Recherche 'akuit...' : 6 mots trouvés
Page 1 : de akuit-1 (1) à akuitus (6) :- akuit .1akuit .1
[akuit base du v. akuitañ]
Adj.
I. Attr./Épith.
(1) Rapide, vif, expéditif.
●(1935) BREI 429/4b. ker mibin, ken akuit ha kel likan. ●(1962) TDBP II 105. Hennez a zo akuit, hennez ne vez ket pell o tibuna hent, tr. «celui-là est rapide, il n'est pas long à faire du chemin.» ●157. Gand ma dorn mad ez on akuit a-walh, tr. «de la main droite, je travaille assez vite.» ●(1962) TDBP III 12. Ma zintin Mari a oa akuit : honnez a rae kant krampouezenn an eur, tr. «ma tante Marie était vive : elle faisait cent crêpes à l'heure !»
(2) Bezañ akuit da : être rapide, vif à.
●(1962) TDBP III 303. An hini a zo akuit da zebriñ a zo akuit da labourad, tr. «celui qui mange rapidement travaille rapidement.»
(3) Bezañ akuit da : capable de, habile à.
●(1838) CGK 29. Na ve quet cavet, me bari, er rouanteles antier, / Un den aquittoc'h eguet-han d'ober sparlo dar zaout laër. ●Santout e ran non quet acquit da hersel deus ar vicher.
●(1902) PIGO I 56. Sethu me breman skanv hag akwit da vale. ●(1913) KZVr 26 - 31/08/13. Akwit da (ober), tr. «capable (de faire) Proux.»
(4) (Enfant) qui marche tout seul.
●(1895) GMB 16. On dit en trécorois (…) akwit (enfant) qui marche bien, qu'on peut laisser seul.
●(1913) KZVr 26 - 31/08/13. Akwit, tr. «(enfant) qui marche seul.» ●(1927) GERI.Ern 10. akwit adj. (Enfant) qui marche seul.
(5) Bezañ akuit gant =
●(1913) KZVr 26 - 31/08/13. Akwit mat gant e labour, tr. «qui connait bien son affaire.» ●Akwit gant ar brezoneg, tr. «qui peut se tirer en breton.» ●(1962) TDBP II 57. Gand ar muzik eo akuit a-walh ; gant an traou all, 'vat, eo bouh a-walh, tr. «il apprend la musique assez vite, mais il ne mord pas aux autres matières.»
(6) Bezañ akuit war : être compétent en.
●(1962) TDBP IV 11. Hi, 'vat, 'zo akuitoc'h war ar galleg evit war ar brezhoneg, tr. «Elle est certe plus forte en breton qu'en français.»
(7) =
●(1904) DBFV 5a. akuit, tr. «(œuvres sans) profit, mérite.»
II. Adv. =
●(1907) AVKA 141. ar re gam o kerzet akuit. ●(1967) BAHE 51/10. Komz ha kerzhet a rae akuit mat dija d'hec'h unnek miz.
- akuit .2akuit .2
[mbr acuyt, brpm acqüit, aqùitte, aqùitt < akuit base du v. akuitañ (FLMB 69)]
M. –où
(1) Exemption.
●(1575) M 321-322. Traou delicius, pe á re a uzaez / Diouz preuet douen acuyt, nerahint dit try dez, tr. «Les choses délicieuses dont tu fais usage / Ne te préserverons pas des vers pendant trois jours.»
(2) Remboursement.
●(c.1718) CHal.ms i. amortissement, tr. «amortissemant, acqüit.» ●(1744) L'Arm 311b. Remboursement, tr. «Aqùitte.»
(3) Ober e akuit =
●(1767) ISpour 5. Ni e zou ur Bobl prenet, rac Jesus-Chrouist enn dèss reitt bed enn deüéhan tapènn ag é Oait eit payein hunn delé, eit gobér hunn aqùitt.
(4) Acquit, décharge.
●(1744) L'Arm 6b. Acquit, décharge, tr. «Aquitte.. eu. m.»
●(1904) DBFV 5a. akuit, tr. «acquit, décharge.»
(5) Ce qui convient, qui fait l'affaire.
●(1919) DBFVsup 1b. akuit, m., tr. «ce qui convient, l'affaire de.»
(6) Hep akuit ebet : sans en tirer parti.
●(1904) DBFV 5a. hemb akuit erbet, tr. «sans en tirer parti.»
(7) Tennañ akuit a : tirer parti de.
●(1939) KOLM 86. Euèhat e hrè Kolmkel doh en ol treu e uélè, e gleuè, hag e hellè tennein akuit anehè aveit er beurerion hag en nésan.
(8) Ober an akuit eus an ti : suffire pour le service de la maison.
●(1919) DBFVsup 1b. gobér en akuit ag en ti, tr. «suffire pour le service de la maison.» ●(1984) LIMO 09 novembre. Gober en akuit ag en ti (Gober peb tra e renkér eid derhel en ti).
(9) Ober an akuit gant pep tra : tirer le meilleur parti de tout.
●(1985) LIMO 05 avril. Anaùet em es en amzér ma vezè amerhet blank ha blank, hag e vezè groeit en akuit gwellan ged peb tra.
- akuitañ / akuitiñakuitañ / akuitiñ
[mbr acuytet (adj. v.), brpm aqùittein, acquittein < vfr aquiter du lat jur quietus prononcé quitus (TLFi s. quitte)]
V.
I. V. intr.
(1) Akuitañ gant : se satisfaire, se contenter de.
●(1926) BIVE 18. Gant se ec'h akuiti ! ●(1928) SAKO 21. Akuitan 'ran gant frouez ar c'hoajou da derri ma naon. ●(1931) VALL 676a. être satisfait, tr. «akwita fam.» ●(1935) BREI 423/2c. Sonjal e rankfent, neuze, akuita gant diou wech ar pae arôk ar brezel !... Hag i o touch, breman, eiz, dek gwech ar pae-ze !
(2) Akuitañ hep : se passer de.
●(1919) LZBt Du 16. an dud (...) hag o dije akwitet hep tapout ar «grippe». ●(1929) ENLA 4. brao mat ec'h akuitfer / Hep meur a vicherour, nann heb al labourer. ●(1933) ALBR 36. an evned bihan a rent d'al labourer eur servij dispar, ha na deufe a-benn d'akuita hepde na gant aour hag arc'hant, na gant benviou.
(3) [devant un v.] Akuitañ da : parvenir à.
●(1942) VALLsup 129b. Parvenir (à payer, etc.), tr. «akwita (da baea).»
II. V. tr. d.
(1) S'acquitter de.
●(1790) MG 357. hemb conz a galz a bratiqueu-aral a zevotion, e zou rét neoah aqùittein.
●(1857) HTB 50. hen he unan ho sikouro d'ober oll kement ho po d'akuita.
(2) Acquitter.
●(c.1718) CHal.ms i. amortir vne rente, tr. «acquittein ur rant'.» ●(1744) L'Arm 6b. Acquiter, tr. «aquittein.» ●(1790) MG 22. aqùittein er péh e zelièmb dehou.
●(1904) DBFV 5a. akuitein, v. a., tr. «acquitter.»
(3) Libérer, sauver.
●(1650) Nlou 71. Techet cre en Egypt, / Da vezaff acuytet, tr. «Fuyez vite en Égypte / pour être libérés.» ●277. He map na goapeyt, voe à acuytat, tr. «ce fut son fils, ne vous moquez pas, qu'on sauva.»
III. V. pron. réfl.
(1) S'acquitter.
●(1857) GUG 87. Penaus hi gobér / Eid hum acqùittein.
(2) En em akuitañ diouzh : se délivrer de.
●(1860) BAL 121. evit en em akuita diouz poaniou a n'o devezo fin ebed ! tr. GMB 17 «se délivrer de peines.»
(3) En em akuitañ a : s'acquitter de.
●(1744) L'Arm 6b. S'acquiter, tr. «Um aquittein.» ●(1790) MG 115. hum aqùittein ag é zeværieu. ●396. hi e vènn ma hum aqùittou peb-unan ag é zeværieu revè é stad. ●(1792) HS 124. enn abiltèt requiss eit hum aquittein ag é gargue.
●(1904) DBFV 5a. hum akuitein, tr.s'acquitter (a, de).» ●(1913) AVIE x. tad S. Iehann er Badéour doh um akuit dirak Doé a é garg a veleg.
(4) En em akuitañ e : s’acquitter de.
●(1840-1841) LAUrenspab.ms p. 106. Rac se songet erfat quent enem angagin / ha chui a allo nem acquittan en ny.
- akuitapl
- akuitiñakuitiñ
voir akuitañ
- akuitus