Devri

Recherche 'aotrou...' : 8 mots trouvés

Page 1 : de aotrou (1) à aotrounius (8) :
  • aotrou
    aotrou

    m. aotrounez, aotrouned, aotrouion

    I.

    A.

    (1) Seigneur.

    (11--) Hil 243. hiac, hiac altro Hilarius tr. « En bonne santé, en bonne santé, Sieur Hilaire ! » (prononcé /altrow/) ●(14--) Jer.ms 1. Autrounez assezet ha clevet an feutou, tr. «Seigneurs, asseyez-vous et entendez les malheurs.» ●(1499) Ca 15a. Autrou. g. seigneur. ●Autrou an bet. sire du monde. ●Autrou terrien. signeur terrien. ●(1638) Peiresc 1. O trou piuidic, tr. «Riche seigneur.» ●12. Ez ouch bet, otrou, ar quenta, tr. «Vous avez été, seigneur, le premier.»

    (1659) SCger 109a. Seigneur, tr. «Autrou, p. autrounez.» ●(c.1680) NG 92. He map zo eutreu. ●281. Entru, raison mat eu. ●1440. En Autru Sant Miquel. ●(17--) ST 242. Ha gwisket eo ann daol ma koanio 'n aotrone ? tr. «Avez-vous garni la table pour le souper de ces seigneurs ?»

    (1878) EKG II 54. da zevi maneriou an Aoutrounez. ●(1889) ISV 476. me a vevo dizoursi, dizoursioc'h eget an aotronez vraz.

    (1910) ISBR 135. El ur roué e oé peb eutru én é eutrunieh. ●(1911) BUAZperrot 185. Aotrou an aotroned. ●(1912) MMKE xv. aotrone kouezet diouz lost ar c'har.

    (2) [empl. avec art. déf. devant les noms des gens d'Église] Monsieur, Monseigneur.

    (1790/94) PC II 400. Ennes eo an aotrour'r hure, tr. «C'est celui-ci Monsieur le vicaire.»

    (1869) FHB 221/89a. an Aotrou'n Escop a Gemper. ●(1879) BAN 81. an Autrou 'n Escop Landreger. ●(1883) MIL 30. etre an n'Autrou'n Eskop a Gemper hag hen.

    (1906) KANngalon Eost 187. an Aotrou'n Arc'heskop. ●(1906) KANngalon Kerzu 284. Dre urz an Aotrou 'n Eskop Amette. ●(1908) FHAB Meurzh 66. evit sakr hon Aotrou 'n Eskop nevez. ●(1910) MBJL 148. an Otro 'r c'hardinal Mercier. ●151. an otro ar c'hardinal Gibbons. ●(1923) KANngalon Mae 408. aotrou 'n aomonier.

    (3) [empl. sans art. déf. devant les noms des gens d’Église] : monseigneur, monsieur.

    (1790) PEdenneu 114. aveid en Eutru Escob.

    (1906) KANngalon Here 236. An Ao. Kardinal Guibert. ●(1924) BILZbubr 43-44/1025. Abaoe an de-se, Bilzig a selaouas sioul hag aketus kenteliou an ôtrou kure.

    (4) [empl. avec art. déf. devant les noms de personnes commençant par un art. déf.]

    (1870) FHB 289/219a. Ar c'han (...) bleinet gant an aotrou'n Hir cure e Plougastel Daoulaz.

    (5) [jeu entre aotronez et aotrouien] : messieurs… petits messieurs.

    (1936) BREI 448/1d. Ha pet a dud n'o deus ket klasket ober aotrounez ouz o mibien, ha n'o deus graet outo nemet aotrouien !…

    (6) An Aotrou Doue : le Seigneur Dieu, le Bon Dieu.

    (1576) Cath p. 21. mignones an autrou doue, tr. «amie du seigneur Dieu.» ●(1612) Cnf 79a. em eus quemeret feizyancc bras en Autrou Doué.

    (c.1680) NG 567-568. Euit degas memoir dim / Ac en Autru Doué.

    (1862) JKS 379. etre daouarn ann Aotrou Doue.

    (1911) BUAZperrot 20. mouez an Aotrou Doue. ●(1941) FHAB Meurzh/Ebrel 36. (Skrignag) Aluzen diwar aluzen / lak' an Aotrou Doue laouen.

    (7) [devant les titres de noblesse]

    (1741) RO 946. abeurs an notro duc.

    (18--) GBI II 326. Ann aotro 'r markis, tr. «le seigneur marquis.»

    (8) Maître, patron.

    (1838) CGK 15. pa iel fant da gaout an otro.

    (9) An tri aotrou : les trois messieurs ou seigneurs (Dieu, le recteur de la paroisse et le noble local).

    (1981) ANTR 5. Er barrez-ma ez eus tri Aotrou. / Tri Aotrou ? / Ya, tri Aotrou. / An Aotrou Doue. / An Aotrou Person. / An Aotrou Maner. Ne vez ked lavared aotrou ar Maner. Lavared e vez an Aotrou Maner.

    B. [emploi pluriel au sens de messieurs, ces messieurs]

    (1900) MSJO ix. ha me goulen digant unan eus an Aotrouien kureet.

    II. sens fig.

    (1) Terme qui sert à personnifier ironiquement le vent, les animaux, etc.

    (1903) MBJJ 10. n'ouzoc'h ket piou eo ar Mistral. An autro-ze 'zo eun avel-yud, a c'houe aliez war douaro Frans a zo tost d'ar mor Kreisdouarek. ●99. evel hon autrone a gezek. ●(1908) PIGO II 15. Eun otro a gaz a fo aze da derc'hel.

    (2) An aotrou : ce qu'il y a de meilleur.

    (1962) TDBP II 23. Al lêz-gludenn, hennez neuze eo an aotrou, tr. «le lait gluant, celui-là alors c'est le maître, l'as, ce qu'il y a meilleur.»

    (3) (argot de la Roche-Derrien) Porc.

    (1885) ARN 29. Cochon, pourceau (gras). – Br. : Oc'h, porc'hel. Arg[ot] : Otro.

    (4) An aotrou chupenn reun : surnom du porc.

    (1945) DWCZ 75. M’ho pefe gwelet pabored lost ar c’harr o tont gant an hent pep hini gant e « aotrou chupenn reun » ha m’ho pefe klevet anezo neuze !

    III.

    (1) Paeañ e aotrou : chier.

    (1902) CRYP II 311 (T). Péan hi ôtro, tr. E. Ernault «aller à la selle, litt. payer son maître, Trég[or].»

    (2) N'emañ ket an Aotrou Doue er gêr : voir Doue.

  • aotrouat
    aotrouat

    v. intr. Faire le monsieur.

    (1934) BRUS 127. Faire le monsieur, tr. «eutruat

  • aotroumobil
    aotroumobil

    m. plais. Automobile.

    (1933) KANNkerzevod 80/7. Me 'zo bet en otroumobil !

  • aotrouniaj
    aotrouniaj

    m. Seigneurie.

    (1633) Nom 228a. Ditio, imperium : Seigneurie, Empire, Domaine : Autrouniaig, an Ampire.

  • aotrouniañ
    aotrouniañ

    v.

    (1) V. tr. d. Dominer.

    (1927) GERI.Ern 20. aotrounia v. a., tr. «dominer.»

    (2) V. intr. Être maître.

    (1927) GERI.Ern 20. aotrounia v. n., tr. «être maître.»

  • aotrouniekaat
    aotrouniekaat

    v. tr. d.

    (1) Dominer, commander.

    (1499) Ca 14b. Autroniecat. g. seigneurir dominer auoir seigneurie.

    (1927) GERI.Ern 20. aotrouniekaat v. a., tr. «dominer.»

    (2) V. intr. Être maître.

    (1927) GERI.Ern 20. aotrouniekaat v. n., tr. «être maître.»

  • aotrouniezh
    aotrouniezh

    f.

    (1) Seigneurie.

    (1499) Ca 14b. Autroniez. g. seigneurie. ●(c.1500) Cb 68a. [diuidaff] g. entre deux fins / ou en la fin de deux seigneuries tenantes. b. entre dou entroniez. ●(1633) Nom 228a. Satrapia, præfectura : Seigneurie : Autrouniez.

    (1910) ISBR 135. El ur roué e oé peb eutru én é eutrunieh. ●(1927) GERI.Ern 20. aotrouniez f., tr. «seigneurie.»

    (2) Autorité, domination.

    (1650) Nlou 88. hep muy autronyez, tr. «sans plus de domination.»

    (1868) FHB 161/34b. Cazetennou hag a ra micher da enebi oc'h pep gallout, pep aotroniez.

    (1927) GERI.Ern 20. aotrouniez f., tr. «domination.»

  • aotrounius
    aotrounius

    adj. Impérieux.

    (1931) VALL 376b. Impérieux, tr. «aotronius

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...