Devri

Recherche 'askell...' : 10 mots trouvés

Page 1 : de askell (1) à askellig (10) :
  • askell
    askell

    f. & adv. –où, askilli, iskilli d. divaskell

    I. M.

    A. (monde animal)

    (1) Aile.

    (1499) Ca 12b. Asquell. g. aele. ●(1580) G 485. An pluff bras oz asquell, tr. «Les grandes plumes de votre aile.» ●(1633) Nom 36b. Plangor alarum : batement des aisles : pa vez an diu-asquel ò dispafalat.

    (1710) IN I 9. Diouasquell o deveus da nigeal. ●366. ar guenanigou-se a guemer diaouasquel (lire : diouasquel). ●(1744) L'Arm 9b. Aile, tr. «Assquell.. pl, assquelleu ou gassquelleu.» ●(17--) TE 457(2). Peb-hani a nehai en doai huéh gasquêl.

    (1818) HJC 218. èl ma hrassamble ur ïar i voussinet idant i dioachèle. ●(1838) OVD 289. En eined, eit miret a gouéh ar en doar, e fouête dalh-mad ou divasquel. ●(1849) LLB 1814. ged ou diwaskel. ●(1867) MGK 16. Ma ve, diana, kre hoc'h eskel.

    (1903) MBJJ 50. Nij, neuze, gant da iskili. ●(1908) PIGO II 156. 'vel p'an ije bet iskili ouz e zivesker. ●(1912) BUAZpermoal 759. o iskili da nijal. ●(1922) EMAR 16. Askell ar skoul.

    (2) Nageoire.

    (1744) L'Arm 9b. Aîleron de poisson, tr. «Assquell pissquétt.»

    (1934) BRUS 256. Une nageoire, tr. «un askel –leu

    (3) Tenn-askell : vol d'une seule traite.

    (1932) ALMA 58. Klask a reant mont d'ar Japon en eun tenn-askell.

    B. sens fig.

    (1) Aile (de l'amour, de qqn etc.).

    (1857) GUG 4. Idan hou tivaskel arzé, / Tad, dihuennet hou pugalé.

    (18--) SAQ II 174. ar beden vud a bign varzu ennhan douget var diouaskel ar garantez.

    (2) (météorologie) Askell big : coin bleu dans le ciel, culotte de gendarme.

    (1914) KZVr 58 - 12/04/14. N'eus ket eun askell big 'barz en oabl, tr. «il n'y a pas une petite pièce de bleu dans le ciel (il est couvert de nuages).» ●(1986) DPSB 118. (Rieg) askell-big, tr. «coin de ciel bleu au milieu des nuages.»

    (3) Askell douar : recoin de terre.

    (1914) KZVr 58 - 12/04/14. Askell douar, tr. «recoin de terre. Even.»

    C. (en plt de qqc.)

    (1) Jantille de roue de moulin à eau.

    (1877) BSA 126. cueza a ra el lenn, ha gant an dinaou euz an dour, eo casset buhan dindan ar rod, a deu d'he flasta en eur luia he askellou.

    (2) Aile de moulin.

    (1744) L'Arm 9b. Aîle d'un Moulin, tr. «Assquel

    (3) (agriculture) Côté tranchant du soc.

    (1914) KZVr 58 - 12/04/14. askell, tr. «côté tranchant du soc.» ●(1927) GERI.Ern 28. askell, tr. «côté tranchant du soc.»

    (4) (architecture) Aile.

    (1744) L'Arm 9b. Aîle d'un Bâtiment, tr. «Casale ur Menair.» ●86a. Croisée d'une Eglise, tr. «Assquellieu unn Iliss. f.»

    (1876) TDE.BF 24a. askellieu, s. pl. f ; v[annetais], tr. «Partie d'une église, dite la croisière, parce qu'elle a la forme d'une croix.»

    (1904) DBFV 12a. askellieu, tr. «croisée d'une église (l'A.)»

    (5) Aile d'une pièce de vêtement.

    (1910) MBJL 136. war gorven denval al leanezed ha war an iskili gwenn sign a c'holo d'ê o fenn.

    (6) (pêche) Aile de chalut.

    (2010) MOPES 229. (Ar Gelveneg) Askell rouej (aile de filet) : Aile du chalut.

    (7) (militaire) Aile (d'une armée).

    (1633) Nom 189a. Exercitus cornua : les aisles d'vne armée : an cornou pe diuasquel vn armè. ●189a-b. Alæ : les ailes de la caualerie : asquel, pe sornou (lire : cornou) an caualery.

    (8) Aile d’avion.

    (1942) DRAN 79. an eskell diouz eun tu, evel deliou sec’h hag ar stern diouz an tu all.

    II. Loc. adv.

    (1) A-denn-askell : à tire d'ailes.

    (1732) GReg 368b. Il a pris l'essort, tr. «eat eo a dénn-asqell

    (1903) MBJJ 242. nijet a denn askel. ●(1915) MMED 29. nijit a denn-askel kals huelloc'h. ●(1931) ALMA 41. eul labousik a nij a denn-askell. ●(1939) MGGD 79. deuet a-denn-askell dreist ar moriou.

    (2) A-droc'h-askell : à tire d'ailes.

    (1866) BOM 6. A droc'h askel gant herr, / Me garje vel ann er, / Nijal dreisd ar goabren.

    (3) A-daol-askell : à tire d'ailes.

    (1926) FHAB Eost 286. D'an traon, d'ar red, a daol-askell

    III.

    (1) Ober askell(ig) da : fréquenter une fille. (expression qui fait référence aux oiseaux qui agitent leurs ailes lors de la période des amours).

    (1866) BOM 88 (Ku) P. Proux. Tostaad a ra potret farod / D'ober askellik da Vargod, tr. P. Proux «D'abord vinrent les muscadins en battant des ailes...»

    (1906-1907) EVENnot 10. (Priel) Ober e ra askel d’ei, tr. «Il lui conte fleurette.» ●(1981) ANTR 185 (L) *Tad Medar. Pep hini a lavar e zoñj kerkent ha ma klev ema Perig oh ober e lez da Zoazig, pe Lomig oh ober askellig da Varivonig.

    (2) Strakal e askell : s’émanciper ; courir les filles.

    (1924) NFLO. Il joue des ailes (il commence à s'émanciper), tr. Loeiz ar Floc'h «strakal a ra e askell.» ●Il court le c[otillon], tr. Loeiz ar Floc'h «strakal a ra e askell (en mauv. Part).»

    (3) Frotañ e askell da ub. : passer la main dans le dos.

    (1947) YNVL (Ki) Y. Drezenn 25. Ha gouzout memes, pa vez dav, frotañ o askell d’ar sosialisted…

    (4) Kouezhet dezhañ klipenn hag askell : voir klipenn.

    (5) Bezañ du evel askell ar vran : voir bran.

  • askell-dilig
    askell-dilig

    f. (ornithologie) =

    (1936) IVGA 52. ar filip, an askell-dilig.

  • askell-dro
    askell-dro

    f. (transport) Hélicoptère.

    (1968) BAHE 57/22. e veze pourmenet en oabl gant un askell-dro.

  • askell-groc'hen
    askell-groc'hen

    f. eskell-kroc'hen, askilli-kroc'hen

    I.

    (1) Chauve-souris.

    (1464) Cms (d’après GMB 42). Asquell crochenn, g. huette ou frasoye. ●(1499) Ca 12b. Asquellcrochenn. g. chuette vng oyseau qui vole par nuyt. ●(c.1500) Cb 17b. Asquellcrochenn. g. chasse souris. ●(1633) Nom 41b. Vespertilio : chauue-souris : asquel-crochen.

    (1659) SCger 23b-24a. chauue-souris, tr. «asquel-croc'hen, p. esquel croc'hen.» ●130a. asquel croc'hen, tr. «chauue-souris.» ●(c.1718) CHal.ms i. chauue souris, tr. «asquel crehen, pl. Esquel crehen. a Ing. on dit, logoden pen toul, logoden pen dal.» ●(1732) GReg 159a. Chauve-souris, tr. «Asqell-groc'hen. p. æsqell-groc'hen

    (1870) FHB 294/262a. Perâg laza an askel-groc'hen. ●(1878) EKG II 126. evel ma speg an askell-groc'henn ouc'h eur voger.

    (1903) BTAH 135. An askilli-kroc'hen a droc'h an ër distan. ●(1907) PERS 171. al loened hanvet askel groc'hen.

    (2) sens fig. Personne maigre.

    (1972) SKVT I 75. Fañig Vras, un askell-groc'hen a zek pe unnek vloaz. ●(1973) SKVT II 134. Ha te, an askell-groc'hen, treut 'giz ar c'hagn.

    II.

    Treut evel un askell-groc'hen : très maigre.

    (1866) (L) G. Morvan FHB 63/86b. Eun denic coz croummet dindan ar beac'h eus he vloaveziou, seac'h ha treud evel eun askel-groc'hen.

    (1931) VALL 439. Maigre comme un clou, tr. «treut evel eun askell-groc'hen.» ●(1936) (Ki) J. Riou TKAL I 15. Aet e oa treut evel eun askell-groc'hen.

  • askellad
    askellad

    f. –où (architecture) Aile d'un bâtiment.

    (1944) EURW I 47. Eur palez a oa hemañ, gant e dri estaj hag e deir askellad lojeiz.

  • askelleg
    askelleg

    m. Volatile.

    (1913) FHAB Mezheven 187. ar paour-keaz askelleg a boanie da glask trei var e gein.

  • askellek
    askellek

    adj. Ailé, volatile, volant.

    (1732) GReg 968b. Volant, qui vole, tr. «asqellecq.» ●Insecte volant, tr. «Amprevan asqellecq

    (1867) MGK 106. gant eur bir askellek.

    (1927) GERI.Ern 28. askellek adj., tr. «ailé.»

  • askeller
    askeller

    m. –ion (sport)

    (1) Ailier.

    (2) Askeller kleiz : ailier gauche.

    (1935) TRAG 22. an askeller-kleiz.

  • askellet
    askellet

    adj. Ailé.

    (c.1500) Cb 17b. g. qui a aeles. b. asquellet.

    (1744) L'Arm 9b. Aîlé, tr. «Assquellétt.» ●(1790) Ismar 283. serpandèt asquêllét ha vélimus.

    (1904) SKRS I 244. eur groaz hag a ioa askellet evel eur serafin. ●(1927) GERI.Ern 28. askellet adj., tr. «ailé.»

  • askellig
    askellig

    f. –où

    (1) Aileron.

    (1744) L'Arm 9b. Aileron, tr. «Assquellig.. gueu. f.»

    (1927) GERI.Ern 28. askellig f., tr. «petite aile, aileron.»

    (2) Ober askell(ig) da : voir askell.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...