Devri

Recherche 'aotrou...' : 8 mots trouvés

Page 1 : de aotrou (1) à aotrounius (8) :
  • aotrou
    aotrou

    m. aotrounez, aotrouned, aotrouion

    I.

    A.

    (1) Seigneur.

    ●(11--) Hil 243. hiac, hiac altro Hilarius tr. « En bonne santé, en bonne santé, Sieur Hilaire ! » (prononcé /altrow/) ●(14--) Jer.ms 1. Autrounez assezet ha clevet an feutou, tr. «Seigneurs, asseyez-vous et entendez les malheurs.» ●(1499) Ca 15a. Autrou. g. seigneur. ●Autrou an bet. sire du monde. ●Autrou terrien. signeur terrien. ●(1638) Peiresc 1. O trou piuidic, tr. «Riche seigneur.» ●12. Ez ouch bet, otrou, ar quenta, tr. «Vous avez été, seigneur, le premier.»

    ●(1659) SCger 109a. Seigneur, tr. «Autrou, p. autrounez.» ●(c.1680) NG 92. He map zo eutreu. ●281. Entru, raison mat eu. ●1440. En Autru Sant Miquel. ●(17--) ST 242. Ha gwisket eo ann daol ma koanio 'n aotrone ? tr. «Avez-vous garni la table pour le souper de ces seigneurs ?»

    ●(1878) EKG II 54. da zevi maneriou an Aoutrounez. ●(1889) ISV 476. me a vevo dizoursi, dizoursioc'h eget an aotronez vraz.

    ●(1910) ISBR 135. El ur roué e oé peb eutru én é eutrunieh. ●(1911) BUAZperrot 185. Aotrou an aotroned. ●(1912) MMKE xv. aotrone kouezet diouz lost ar c'har.

    (2) [empl. avec art. déf. devant les noms des gens d'Église] Monsieur, Monseigneur.

    ●(1790/94) PC II 400. Ennes eo an aotrour'r hure, tr. «C'est celui-ci Monsieur le vicaire.»

    ●(1869) FHB 221/89a. an Aotrou'n Escop a Gemper. ●(1879) BAN 81. an Autrou 'n Escop Landreger. ●(1883) MIL 30. etre an n'Autrou'n Eskop a Gemper hag hen.

    ●(1906) KANngalon Eost 187. an Aotrou'n Arc'heskop. ●(1906) KANngalon Kerzu 284. Dre urz an Aotrou 'n Eskop Amette. ●(1908) FHAB Meurzh 66. evit sakr hon Aotrou 'n Eskop nevez. ●(1910) MBJL 148. an Otro 'r c'hardinal Mercier. ●151. an otro ar c'hardinal Gibbons. ●(1923) KANngalon Mae 408. aotrou 'n aomonier.

    (3) [empl. sans art. déf. devant les noms des gens d’Église] : monseigneur, monsieur.

    ●(1790) PEdenneu 114. aveid en Eutru Escob.

    ●(1906) KANngalon Here 236. An Ao. Kardinal Guibert. ●(1924) BILZbubr 43-44/1025. Abaoe an de-se, Bilzig a selaouas sioul hag aketus kenteliou an ôtrou kure.

    (4) [empl. avec art. déf. devant les noms de personnes commençant par un art. déf.]

    ●(1870) FHB 289/219a. Ar c'han (...) bleinet gant an aotrou'n Hir cure e Plougastel Daoulaz.

    (5) [jeu entre aotronez et aotrouien] : messieurs… petits messieurs.

    ●(1936) BREI 448/1d. Ha pet a dud n'o deus ket klasket ober aotrounez ouz o mibien, ha n'o deus graet outo nemet aotrouien !…

    (6) An Aotrou Doue : le Seigneur Dieu, le Bon Dieu.

    ●(1576) Cath p. 21. mignones an autrou doue, tr. «amie du seigneur Dieu.» ●(1612) Cnf 79a. em eus quemeret feizyancc bras en Autrou Doué.

    ●(c.1680) NG 567-568. Euit degas memoir dim / Ac en Autru Doué.

    ●(1862) JKS 379. etre daouarn ann Aotrou Doue.

    ●(1911) BUAZperrot 20. mouez an Aotrou Doue. ●(1941) FHAB Meurzh/Ebrel 36. (Skrignag) Aluzen diwar aluzen / lak' an Aotrou Doue laouen.

    (7) [devant les titres de noblesse]

    ●(1741) RO 946. abeurs an notro duc.

    ●(18--) GBI II 326. Ann aotro 'r markis, tr. «le seigneur marquis.»

    (8) Maître, patron.

    ●(1838) CGK 15. pa iel fant da gaout an otro.

    (9) An tri aotrou : les trois messieurs ou seigneurs (Dieu, le recteur de la paroisse et le noble local).

    ●(1981) ANTR 5. Er barrez-ma ez eus tri Aotrou. / Tri Aotrou ? / Ya, tri Aotrou. / An Aotrou Doue. / An Aotrou Person. / An Aotrou Maner. Ne vez ked lavared aotrou ar Maner. Lavared e vez an Aotrou Maner.

    B. [emploi pluriel au sens de messieurs, ces messieurs]

    ●(1900) MSJO ix. ha me goulen digant unan eus an Aotrouien kureet.

    II. sens fig.

    (1) Terme qui sert à personnifier ironiquement le vent, les animaux, etc.

    ●(1903) MBJJ 10. n'ouzoc'h ket piou eo ar Mistral. An autro-ze 'zo eun avel-yud, a c'houe aliez war douaro Frans a zo tost d'ar mor Kreisdouarek. ●99. evel hon autrone a gezek. ●(1908) PIGO II 15. Eun otro a gaz a fo aze da derc'hel.

    (2) An aotrou : ce qu'il y a de meilleur.

    ●(1962) TDBP II 23. Al lêz-gludenn, hennez neuze eo an aotrou, tr. «le lait gluant, celui-là alors c'est le maître, l'as, ce qu'il y a meilleur.»

    (3) (argot de la Roche-Derrien) Porc.

    ●(1885) ARN 29. Cochon, pourceau (gras). – Br. : Oc'h, porc'hel. Arg[ot] : Otro.

    (4) An aotrou chupenn reun : surnom du porc.

    ●(1945) DWCZ 75. M’ho pefe gwelet pabored lost ar c’harr o tont gant an hent pep hini gant e « aotrou chupenn reun » ha m’ho pefe klevet anezo neuze !

    III.

    (1) Paeañ e aotrou : chier.

    ●(1902) CRYP II 311 (T). Péan hi ôtro, tr. E. Ernault «aller à la selle, litt. payer son maître, Trég[or].»

    (2) N'emañ ket an Aotrou Doue er gêr : voir Doue.

  • aotrouat
    aotrouat

    v. intr. Faire le monsieur.

    ●(1934) BRUS 127. Faire le monsieur, tr. «eutruat.»

  • aotroumobil
    aotroumobil

    m. plais. Automobile.

    ●(1933) KANNkerzevod 80/7. Me 'zo bet en otroumobil !

  • aotrouniaj
    aotrouniaj

    m. Seigneurie.

    ●(1633) Nom 228a. Ditio, imperium : Seigneurie, Empire, Domaine : Autrouniaig, an Ampire.

  • aotrouniañ
    aotrouniañ

    v.

    (1) V. tr. d. Dominer.

    ●(1927) GERI.Ern 20. aotrounia v. a., tr. «dominer.»

    (2) V. intr. Être maître.

    ●(1927) GERI.Ern 20. aotrounia v. n., tr. «être maître.»

  • aotrouniekaat
    aotrouniekaat

    v. tr. d.

    (1) Dominer, commander.

    ●(1499) Ca 14b. Autroniecat. g. seigneurir dominer auoir seigneurie.

    ●(1927) GERI.Ern 20. aotrouniekaat v. a., tr. «dominer.»

    (2) V. intr. Être maître.

    ●(1927) GERI.Ern 20. aotrouniekaat v. n., tr. «être maître.»

  • aotrouniezh
    aotrouniezh

    f.

    (1) Seigneurie.

    ●(1499) Ca 14b. Autroniez. g. seigneurie. ●(c.1500) Cb 68a. [diuidaff] g. entre deux fins / ou en la fin de deux seigneuries tenantes. b. entre dou entroniez. ●(1633) Nom 228a. Satrapia, præfectura : Seigneurie : Autrouniez.

    ●(1910) ISBR 135. El ur roué e oé peb eutru én é eutrunieh. ●(1927) GERI.Ern 20. aotrouniez f., tr. «seigneurie.»

    (2) Autorité, domination.

    ●(1650) Nlou 88. hep muy autronyez, tr. «sans plus de domination.»

    ●(1868) FHB 161/34b. Cazetennou hag a ra micher da enebi oc'h pep gallout, pep aotroniez.

    ●(1927) GERI.Ern 20. aotrouniez f., tr. «domination.»

  • aotrounius
    aotrounius

    adj. Impérieux.

    ●(1931) VALL 376b. Impérieux, tr. «aotronius.»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...