Devri

Recherche 'akuit...' : 6 mots trouvés

Page 1 : de akuit-1 (1) à akuitus (6) :
  • akuit .1
    akuit .1

    [akuit base du v. akuitañ]

    Adj.

    I. Attr./Épith.

    (1) Rapide, vif, expéditif.

    ●(1935) BREI 429/4b. ker mibin, ken akuit ha kel likan. ●(1962) TDBP II 105. Hennez a zo akuit, hennez ne vez ket pell o tibuna hent, tr. «celui-là est rapide, il n'est pas long à faire du chemin.» ●157. Gand ma dorn mad ez on akuit a-walh, tr. «de la main droite, je travaille assez vite.» ●(1962) TDBP III 12. Ma zintin Mari a oa akuit : honnez a rae kant krampouezenn an eur, tr. «ma tante Marie était vive : elle faisait cent crêpes à l'heure !»

    (2) Bezañ akuit da : être rapide, vif à.

    ●(1962) TDBP III 303. An hini a zo akuit da zebriñ a zo akuit da labourad, tr. «celui qui mange rapidement travaille rapidement.»

    (3) Bezañ akuit da : capable de, habile à.

    ●(1838) CGK 29. Na ve quet cavet, me bari, er rouanteles antier, / Un den aquittoc'h eguet-han d'ober sparlo dar zaout laër. ●Santout e ran non quet acquit da hersel deus ar vicher.

    ●(1902) PIGO I 56. Sethu me breman skanv hag akwit da vale. ●(1913) KZVr 26 - 31/08/13. Akwit da (ober), tr. «capable (de faire) Proux.»

    (4) (Enfant) qui marche tout seul.

    ●(1895) GMB 16. On dit en trécorois (…) akwit (enfant) qui marche bien, qu'on peut laisser seul.

    ●(1913) KZVr 26 - 31/08/13. Akwit, tr. «(enfant) qui marche seul.» ●(1927) GERI.Ern 10. akwit adj. (Enfant) qui marche seul.

    (5) Bezañ akuit gant =

    ●(1913) KZVr 26 - 31/08/13. Akwit mat gant e labour, tr. «qui connait bien son affaire.» ●Akwit gant ar brezoneg, tr. «qui peut se tirer en breton.» ●(1962) TDBP II 57. Gand ar muzik eo akuit a-walh ; gant an traou all, 'vat, eo bouh a-walh, tr. «il apprend la musique assez vite, mais il ne mord pas aux autres matières.»

    (6) Bezañ akuit war : être compétent en.

    ●(1962) TDBP IV 11. Hi, 'vat, 'zo akuitoc'h war ar galleg evit war ar brezhoneg, tr. «Elle est certe plus forte en breton qu'en français.»

    (7) =

    ●(1904) DBFV 5a. akuit, tr. «(œuvres sans) profit, mérite.»

    II. Adv. =

    ●(1907) AVKA 141. ar re gam o kerzet akuit. ●(1967) BAHE 51/10. Komz ha kerzhet a rae akuit mat dija d'hec'h unnek miz.

  • akuit .2
    akuit .2

    [mbr acuyt, brpm acqüit, aqùitte, aqùitt < akuit base du v. akuitañ (FLMB 69)]

    M. –où

    (1) Exemption.

    ●(1575) M 321-322. Traou delicius, pe á re a uzaez / Diouz preuet douen acuyt, nerahint dit try dez, tr. «Les choses délicieuses dont tu fais usage / Ne te préserverons pas des vers pendant trois jours.»

    (2) Remboursement.

    ●(c.1718) CHal.ms i. amortissement, tr. «amortissemant, acqüit.» ●(1744) L'Arm 311b. Remboursement, tr. «Aqùitte.»

    (3) Ober e akuit =

    ●(1767) ISpour 5. Ni e zou ur Bobl prenet, rac Jesus-Chrouist enn dèss reitt bed enn deüéhan tapènn ag é Oait eit payein hunn delé, eit gobér hunn aqùitt.

    (4) Acquit, décharge.

    ●(1744) L'Arm 6b. Acquit, décharge, tr. «Aquitte.. eu. m.»

    ●(1904) DBFV 5a. akuit, tr. «acquit, décharge.»

    (5) Ce qui convient, qui fait l'affaire.

    ●(1919) DBFVsup 1b. akuit, m., tr. «ce qui convient, l'affaire de.»

    (6) Hep akuit ebet : sans en tirer parti.

    ●(1904) DBFV 5a. hemb akuit erbet, tr. «sans en tirer parti.»

    (7) Tennañ akuit a : tirer parti de.

    ●(1939) KOLM 86. Euèhat e hrè Kolmkel doh en ol treu e uélè, e gleuè, hag e hellè tennein akuit anehè aveit er beurerion hag en nésan.

    (8) Ober an akuit eus an ti : suffire pour le service de la maison.

    ●(1919) DBFVsup 1b. gobér en akuit ag en ti, tr. «suffire pour le service de la maison.» ●(1984) LIMO 09 novembre. Gober en akuit ag en ti (Gober peb tra e renkér eid derhel en ti).

    (9) Ober an akuit gant pep tra : tirer le meilleur parti de tout.

    ●(1985) LIMO 05 avril. Anaùet em es en amzér ma vezè amerhet blank ha blank, hag e vezè groeit en akuit gwellan ged peb tra.

  • akuitañ / akuitiñ
    akuitañ / akuitiñ

    [mbr acuytet (adj. v.), brpm aqùittein, acquittein < vfr aquiter du lat jur quietus prononcé quitus (TLFi s. quitte)]

    V.

    I. V. intr.

    (1) Akuitañ gant : se satisfaire, se contenter de.

    ●(1926) BIVE 18. Gant se ec'h akuiti ! ●(1928) SAKO 21. Akuitan 'ran gant frouez ar c'hoajou da derri ma naon. ●(1931) VALL 676a. être satisfait, tr. «akwita fam.» ●(1935) BREI 423/2c. Sonjal e rankfent, neuze, akuita gant diou wech ar pae arôk ar brezel !... Hag i o touch, breman, eiz, dek gwech ar pae-ze !

    (2) Akuitañ hep : se passer de.

    ●(1919) LZBt Du 16. an dud (...) hag o dije akwitet hep tapout ar «grippe». ●(1929) ENLA 4. brao mat ec'h akuitfer / Hep meur a vicherour, nann heb al labourer. ●(1933) ALBR 36. an evned bihan a rent d'al labourer eur servij dispar, ha na deufe a-benn d'akuita hepde na gant aour hag arc'hant, na gant benviou.

    (3) [devant un v.] Akuitañ da : parvenir à.

    ●(1942) VALLsup 129b. Parvenir (à payer, etc.), tr. «akwita (da baea).»

    II. V. tr. d.

    (1) S'acquitter de.

    ●(1790) MG 357. hemb conz a galz a bratiqueu-aral a zevotion, e zou rét neoah aqùittein.

    ●(1857) HTB 50. hen he unan ho sikouro d'ober oll kement ho po d'akuita.

    (2) Acquitter.

    ●(c.1718) CHal.ms i. amortir vne rente, tr. «acquittein ur rant'.» ●(1744) L'Arm 6b. Acquiter, tr. «aquittein.» ●(1790) MG 22. aqùittein er péh e zelièmb dehou.

    ●(1904) DBFV 5a. akuitein, v. a., tr. «acquitter.»

    (3) Libérer, sauver.

    ●(1650) Nlou 71. Techet cre en Egypt, / Da vezaff acuytet, tr. «Fuyez vite en Égypte / pour être libérés.» ●277. He map na goapeyt, voe à acuytat, tr. «ce fut son fils, ne vous moquez pas, qu'on sauva.»

    III. V. pron. réfl.

    (1) S'acquitter.

    ●(1857) GUG 87. Penaus hi gobér / Eid hum acqùittein.

    (2) En em akuitañ diouzh : se délivrer de.

    ●(1860) BAL 121. evit en em akuita diouz poaniou a n'o devezo fin ebed ! tr. GMB 17 «se délivrer de peines.»

    (3) En em akuitañ a : s'acquitter de.

    ●(1744) L'Arm 6b. S'acquiter, tr. «Um aquittein.» ●(1790) MG 115. hum aqùittein ag é zeværieu. ●396. hi e vènn ma hum aqùittou peb-unan ag é zeværieu revè é stad. ●(1792) HS 124. enn abiltèt requiss eit hum aquittein ag é gargue.

    ●(1904) DBFV 5a. hum akuitein, tr.s'acquitter (a, de).» ●(1913) AVIE x. tad S. Iehann er Badéour doh um akuit dirak Doé a é garg a veleg.

    (4) En em akuitañ e : s’acquitter de.

    ●(1840-1841) LAUrenspab.ms p. 106. Rac se songet erfat quent enem angagin / ha chui a allo nem acquittan en ny.

  • akuitapl
    akuitapl

    [akuit + -apl]

    Adj. Avantageux.

    ●(1897) EST 61. lién bugadet e zou (…) / hilleih akuitaploh, tr. «le linge qui a été lessivé est (…) d'un usage plus avantageux.»

    ●(1904) DBFV 5a. akuitabl, tr. «avantageux, qui profite.» ●(1934) BRUS 175. Utile, tr. «akuitapl.»

  • akuitiñ
    akuitiñ

    voir akuitañ

  • akuitus
    akuitus

    [brpm acqùittus < akuit + -us .1]

    Adj. (religion) qui justifie, qui expie.

    ●(1792) CAg 124. Ha meritt acqùittus er Sænt ha Santezet.

    ●(1835) CAg 13. mérit acquittus, tr. « lé mérite qui justifie, qui expie »

    ●(1904) DBFV 5a. akuitus, tr. «(mérite) qui justifie, qui expie.»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...