Devri

Recherche 'aoz...' : 20 mots trouvés

Page 1 : de aoz-1 (1) à aozilhenn (20) :
  • aoz .1
    aoz .1

    f./m.

    I.

    A. (en plt de qqc.)

    (1) Forme.

    ●(1907) FHAB Mezheven 97. traou an douar a zav, a jench aoz hag a gouez. ●(1907) FHAB Here 229. Martreze evit lakaat crouadurien ennho [er stered] divezatoc'h, p'ho dezo chenchet aoz. ●(1907) FHAB Gouere 131. traou beo ha n'ho deus na furm nag aoz. ●(1908) FHAB Ebrel 109. Guir eo, an danvez a zeu er c'horf a gemer aoz an hini a dec'h kuit. ●(1927) GERI.Ern 20. aoz f., tr. «Forme, façon.»

    (2) En aoz : sous (la) forme de.

    ●(1868) FHB 174/140a. hag en em ziskouezaz d'ezhi en aoz (pe furm) eun Eal.

    (3) Organisation.

    ●(1893) IAI 94. Eun evelep aoz a yoa mad tre.

    (4) Forme, présentation, façon.

    ●(1847) BDJ xv. Ne lakehont zo kên en ho oberou nemeur a gomzou galhec / Hoghen ho haoz, o doare ober, ha ziskoüez n'hint ket Bretounet / Rac ne haozont ha ne skrivhont nemed hervez ar skiant hac ar spered galhec.

    (5) Réparation.

    ●(1904) DBFV 13b. auz, m., tr. «réparation.»

    (6) Préparation.

    ●(1962) EGRH I 7. ar bleud-se a zo bet graet daou aoz dezhañ.

    B. (en plt de qqn) Humeur, tempérament.

    ●(1942) VALLsup 93b. mettre l'enfant de bonne humeur, tr. «lakaat aoz er bugel.» ●(1962) GERV 67. Pedi a rin an aotrou da lemel an aoz fall a zo ennout. ●88. Aoz vat, eta, a oa e pep gour hag a-gevret e kerzhent gardis etremek al lec'h m'o gortoze ar stourm. ●131. p'he gwele mouzet hag aoz fall enni. ●145. aoz vat enni, daoust d'he skuizder.

    II.

    (1) Asile, gîte.

    ●(17--) SP I 1028. Eezont ol da gol ty ac oz er wej-man, tr. «Tout va être perdu cette fois, les maisons et leur contenu.»

    ●(18--) PEN 94/22. Da c'houlen oz, tr. «vous demander un gîte.»

    ●(1900) MSJO 77. ne gavas na ti nag aos e nep leac'h. ●(1911) BUAZperrot 72. heb ti nak ôz. ●(1915) HBPR 82. na c'hell kaout na ti nag oz. ●(1964) BRUD 18/8. med er vali, oz ebed. ●11. Oz : ti. ●(1972) SKVT I 38. kavet ganto bod hag aoz e park brokus ar C'hoseg Ruz.

    (2) par ext. Espace (dans un lieu clos).

    ●(1986) PTGN 73. Tud en o eaz, aoz ha loj en o zi n'eus forz pegement.

  • aoz .2
    aoz .2

    voir naoz

  • aozadeg
    aozadeg

    f. –où Réunion pour préparer qqc.

    ●(1879) ERNsup 147. auzadek-lin, réunion pour préparer le lin, Trév[érec].

  • aozadenn
    aozadenn

    f. –où local. Réunion pour préparer qqc.

    ●(1879) ERNsup 147. aozadek-lin, réunion pour préparer le lin, Trév[érec] ; à St-M[ayeux] auzadenn-lin.

  • aozadur
    aozadur

    m. –ioù

    (1) Réparation.

    ●(1732) GReg 815a. Restaurateur, tr. «Ausadur.»

    ●(1867) FHB 126/171a. Iliz Bulat (...) Siouaz ! Aozaduriou a oa bet great enn-hi hep gwizieghez.

    ●(1904) DBFV 13b. auzadur, m., tr. «réparation.»

    (2) Agencement.

    ●(1744) L'Arm 8b. Agencement, tr. «Ausadur.. pl, eu.»

    (3) Préparatif.

    ●(1927) GERI.Ern 20. aozadur m., tr. «préparatif.»

    (4) (agriculture) Criblure.

    ●(1744) L'Arm 85a. Criblure, tr. «Auzadur.. reu. m.»

    ●(1879) ERNsup 147. auzadur, débris qui en résultent [de vanner le blé].

    ●(1904) DBFV 13b. auzadur, m., tr. «criblure.»

  • aozaj
    aozaj

    m. Habillage, aménagement.

    ●(1904) DBFV 13b. auzaj, m., tr. «habillage, aménagement.»

  • aozamant
    aozamant

    m. –où Accoutrement.

    ●(1710) IN I 286. ar merc'het vean pere a zoug an aosamanchou galant-se.

  • aozañ / aoziñ
    aozañ / aoziñ

    v.

    I. V. tr. d.

    (1) Préparer (nourriture, repas).

    ●(1633) Nom 162b. Cacabus : chaudiere : pot euit ausaff an boüet.

    ●(1732) GReg 8a. Accommoder, préparer, apprêter tr. «Ausa. pr. Auset.» ●Accommoder à dîner, tr. «Ausa lein.» ●290b. Preparer le dîné, tr. «Ausa lein.» ●(1792) BD 527-528. vn tamic yot vsmol serten hon eus oset, tr. «Un peu de bouillie de criblures de blé vanné, certes, nous avons préparé.»

    ●(1857) CBF 84. terka pe aoza ar prejou, tr. «préparer les repas.» ●(1868) KMM 24. e oe lakeed da aoza ar boed, er gegin. ●(1877) EKG I 44-45. da c'hedal ma vezo aozet d'ehoc'h eun tamm boued. ●250. aoza ho fred. ●(1878) EKG II 70. Jannet ar Go a ioa oc'h aoza mern. ●Jannet, a ioa (…) oc'h aoza he fodad iod. ●269. pa deuaz Anna da aoza dijuni da dud an ti. ●(1881) RECe v. Ar babouz e aoza ioud, tr. «Le babouin prépare la bouillie.» ●(1887) SBI I 314. Ozan crampoes, tr. «Apprêtez des crêpes.» ●(1894) BUZmornik 521. aoza eunn tamm boued d'ezhan.

    ●(1902) PIGO I 103. da ôzan koan. ●(1903) MBJJ 181. kafe tom ha lez tom, mar plij, bet auzet hep oaled na fournoz. ●(1904) DBFV 13b. auzein, v. a., tr. «accommoder, arranger, apprêter.» ●(1909) KTLR 36. da glask keuneut da aoza iod. ●(1910) EGBT 176b. ôzan a. v., tr. «préparer, arranger.» ●(1909) BROU 203. (Eusa) préparer des aliments, tr. «aoza bouet.» ●(1912) MMKE 113. Oc'h ôzan boued. ●(1921) PGAZ 32. aoza ar pred-boued. ●(1982) PBLS 635. (Sant-Servez-Kallag) aozañ, tr. «préparer (repas).»

    (2) Préparer, apprêter.

    ●(1633) Nom 310b. Lanarius, lanifex, lanificus : drappier, qui accoustre les laines, tisserand en laine : drappier, an hiny a aus an glòan, guiader an glòan. ●311b. Pellio : pelletier, fourreur : pellèter, an hiny á aus an crechin.

    ●(1659) SCger 96b. preparer, tr. «ausa.» ●(1792) HS 320-321. er merhèt (…) e niai, e auzai er glouan hac el liénn.

    (3) Réparer, raccommoder.

    ●(1659) SCger 100a. rabiller, tr. «ausa.» ●103b. reparer, tr. «ausa.» ●(c.1718) M 325/422) (N 1/31 - O 32/70 - P 71/219 - Q 220/242 - R 242/426) (S 1/138 - T 149/251 - U/V/W 252/343 - Y 343/344 - Z 344/345)">CHal.ms i. carler des souliers, tr. «ausein botteu.» ●(1732) GReg 806a. Reparer, racommoder, tr. «Ausa. pr. auset.» ●Reparer une maison, tr. «Van[netois] auseiñ un ty.» ●(1790) MG 341. en ur zegass ur heminér d'où zi eid auzein ou dillad.

    ●(1872) ROU 98a. Raccommoder, tr. «aoza.» ●(1880) SAB 304-305. Jesus-Christ a deu d'e dressa, d'e rapari, da aoza ar robenn venn-se caerroc'h eget m'oa bet ; caerroc'h, ia, nêket dre an abeg d'ar rog, d'ar frega grêt enni.

    ●(1904) DBFV 13b. auzein, v. a., tr. «réparer.» ●(1913) AVIE 54. é auzein ou rouedeu én ur vag.

    ►absol.

    ●(1878) EKG II 301. eun tamm koz botez-ler-bennag da c'hriat ha da aoza.

    ►[empl. comme subst.]

    ●(1872) ROU 98a. Raccommodez mes souliers, tr. «grit un aoza d'am boutou.» ●(1880) SAB 305. an auza a ra dezi [ar robenn].

    (4) Tamiser (de la farine).

    ●(1909) BROU 203. (Eusa) bluter la farine, tr. «aoza bleud.»

    (5) Faire (le lit).

    ●(1834-1840) BBZcarn I 69. deut d’hoso dimen me guellio, tr. «Venez me préparer mon lit.»

    ●(1911) BUAZperrot 366. e unan ec'h aoze d'ezo o gweleou. ●(1982) PBLS 635. (Sant-Servez-Kallag) aozañ, tr. «faire (le lit).»

    (6) aboslt. Faire œuvre d'auteur, écrire.

    ●(1847) BDJ xv. Ne lakehont zo kên en ho oberou nemeur a gomzou galhec / Hoghen ho haoz, o doare ober, ha ziskoüez n'hint ket Bretounet / Rac ne haozont ha ne skrivhont nemed hervez ar skiant hac ar spered galhec.

    (7) [empl. devant un v.] Se préparer, s'apprêter à.

    ●(1921) FHAB Du 293. pac'h anavezas war ar pouller, gant nec'hamant, e oa heman oc'h aoza mont er-meaz. ●(1927) GERI.Ern 20. aoza v. a., tr. «se disposer (mont à aller).»

    (8) Arranger, agencer.

    ●(1732) GReg 8a. Accommoder, arranger tr. «ausa. pr. Auset.» ●(1744) L'Arm 6b. Agencer, tr. «Ausein.»

    (9) Fabriquer.

    ●(1792) HS 79. ha Doué e scriüass é ourhémenneu ar ziüe dablènn aral. Mæss, red-oa bet de Voïse ausein ha taillein ean-memp enn niüe-hont.

    B. (domaine médical)

    (1) Panser.

    ●(1659) SCger 90b. penser vne playe, tr. «ausa ur gouli.» ●(1732) GReg 688b. Pancer, accomoder une plaïe, tr. «ausa ur gouly. pr. auset. Van[netois] auseiñ ur bleçz.»

    ●(1884) MELu II 498. Vid ozan eur gouli, tr. «pour panser une plaie.»

    (2) Soigner (une maladie).

    ●(1659) SCger 78a. Medeciner, tr. «ausa.»

    ●(1914) MNOTes 201. (Goelo) (…) dont war an douar enep d'e izili venir au monde les pieds en avant, litt. «contre ses membres» ; un enfant qui naît ainsi a le privilège de guérir le mal de rein, ôzañ an dreuzell. ●(1982) PBLS 635. (Sant-Servez-Kallag) aozañ, tr. «soigner (maladies).»

    (3) Remettre (un membre luxé), rebouter.

    ●(1732) GReg 331a. Emboëter les os disloquez, tr. «Ausa an æsqern disléc'het.» ●(1744) L'Arm 331b. Remettre, tr. «Aozein mambreu dissclocétt.»

    ●(1877) BSA 270-271. e torras he breac'h (...) dont a-benn d'he aoza. ●(1879) ERNsup 147. auzañ, panser, remettre un membre, Trév[érec].

    ●(1910) EGBT 176b. ôzan, tr. «v. a. remettre en place (un membre luxé).» ●(1927) GERI.Ern 20. aoza v. a., tr. «remettre (un membre démis).»

    (4) par antiprh. Arranger, maltraiter.

    ●(1557) B I 595. Ober he buez finuezaff / Dirac ma bisaig quent flachaff / A drast hastaff heb tardaff quet / Breman aman em damany / Creffhaff maz guelhet auset hy / Dimez dezy espediet, tr. «J'ai grand hâte de voir mettre fin à sa vie en ma présence, avant que je parte d'ici ; maintenant, sur mes ordres, traitez-la le plus mal que vous pourrez, et expédiez-la sans égard.» ●(1575) M 2419. Chede oar se penaux an queiz faulx ez auser, tr. «Voilà donc comment les malheureux coupables sont traités.»

    ●(1792) BD 3766. o voellet corff he map penos evoa oset, tr. «en voyant comment était traité le corps de son fils.»

    C. (agriculture)

    (1) Vanner.

    ●(1633) Nom 173b. Vannus, ventilabrum : van : vn crouer bras euit ausaff an eth.

    ●(1879) ERNsup 147. auzañ, vanner le blé, Trév[érec].

    ●(1909) BROU 220. (Eusa) On dit : nizat, si l'on verse le grain par les bords du crible, et aoza, si on le fait passer à travers les mailles.

    (2) local. Fouler (le sarrasin au pieds).

    ●(1904) KZVr 353 - 12/08/04. Ozan (Trég[uier]) ; ar ger ôzan a vez implijet e Treger evit «ambludi» na anavezer ket el leac'h-ze eus Breiz-Izel.»

    II. V. pron. réfl. En em aozañ.

    (1) Se préparer, s'apprêter.

    ●(1847) FVR 170. En em ozet da gommunian.

    ●(1931) VALL 32a. S'apprêter, tr. «en em aoza.» ●587b. se préparer, tr. «en em aoza.»

    (2) S'arranger.

    ●(1931) VALL 37a. S'arranger, prendre des mesures, tr. «en em aoza.»

    (3) Bien se soigner.

    ●(1904) DBFV 13b. hum auzein, v., tr. «se soigner (bien).»

  • aozapl
    aozapl

    adj. Accomodable.

    ●(1904) DBFV 13b. auzabl, adj., tr. «accomodable.»

  • aozedet
    aozedet

    adj. (cuisine) (Pâte) qui contient des grumeaux pour avoir été mal faite.

    ●(1917) KZVr 219 - 13/05/17. Aozedet, synonyme de pouloudennet, qui a des grumeaux, qui est mal faite, en parlant d'une pâte (Haut-Léon) Loeiz ar Floc'h. ●(1942) FHAB Meurzh/Ebrel 149. (Plouarzhel) Aozedet. = bleud aozedet : bleud pouloudennet dre gozni.

  • aozer
    aozer

    m. –ion

    (1) Auteur.

    ●(1903) MBJJ 167. skrivet gant ar memez auzer. ●(1910) MBJL 45. ôzerien ar skrido-man. ●(1950) KBSA 8. ouspenn eun dastumer pe aozer marvailhou e oa Yann ar Floc'h. ●(1963) LLMM 100/343. aozer gwerzioù kaer.

    (2) Aozer gevier : menteur.

    ●(1870) FHB 273/94b. D'ann ôzerien gevier.

    (3) Rebouteux.

    ●(1744) L'Arm 331b. C'est ce que fait le Bailleul [remboêter], tr. «Enn Auzourr a ra quemencé.).»

    ●(1903) EGBV 88. auzour, m. pl. erion, tr. «rebouteur.» ●(1904) DBFV 13b-14a. auzour, m. pl. –zerion, tr. «réparateur, celui qui arrange, qui remet (les membres cassés, etc.), rebouteur.»

    ●(1910) EGBT 176a. ôzer, tr. «rebouteur.» ●(1927) GERI.Ern 20. aozer m., tr. «rebouteur.»

    (4) Créateur.

    ●(1907) FHAB Mae 74. eun aozer e penn an traou a velomp. ●75. ez eus er penn kenta eun aozer bennag.

    (5) Organisateur.

    ●(1910) MBJL 174. ôzerien ar C'hendalc'h.

    (6) Réparateur.

    ●(1904) DBFV 13b-14a. auzour, m. pl. –zerion, tr. «réparateur.» ●(1910) EGBT 176a. ôzer, tr. «raccomodeur.»

  • aozerez .1
    aozerez .1

    f. –ed

    (1) Réparatrice.

    ●(1904) DBFV 13b-14a. auzour, m. pl. –zerion, auzourez, f. pl. –ed tr. «réparateur.»

    (2) Rebouteuse.

    ●(1904) DBFV 13b-14a. auzour, m. pl. –zerion, auzourez, f. pl. –ed tr. «celui qui arrange, qui remet (les membres cassés, etc.), rebouteur.»

    (3) Repasseuse.

    ●(1919) DBFVsup 4b. auzouréz, f., tr. «repasseuse.»

  • aozerez .2
    aozerez .2

    f. –ioù Machine à trier le grain.

    ●(1996) VEXE 168. Des trieurs de semences passent de ferme en ferme. La machine dont ils se servent (an oserez) peut être munie de trois ou quatre tamis différents.

  • aozerez-vleud
    aozerez-vleud

    f. Pièce du moulin qui sert à nettoyer la farine.

    ●(1904) KZVr 353 - 12/08/04. Ac'hano e teu ozerez-bleut, eur pez eus ar vilin, a dalv da ôzan bleut. Graet eo gant pewar broust war eur stern hag a frot, 'n eur drei ouz eun intamin a ra an dro d'ezo. ●(1913) KZVr 32 - 12/10/13. ôzerez vleud, tr. «pièce du moulin qui sert à nettoyer la farine.»

  • aozerezh
    aozerezh

    m. –où

    (1) Arrangement.

    ●(1904) DBFV 13b. auzereh, m. pl. eu, tr. «arrangement, accommodement.»

    (2) Préparation.

    ●(1962) EGRH I 7. aozerezh m., tr. « préparation… »

  • aozet
    aozet

    adj.

    (1) Préparé.

    ●(1633) Nom 118a. Aiuta : cuir accoustré : lezr auset, quiffiget.

    (2) (Paroles) arrangées dans un but précis.

    ●(1861) BSJ 106. Lod a nehai, dré ziviseu auzet, hou laquou de guemér er gueu é léh er huirioné.

  • aozidigezh
    aozidigezh

    f. =

    ●(1907) FHAB Eost 163. Ne gemer ar ger «croui» nemet teir guech pa z-eus hano da verka crouidigez al (lire : ar) bed (V. 1), crouidigez al loened (V. 21) ha crouidigez an den (V. 27). Pa gomz avad deuz aozidigez an traou all, ar Scritur a ra implij deuz ar ger «ober». ●(1927) GERI.Ern 21. aozidigez f., tr. «préparation.»

  • aozilh
    aozilh

    coll. & m. (botanique)

    I. Coll. Osiers.

    ●(1659) SCger 86b. osier, tr. «ausillen, p. ausill.» ●(1732) GReg 681a. Osier, arbrisseau, tr. «Ausilhen. p. ausilh.»

    ●(1849) LLB 649. en halleg hag en ozill tiner. ●968. ged ozill pé ged bren. ●1298. ozilh tiner.

    II. M.

    (1) De l'osier.

    ●(c.1500) Cb 19a. [ausilenn] Unde saliceus / a / um. g. dosier. b. a ausil. ●(1612) Cnf 23a. Iachat gant osill membro torret. ●(1633) Nom 97b. Vimen, har, ou harcelle : guiall ; osill.

    ●(1732) GReg 881b. Osier souple, tr. «ausilh guëzn.»

    ●(1849) LLB 965-968. Lod (…) / hel liam ged ozill.

    ●(1904) DBFV 13b. auzilh, m., tr. «de l'osier.» ●(1927) GERI.Ern 21. aozilh m., tr. «De l'osier.»

    (2) D'osier.

    ●(1732) GReg 681a. Panier d'osier, tr. «Ur mann ausilh.»

    ●(1924) BILZbubr 40/895. diou wialenn ozil.

  • aozilheg
    aozilheg

    f. –i Oseraie.

    ●(1499) Ca 14b. [ausillenn] Jtem salicetum / ti. b. ausillec. g. osiere.

    ●(1744) L'Arm 262a. Oserai, tr. «Auzillêc. f.»

    ●(1904) DBFV 13b. auzilheg, f. pl. i, tr. «oseraie.» ●(1927) GERI.Ern 21. aozilheg f., tr. «oserai.»

  • aozilhenn
    aozilhenn

    f. –où Osier.

    ●(1499) Ca 14b. Ausillenn. g. osier. l. acer / is.

    ●(1659) SCger 86b. osier, tr. «ausillen, p. ausill.» ●130a. ausillen, tr. «osier.» ●(1732) GReg 681a. Osier, arbrisseau, tr. «Ausilhen. p. ausilh.» ●(1744) L'Arm 262a. Osier, tr. «Ausillenn.. neu.»

    ●(1874) FHB 498/221b. an ozilen a ziredas goad anezhi.

    ●(1904) DBFV 13b. auzilhen, f. pl. –nneu, tr. «osier, plant d'osier.» ●(1927) GERI.Ern 21. aozilhenn f., tr. «pied ou brin d'osier.»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...