Recherche 'arre...' : 9 mots trouvés
Page 1 : de arre (1) à arrezin-arrezan (9) :- arrearre
adv. Encore.
●(1499) Ca 11b. Arre. g. de rechieff. ●(c. 1501) Donoet 18-15. Are en puler, tr. « De même au pluriel » ●(1575) M 2131-2132. Arrhe an neff defæt, no deues nep preder / A caffout remet flam, ho blam en nep amzer, tr. «Du ciel encore, ils n'ont aucune pensée / De trouver rémission heureuse de leur crime en aucun temps.»
●(1659) SCger 39b. derechef, tr. «arre.» ●(c.1680) NG 316. Dait tre aman aré.
●(1838-1866) PRO.tj 181. Barnet arre da zic'haoui ar perc'hen. ●(1838) OVD 185. m'hé chairrér arré clos én hé ascourne.
●(1904) DBFV 11b. arré, adv., tr. «de nouveau.» ●(1927) GERI.Ern 26. arre adv., tr. «De nouveau.» ●(1942) DHKN 70. En ijinour e gav digaréieu arré bout deit hoah d’où jabein.
- arrebeuriarrebeuri
plur. Meubles.
●(1716) PEll.ms 6. Arrebeur, La chevance d'une maison de campagne. C'est un composé de l'article ar, du nom Gre et du verbe Peuri, et signifie mot pour mot ceux qui paissent. ●(1732) GReg 33a. Ameublement, meubles dont on garnit une chambre, tr. «An arrebeury. meublaich. p. meublaichou.» ●613b. Ménage, meubles d'une maison, tr. «an arrebeury.» ●629a. Mobiliaire, biens mobiliaires, tr. «Arrebeury.»
●(1864) SMM 132. Marteze ez eus arrebeuri caer, eur guele acoutret mad. ●(1872) GAM 29. da brena an arrebeuri. ●30. en he arrebeuri dister. ●(1878) EKG II 227. P'en em gavaz enn he zi, e leac'h an arrebeuri pinvidik a ioa enn-han p'oa eat d'ar prizoun, ne gavaz nemed tammou koz-gueleou.
●(1900) KEBR 9. An arrebeuri gaer, tr. « Les beaux meubles ».
●(1905) BOBL 28 octobre 58/1b. e giz arrebeuri nemed eur c'holc'hed truillek ha diazezet. ●(1906) KANngalon Genver 4. An ilizou hag an arreubeuri zo ennho. ●(1922) EMAR 38. ar pep brava eus an arrebeuri. ●(1924) ZAMA 91. eun taolig diboultrenna d'an arrebeuri. ●(1925) FHAB Mae 171. rak e arrebeuri a oa bet graet ar rins warno. ●(1929) FHAB C'hwevrer 67. Arrebeuri ha dilhad ha n'oa ket mez o gwelet. ●(1935) FHAB Mezheven 242. karet a raent kaout arrebeuri gaer, en o ziez, grêt, nann diwar zao, met kizellet e koat dero, kalet ha padus.
- arreic'harreic'h
voir areizh
- arrelajarrelaj
m.
I.
(1) Arrérages, produits, intérêts d'une rente constituée.
●(1659) SCger 8b. arerage, tr. «arelaich.» ●(1732) GReg 52b. Arrerages, intérêts, ou revenus qu'apporte une rente constituée, tr. «Arelaich. p. arelaichou.»
(2) [au plur.] Arrelajoù : arrérages dûs d'une rente, d'un loyer, etc.
●(1732) GReg 52b. Arrerages, ce qui reste à payer des loyers de terres & de maisons &c., tr. «arelaichou.»
II. sens fig. [en locution]
(1) Kaout arc'hant en arrelaj : avoir de l'argent de côté.
●(1932) FHAB Gouere 284. Foei ! arc'hant en arrelach a rankit da gaout, evit heulia modou kêr, ha netra ken !
(2) Lakaat udb. en arrelaj : mettre qqc. de côté, en réserve.
●(1956) BLBR 94/5. hag ar gigerien a glaske lakat kig en arrelaj !
(3) Labour zo en arrelaj : nous sommes surchargé de travail.
●(1904) KZVr 354 - 19/08/04. Arelach, ar ger-ze a zeblant beza deuet e brezonek dioc'h ar gallek «arrérages», ar pez a chom da baea, an dilerc'h eus eun dle. Setu aman skoueriou eus e implij e Leon : Labour a zo en arelach, re a labour a zo, war-lerc'h emaomp gant hor labour. ●(1913) KZVr 33 - 19/10/13. Arelach. Labour a zo en arelach, tr. «nous sommes accablés d'ouvrage. Léon.»
- arrelajetarrelajet
adj. sens fig. (Colère) rentrée, retenue, non extériorisée.
●(1958) BRUD 4/37. leun a imor fall arrelachet.
- arrelajiñarrelajiñ
v.
(1) V. intr. (en plt de choses à faire, du travail) Chom da arrelachiñ : rester à faire, attendre qu'on s'en occupe.
●(1904) KZVr 354 - 19/08/04. Choum a ra traou ganeomp da arelachi, an traou a choum war-lerc'h ganeomp. ●(1913) KZVr 33 - 19/10/13. Arelachi. Choum a ra an traou ganeomp da arelachi, tr. «nos affaires ne vont guère de l'avant. Léon.» ●(1958) BRUD 4/25. Traou merenn (...) a jome da dorta, da arrelachi e korn an daol.
(2) V. tr. d. Économiser.
●(1958) BRUD 4/37. Mari a lavare dezañ arrelachi e arhant ; mes ouspenn arhant eh arrelache Job ! ●58. Arrelachi : lakaad a gostez.
►absol.
●(1958) BRUD 4/36. N'az-peus d'ober nemed arrelachi !
- arrevalarreval
m. (meunerie) Mouture ; moutage, moulage, droit de moute, de mouture.
I.
●(1867) FHB 137/262a. Ar portezer a gavo he arreval... ●(1868) FHB 161/40b. eur miliner a iea da vala arreval X. ●(1895) GMB 40. pet[it] Trég[uier] érañvel. ●(18--) SBI II 202. Blamit ar miliner, / Rac ouz a bep eureuvel 'c'h a ganthan an anter, tr. «Blâmez-le meunier, Car, de chaque moûture, il distrait une moitié.»
●(1907) KANngalon Eost 469. An dud (...) a gasaz ho arrenval da vala da leac'h all. ●(1927) GERI.Ern 26. arreval m., tr. «Mouture.» ●(1928) TAPO 8. Kas an arreval d’ar vilin, ribotat, sila ar yod. ●(c.1930) VALLtreg 843. Erañvel : Haut-Trég. pour arreval plur. ou = mounée, la provision ordinaire qu'on porte à moudre au moulin. / Quantité de blé que l'on donne à moudre. Ex ‑ Eur c'haer a eranvel he deuz roet d'in = elle m'a donné une bonne quantité de blé à moudre. (Voir Glos.). ●(1936) PREZ 71. ar re oa o kas bleud hag o kerc'hat arrenval.
II. Bezañ dour a-walc'h en e vilin evit malañ arreval ub. : voir malañ.
- arrezarrez
m.
(1) Arrhes.
●(1499) Ca 78b. Erres. g. idem. ●(1633) Nom 202a. Pecunia attributa, assinationes, sunt qui vulgò : vocari putant : argent d'assignation : archant á assignation á ve roet en erres. ●205a. Arra, arrabo : arres : errès.
●(1659) SCger 53a. erres, tr. «arrés.» ●130a. arrès, tr. «erre.» ●147a. erres, tr. «arres.» ●(1744) L'Arm 17a. Arres, tr. «Arréss.. ézeu. m.»
●(18--) KTB.ms 14 p 244. setu aman daou c'hant skoued arrez.
●(1904) DBFV 11b. arrez m. pl. eu, tr. «arrhes.» ●(1934) BRUS 284. Des arrhes, tr. «arréz.»
(2) Reiñ udb. en arrez evit udb. all : donner qqc. échange de qqc. d'autre.
●(1867) BUE 86. he gabel a lemaz diwar he ben, hag a roaz enn arrhez evit eur bara.
►sens fig.
●(1727) HB 494. an erres eus ar c'hloar da zonet. ●511. Un erres a c'hloar an Eêvou.
●(1864) SMM 95. ez eo ar Groas eun errez euz ar vuez eternel. ●96. Eun errez eo a silvidigez hag eus eur maro mad. ●(1894) BUZmornik 5. evel eunn errez euz a euruzded ar baradoz.
●(1920) AMJV ix. Evel eun errhez euz an donezonou-ze.
(3) Diner-arrez : arrhes.
●(1904) DBFV 56a. dinér Doué, dinér arrez, tr. «denier à Dieu, arrhes.»
- arreziñ / arrezañarreziñ / arrezañ
v. tr. d. Donner (qqc.) en arrhes.
●(1464) Cms (d’après LCJL 7). Erresaff. g. arrer. ●(1499) Ca 78b. Erresaff. g. arreer.
●(c.1718) CHal.ms i. arher, donner des arhes, tr. «arresein.» ●(1744) L'Arm 17a. Donner des arres, tr. «Arrézein.»
●(1868) KMM 224-225. e doare ul loen treud ac coz, pa vez tenned divarna ar bas, ar pez a c'holo aneza er foar, abars e arrezi. ●(1890) MOA 123a. Donner des arrhes pour une cheval, tr. «errezi eur marc'h.»
●(1904) DBFV 11b. arrezein, tr. «donner des arrhes, étrenner.»