Recherche 'arao...' : 22 mots trouvés
Page 1 : de arao (1) à araous (22) :- araoarao
m.
(1) Dispute, querelle bruyante.
●(1836) FLF 32. Arreo eus a beb tu var corf ar sqouarnec !
●(1900) KAKE 133. E'n han' Doue, 'me-z-hi / Lezit ho trouz, hag hoc'h arao. ●(1903) FHAB Genver 54. En han Doue, emezhi / Lêzit ho trouz, ag oc'h arao. ●(1912) DGEShy 15. arao, s.m., bruit, querelle : «lezit ho trouz, ag oc'h arao», Feiz ha Breiz, 1903, p.54 ; usité à Cleden, D. Bernard, 1912. – D'où araouz, querelleur (Le Gonideg). ●(1924) NFLO. bruit extraordinaire, tr. «e savas harao ha trouz.» ●(1952) LLMM 31/54. (Douarnenez) Savet an arao ganto : krog d'ober trouz bras.
(2) Ober an arao : faire du tapage.
●(1967) BAHE 51/68. An arav a rae, an asazin, kerkent dezhañ gwelout ur seurez wenn.
- araogaraog
m.
(1) Devant, partie avant (d'un bateau, etc.).
●(1913) KZVr 33 - 19/10/13. Araog, tr. «devant.» ●(1925) BILZ 173. an eil tôl-mor an nevoa ruilhet anean beteg an a-rôg. ●(1927) GERI.Ern 22. araog, arôg m., tr. «Avant, (le) devant.»
(2) Diouzh an araog : sur le devant.
●(1888) LTU 25. golo ar c'horf beteg ann tu all d'ar vandenn, dioc'h ann araok ha dioc'h ann adren. ●(1894) BUZmornik 162. tort dioc'h ann araok ha dioc'h an adren.
(3) War an araog : sur le devant.
●(1909) KTLR 203. var an araog deuz rochet ar Roue. ●(1915) MMED 231. eun tavancher aour a c'holoe ar zae var an araok.
(4) Bezañ war an araog =
●(1913) KZVr 33 - 19/10/13. war an araog emañ, tr. «il est sur le devant.»
(5) Encolure.
●(1913) KZVr 33 - 19/10/13. Araog, tr. «encolure.»
(6) (marine) Proue.
●(1927) GERI.Ern 22. araog m., tr. «proue.»
- araogadur
- araogañaraogañ
voir araogiñ
- araogant
- araogenn
- araogenn-siminalaraogenn-siminal
f. Devant de cheminée.
●(1934) FHABvug Kerzu 8. kaout implij evid eun araogenn-chiminal.
- araogennaduraraogennadur
m. –ioù (grammaire) Locution prépositive.
●(1931) VALL 588a. locution prépositive, tr. «araogennadur m.»
- araogennañaraogennañ
voir araogenniñ
- araogennetaraogennet
adj. (grammaire) Régi par une prépostion.
●(1931) VALL 588a. (mot) régi par une préposition, tr. «araogennet.»
- araogenniñ / araogennañ
- araogeraraoger
m. –ion (sport, football)
(1) Avant.
●(1935) TRAG 16. dre zoare an araoger da lakaat e droad. ●17. araok m'o deus an araogerien eneberien gellet tostaat.
(2) Araoger kreiz : avant-centre.
●(1935) TRAG 19. araoger-kreiz an Odet.
(3) Araoger etredaou : inter-avant.
●(1935) TRAG 19. an aoraoger etre-daou.
- araogetaraoget
adj.
(1) Avancé.
●(1914) DFBP 25b. avancé, tr. «Araoget.»
(2) Qui a du bien.
●(1919) DBFVsup 3a. arauget, adj., tr. «qui a du bien.»
(3) (Cheval) qui a une belle encolure.
●(1872) ROU 83a. Qui a une belle encolure, tr. «araoged mad, caër.»
●(1913) KZVr 33 - 19/10/13. araoget mat, tr. «qui a une belle encolure. Estienne.»
- araogiñ / araogañaraogiñ / araogañ
v. intr.
(1) (en plt de qqn, d'un animal) Avancer, aller de l'avant.
●(1792-1815) CHCH 107. Araugamb, Chouânned ! Avansamb arnehé !, tr « Avançons, les Chouans ! Avançons sur eux ! »
●(1904) DBFV 9b. araugein, v. n., tr. «avancer, aller de l'avant.» ●(1905) DIHU 1/10. Er ronsed vras a Guidél n'araugé tam erbet. ●(1914) DFBP 25b. Araoga.» ●(1913) KZVr 33 - 19/10/13. Arôgi, arôgan, tr. «avancer.» ●(1927) GERI.Ern 22. araogi v. n., tr. «avancer.»
(2) (en plt du travail) Araogiñ gant ub. : avancer, progresser.
●(1910) ISBR 57. Labourat e hras enta par me hellas, mes kaer en doé gobér, ne araugé ket kalz en treu geton.
(3) Mettre un devant (à un tablier, une robe).
●(1962) EGRH I 7. araogiñ v., tr. « mettre un devant (à un tablier, une robe). »
- araokaraok
adj.
I. Penn-araok : avant, devant, tête.
●(1860) BAL 13. er penn araog d'al lestr. ●(1868) KMM 216. Darn eus an Ebestel a oa er penn araog. ●(1869) HTC 85. Ar re a ioa er penn araoc, kercoulz hag ar re a ioa er penn adreñ.
II. Paotr-araok.
(1) Précurseur, prédécesseur.
●(1903) MBJJ 314. sant Yan, a dalveaz da bautr-a-rauk d'hon Zalver.
(2) Homme qui mène le travail, qui est en tête, dans un champ.
●(1941) ARVR 8/4b. Youenn (...) a oa paotr a-raok en unan eus ar parkou, eun devez.
III. Porzh a-raok : avant-cour.
●(1732) GReg 62b. Avant-cour, tr. «ar porz araucq.»
- araokaataraokaat
v.
I. V. intr.
(1) spat. Avancer, progresser.
●(1732) GReg 62b. Avancer, tr. «araucât. pr. araucqet.»
●(1914) DFBP 262b. progresser, tr. «Araokaat.» ●(1919) KZVr 355 - 21/12/19. herzel outo da araokaat. ●(1927) GERI.Ern 22. araokaat v. n., tr. «progresser.» ●(1934) DIHU 276/95. araokat un distér dra. ●(1935) DIHU 294/379. Un noz éh araokér pemp paz ; en dé arlerh e kiler pemp aral.
(2) sens fig. [empl. comme subst.] An araokaat : le progrès.
●(1905) BOBL 06 mai 33/1a. An araokaat a zo lezen an dud hag ar bed. ●(1910) MBJL 87. En Bro-Zôz e talc'her stard d'ar gizio koz, pa n'int ket eur sparl evit an arokaat. ●(1914) DFBP 262b. progrès, tr. «Araokaat.» ●(1921) LABR i. predér ébet arall geton, noz dé, meit mad, klod, hag inrokat Bréh-Izél. tr. « n’ayant d’autre souci nuit et jour que le bien, la gloire et le progrès de la Bretagne. »
●(1927) GERI.Ern 22. an araokaat, arôkât, tr. «le progrès.» ●(1924) CBOU 2/30. setu an araokât oc'h ober e labour er Sao-Heol. ●(1924) FHAB Kerzu 444. rei d'ezan da gredi eo eno eman ar vuhez hag an arokaat !
II. V. tr. d. Faire avancer.
●(1927) GERI.Ern 22. araokaat v. a., tr. «avancer, faire avancer.»
- araokad
- araokadennaraokadenn
f. –où (Un) progrès.
●(1963) BAHE 35/35. meur a araokadenn o devo gwelet an dud a zo bremañ tud kozh.
- araokaet .1
- araokaet .2
- araokoc'haraokoc'h
adv.
(1) temp. Auparavant.
●(1877) FHB (3e série) 7/54a. an offiser a zo bet hano anezhan araococ'h.
(2) spat. Plus loin.
●(1927) AVZH III 113. Kea araokoc'h en dour-doun.
(3) sens fig. Mont araokoc'h : aller de l'avant.
●(1925) CBOU 5/71. Seul-vui e ve arc'hant, suel (lire : seul) arôkoc'h ez eer ha seul-vui a vad a c'heller da ober.
- araousaraous
adj. De mauvaise humeur, acariâtre.
●(1659) SCger 102a. rechigner, tr. «beza araous.» ●129b. araoux, tr. «hargneux.» ●(1732) GReg 374a. Hargneux, euse, querelleux, de mauvaise humeur, tr. «araous.» ●475a. Grignoux, tr. «araous.» ●787b. Rechigner, être de mauvaise humeur, tr. «beza araous.» ●En réchignant, tr. «èn ur fæçzoun araous.» ●Rechin, rechine, rechigné, ée, chagrin, de mauvaise humeur habituellement, tr. «araous.»
●(1821) GON 14b. araouz, adj., tr. «Fâcheux. Querelleur. Contredisant.» Gwall araouz eo, tr. «il est bien contredisant, bien fâcheux.» ●(1850) GON II 123. Araouz, adj. (de 2 syll., a-raouz). Fâcheux. Querelleur. Contredisant. Gwall araouz eo, il est bien contredisant, bien fâcheux. ●(1862) PDF 3 a viz Mae. Peoc'h ! peoc'h 'ta ! paotred araous, / Na rit ket kement all a drouz. (d'après FHAB Ebrel 1938/110)
●(1900) RECe xxi 137. en bas Tréguier araous veut dire «qui coupe la parole», comme me l'a appris un bon connaisseur de la langue actuelle, M. François Vallée.