ger a vez lakaet da heul un anv evit spisaat talvoudegezh an anv-se.

  • adaozadenn
    adaozadenn

    f. –où Modification.

    (1931) VALL 472b. modification, tr. «adaozadenn f.»

  • adaozadur
    adaozadur

    m. –ioù Modification.

    (1931) VALL 472b. modification, tr. «adaozadur m.»

  • adaozañ
    adaozañ

    v. tr. d.

    (1) Réparer, modifier.

    (1931) VALL 472b. modifier, tr. «adaoza.» ●(1941) ARVR 2/4d. adaoza hentou.

    (2) Réorganiser, refondre, remanier (une organisation, etc.).

    (1941) ARVR 20/3b. adaozet e vo ar polis.

    (3) Réécrire.

    (1945) GPRV 11. Ar werz-man (…) voe adaozet diwar unan gosoc'h.

    (4) Remettre, rebouter.

    (1876) SBI II 170. Rac an ascorn, pa ve troc'het, / He c'hadoza na eller ket, tr. «Car l'os, quand il est coupé, / On ne peut pas le rajuster.»

  • Adar
    Adar

    voir Enez-Adar

  • adarme
    adarme

    f. (domaine militaire) Armée de réserve.

    (1931) VALL 651b. seconde armée, tr. «adarme(ad).» ●(1977) LLMM 181/117. ofiser adarme.

  • adarmead
    adarmead

    m. Réserviste.

    (1931) VALL 651b. Réserviste, tr. «adarmead, pl. –meïdi

  • adarnod
    adarnod

    m. –où Contre-épreuve.

    (1931) VALL 151a. Contre-épreuve, tr. «adarnod m. pl. ou

  • adarre
    adarre

    adv. Encore, de nouveau, derechef.

    (1499) Ca 5a. Adarre. g. derechieff. ●(1557) B I 326. Heb bout a darre gourreet, tr. «sans espoir de relèvement.» ●(1575) M 2119. en peuare adarrhe, tr. «en quatrième lieu.» ●2263. Adarre ez leaff, tr. «Je jure encore.» ●(1576) Cath p. 7. ouz retourn a dare da orient, tr. «et de retourner de là encore vers l'Orient.» ●(1633) Nom 84b-85b. Sicilire pratum : refaucher le pré : falchot an foüen adarre, à pen da pen.

    (1659) SCger 39b. derechef, tr. «adarre.» ●50a. encore, tr. «adarre.» ●128a. Adarre, tr. «derechef.» ●(1710) IN I 284. Ne gaffer quet droug ivez e teue an intanveset d'en em ajusti un nebeut evit dimizi adarre. ●(1728) Resurrection 794. Chuy deu dan (lire : dam) joaiushat po guellan adare. ●(1792) BD 3638. quemer adare bue.

    (c.1825/30) AJC 85. mond a ris a dare trene ma abatÿ. ●(1845) GBI II 312. D' vont da glask sikour adarre, tr. «Pour aller chercher du secours encore.» ●(1877) EKG I 244. abarz nebeut aman, me a vezo adarre distro en ho touez. ●(1878) EKG II 5. ha breman eman adarre an tan en ho lagad. ●91. biza ha tenna a riz adarre

    (1900) MSJO 70. anternos vintin e tiblaser adarre. ●(1903) MBJJ 163. en em lakaz adarre da stlejal e zamm. ●(1924) FHAB Mae 173. priz ar beva a gresko adarre.

  • adastenn
    adastenn

    v. tr. d. Retendre.

    (1923) LZBt Gouere 16. Adastennet 've ar c'herden.

  • adazezañ
    adazezañ

    v. intr. Se rasseoir.

    (1982) TKRH $$$. «Ma!» emezañ 'n ur adazezañ war e chipod. «Neuze emaon o vont da ganañ dit unan all c'hoazh hag ez pezo div dousenn !...»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...