Devri

Recherche 'aon...' : 7 mots trouvés

Page 1 : de aon-1 (1) à aonus (7) :
  • aon
    aon

    m., conj. & prép.

    I. M.

    A. Peur.

    ●(1499) Ca 9b. Aoun. g. paour. ●50b. g. trembler de paour. b. crenaff gant oun. ●150b. Oun. vide in aoun. ●(1576) Cath p. 21. peheny a respontas dezy na vezet auon en bet mignones an autrou doue. ●(1612) Cnf 75a. an aoun da coll an buhez eternel.

    ●(c.1680) NG 75-76. pe cri ha eunë / De nep a guelou en treu-man !

    ●(1834-1840) BBZcarn I 238. Ne peus ket da gahout aoen bet / Melin vars ne ziuno ket. ●(1869) FHB 210/2a. ar rumad christenien a grogaz aouen enho.

    ●(1927) GERI.Ern 20. aon, L[éon] aoun, V[annetais] eun, tr. «Peur, frayeur.» ●(1955) STBJ 17. Aon ruz en devoa rak e samm.

    B. [en locution]

    (1) Bezañ en aon : avoir peur.

    ●(1862) JKS 101. Eur goustians fall a zo bepred enn aoun hag enn enkrez.

    ●(1904) KANngalon Du 252. Dalc'hmad e vezet en aoun. ●(1927) GERI.Ern 20. en aon, tr. «sous le coup de la crainte.»

    (2) Bezañ en aon war udb. : avoir peur que qqc. arrive.

    ●(1905) KANngalon Eost 462. An eneou troet d'ar vadelez a vez alies en aoun var gementze.

    (3) Sevel aon gant ub. : prendre peur.

    ●(1905) KANngalon Mae 407. Sevel a ra aoun gant meur a hini.

    (4) Bezañ dindan e aon : être d'une nature inquiète, être en proie à la peur.

    ●(1855) TOB 3. Nous marchions avec apréhension, tr. «Ni gerze dinan hon aon.» ●(1895) GMB 32. pet[it] tréc[orois] beañ dinañn i aoñn, litt. «être sous sa peur», être inquiet, avoir toujours peur.

    ●(1902) PIGO I 61. an dud dre-holl a zo dindan o aoun. ●(1919) BUBR 10/269. dindan o aoun, glas o dremmou. ●(1927) GERI.Ern 20. dindan aon, tr. «sous le coup de la crainte.» ●(1982) TKRH 67.Abegoù a oa (...) da vezañ dindan aon.

    (5) Bezañ war aon : craindre.

    ●(18--) SAQ I 156. Bezomp var aon na zistrofe ken. ●176. bezit atao var evez (…) atao var aoun.

    ●(1909) KTLR 217. Mez evel ma zeo fin e vezo var aoun. ●(1936) PREZ 121. Ne vezit ket war aon, koulskoude. ●170. Labourit atao evit ho silvidigez, war aon hag en eur grena.

    (6) Ober aon da : faire peur à.

    ●(1659) SCger 91b. faire peur, tr. «ober aoûn da vrebenac.» ●(1732) GReg 719a. Faire peur à quelqu'un, tr. «Ober aoun da ur re-bennac.»

    (7) Kaout aon rak : avoir peur de.

    ●(1659) SC 63. cahout aoun rac cofés.

    ●(1868) KMM 28. Caout kement a aoun rag sellou an dud. ●(1869) SAG 35. edoare bugale friant, n'o deuz ket aoun rag ho zad.

    ●(1909) KTLR 213. ha ne dije ket aoun rag al laeroun.

    (8) Rak aon a wazh : de crainte de pis.

    ●(1732) GReg 725b. De crainte de pis, tr. «Rag aoun a voaçz.»

    II. Loc. conj.

    (1) Aon na : de peur que.

    ●(c.1825-1830) AJC 60. quemer lunedou aon ne golgen ar gueled.

    (2) Rak aon ma, na, e : de peur que.

    ●(1530) Pm 130 (Tremenuan). Ouz da map net groa ma trete / Rac aoun am goall nam tamallhe, tr. «Avec ton fils opère entièrement ma réconciliation, / De crainte qu'il ne me blâme pour ma faute.» ●(1575) M 1242. Rac aoun na ve lazret, na douguet é metal, tr. «De peur que son métal ne soit volé et emporté.» ●1817. Rac aoun na vent gardys, en nep guis punisset, tr. «De peur d'être durement punis en aucune façon.» ●(1576) Cath p. 5-6. hac ez caffas vn nombre bras a christenyen, pere a yea da sacrifia dan ydolou rac aon na vient lazet, tr. «Et elle trouva un grand nombre de chrétiens qui allaient sacrifier aux idoles de peur d'être tués.» ●(1612) Cnf 47a. rac aoun n'az lesseñ paour en bet.

    ●(1732) GReg 719a. De peur que, tr. «rag aoun ne, ou, na.» ●De peur qu'il ne vienne, tr. «rag aoun na zué.»

    ●(1834) SIM 137. rac aoun e teufent da veza victim eus a arrach ar miserabl-se.

    (3) Gant aon ma : de peur que.

    ●(1575) M 3324. Gant aoun an oll dre nep roll no collhet, tr. «Par la peur qu'on ne les perdît entièrement par quelque accident.»

    ●(1659) SCger 91b. de peur que, tr. «gant aoûn na.» ●(1732) GReg 719a. De peur que, tr. «Gad aoun ne, ou, na.» ●De peur qu'il ne vienne, tr. «Gad aoun na zué.»

    ●(1849) LLB 701-702. É ma ret ou huenat, tenein ol el lezeu, / Ged eun ne vougehent émber er planteneu. ●1419-1420. Ged eun ne cherrehent, é kouskèt ar en doar, / Korfadeu aneouid.

    ●(1907) PERS 181. gant aoun na vije flatret.

    (4) Gant aon rak + nom verb. : de peur de/que.

    ●(1963) LLMM 99/264. gant aon rak tremen hep gwelout un arvest eus an dibab.

    (5) En aon ma : de peur que.

    ●(1870) MBR 168. enn aoun na raje eur gwall dro-bennag d'ezhan.

    III. Loc. prép.

    (1) Dre aon rak : de peur de.

    ●(1575) M 2674. Dre aoun rac an poaniou, en yffernou couen, tr. «Par peur des peines dans les enfers horribles.» ●(1612) Cnf 4a. dré aoun rac an Iffern.

    ●(1955) VBRU 83. Dre aon rak bezañ tapet a-daol-darzh.

    (2) Gant aon rak, a : de peur de.

    ●(1821) SST 68. guet eun a gouehel ér schisme. ●(1846) DGG 223. mouguit ar fulen-dân-se, gant aon rac an tân goal. ●(1849) LLB 343. jamez ar brindi, get eun a vout tihet, / Ne goehant ar un dro ar er parkeu hadet. ●(1854) PSA I 305. guet eun a zispligein d'ur grollerès. ●(1868) KMM 15. gant aoun rag disenori ano Mam Doue.

    (3) Rak aon ouzh : de peur que.

    ●(1575) M 966. Rac aoun ouz é muntraff, non be scaff muy caffou, tr. «De peur qu'à l'assassiner nous n'ayons promptement d'autres regrets.»

    (4) Rak aon da : de peur de.

    ●(1876) TDE.BF 319b. Un proverbe de Cornouaille : Me ne d-ounn ket kannuz, rag aoun da veza kannet, tr. «je ne suis pas battant, de peur d'être battu.»

    (5) En aon rak : par crainte de.

    ●(18--) SAQ II 300. en em guzat a reant, en aoun rak ar Juzevien.

    (6) En aon da : de peur de.

    ●(1911) BUAZperrot 65. teuler evez en aoun da ober drouk. ●283. en aoun d'en em zaotri. ●(1927) FHAB Meurzh 69. met it dres d'ezan en aoun d'e c'hlaza.

    (7) Gant aon a : de peur de.

    ●(1942) DHKN 69. Hoant en des bet Vonick monet d’en Oriant a vitin, ar é arben met n’hé des ket kredet, get eun ag en teadadeu.

    IV.

    (1) Kaout aon rak e skeud : voir skeud.

    (2) Na gaout aon rak e anv : voir anv.

  • Aon
    Aon

    voir Stêr-Aon

  • aonik
    aonik

    adj.

    (1) Peureux.

    ●(1499) Ca 9b. Aounic. g. paoureux. ●(1633) Nom 31b. Equus pauidus : cheual peureux & retif : march aounich, spounticq.

    ●(1710) IN I 192. Pa vezomp re aonic. ●(1794) ABR.goerz 8b. Eur muntrer so aonic meurbet.

    ●(1878) EKG II 127. ken aounik hag ar merc'hed bian a zu-man.

    ●(1915) HBPR 81. eun den aonik hag a feiz laosk. ●(1927) GERI.Ern 20. aonik adj., tr. «peureux, craintif.»

    (2) Aonik rak : craintif devant.

    ●(1911) BUAZperrot 279. aounik rak ar maro eveldomp.

  • aonikaat
    aonikaat

    v. intr. & v. tr.

    (1) V. intr. Devenir plus peureux.

    ●(1962) EGRH I 7. aonikaat v., tr. « devenir ou rendre plus peureux. »

    (2) V. tr. Rendre plus peureux.

    ●(1962) EGRH I 7. aonikaat v., tr. « devenir ou rendre plus peureux. »

  • aoniñ
    aoniñ

    v.

    (1) V. tr. d. Faire peur à.

    ●(1927) GERI.Ern 20. aoni v. a., tr. «faire peur.»

    (2) V. intr. Avoir peur.

    ●(1927) GERI.Ern 20. aoni v. n., tr. «avoir peur.»

  • aontachet
    aontachet

    =

    ●(1904) BMSB 53. N'am beffê-me fians da vout aontachet kaër ?

  • aonus
    aonus

    adj.

    (1) Peureux, craintif.

    ●(c.1500) Cb 15a. g. celuy qui a paour. b. aounus. ●g. paoureux. b. aounus. ●gal. craintiff / paoureux. bri. dougus / aounus. ●52a. tout tremblent. b. aounus.

    ●(1792) CAg 85. un inean pèur (…) / É tihoueldæd er marhue¨en un taule couéhet, / Blaoüahet hac eunus.

    ●(1843) LZBg 1añ blezad-2l lodenn 23. En tad, dén mad, mæs un nebedicg eunus. ●(1849) LLB 352. er brindi eunus. ●(1855) BDE 837. en dud-hont rai eunus. ●(1857) GUG 155. Tud eunus, tud lan a zougeance. ●(1878) BAY 19. eunus, tr. «Sujet à prendre peur.»

    ●(1913) KZVr 32 - 12/10/13. Aounus, tr. «peureux, Grégoire ; craintif, timide, Ile de Batz. Milin.»

    (2) Effrayant, qui fait peur.

    ●(1927) GERI.Ern 20. aonus adj., tr. «qui fait peur, effrayant.»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...