Recherche 'bali...' : 23 mots trouvés
Page 1 : de bali (1) à balizour (23) :- balibali
f. –où
I.
(1) Rabine, allée plantée d'arbres qui mène à une maison.
●(1659) SCger 100a. rabine, tr. «bali.» ●130b. bali, tr. «rabine.» ●(1732) GReg 65b. Avenuë, allée d'arbres plantez en droite ligne qui conduit à une maison, tr. «Baly. p. balyou.» ●(17--) FGab 110. da bourmen en he baliou.
●(1902) PIGO I 7. da bôz eun tammik war ar Vali. ●(1927) GERI.Ern 37. bali f., tr. «Avenue.»
(2) Allée.
●(1857) CBF 81. Red e vezo treaza baliou ar jardin, tr. «Il faudra sabler les allées du jardin.»
●(1911) BUAZperrot 413. ar c'hrilh a zispartie ar c'heur diouz bali greiz an iliz.
(3) Barbacane, ouvrage de fortification extérieur au château.
●(1499) Ca 17a. Bali. g. barbecane. l. hic procastium / strii. ●(c.1500) Cb 21a. Bali. barbecane. l. hoc procastrium / trij. ●(1521) Cc [baly]. Baly. g. barbecane. l. procastrium rij.
(4)
●(1963) LLMM 99/263. e kreske e penn ar vali ur safar diheson.
(5) sens fig. Bali an enor : la route des honneurs.
●(1911) BUAZperrot 56. Henman a oa eun den e karg ; eur mignon bras d'an impalaër ; bali an enor a oa digor dirazan, alc'houez an danvez a oa etre e zouarn (lire : zaouarn).
II. (astronomie)
(1) Constellation.
●(1907) FHAB Gwengolo 197. Ma c'hellfemp pignet beteg bali S. Jakes (...) ar vali stered-se (...) en tu all da vali S. Jakes ez eus baliou all. ●(1911) BUAZperrot 753. an heol, kaër en deus trei ha dizrei e baliou an nenv.
(2) Bali ar Werc'hez : constellation de la Vierge.
●(1948) KROB 7/6. Goudeze e teu ar stered melen, gant 6000°, evel Capella ; hag ar re domma, glaz-gwenn evel Epi, eus Bali ar Werc'hez, a bak 20 000°.
(3) Bali sant Jakez / balioù sant Jakez : la voie lactée.
●(1877) FHB (3e série) 11/84a. biscoaz guelet kement a stered, dreist-oll er vali venn, hanvet gant meur a hini, bali sant Jakez.
●(1907) FHAB Gwengolo 197. Ma c'hellfemp pignet beteg bali S. Jakes. ●(1927) BUAZmadeg 472. Hon tud koz a rea Bali sant Jakes euz eur maread stered hag a zo hanvet e galleg «la Voie Lacté». ●(1948) KROB 7/6-7. eul lostennad sklerijenn o kelc'ha ar volz : Bali Sant Jalm pe Sant Jakez.
►[au plur.]
●(1949) KROB 17/13. klaskit ar werelaouenn, ar steredenn hanter-noz, sellit ouz baliou Sant Jakez !... ●(1995) MILE 33-34/20-21. An takajou stered stank ha sklêr, a ra 'vel eun arroudenn e oabl an nozveziou hañv, a deu da veza anvet e brezoneg «Baleou Sant-Jakez», tr. «Les amas d'étoiles claires qui font comme un trait dans le ciel des nuits d'été s'appelleront désormais en breton «les pas de saint Jacques».
(4) Bali sant Jalm : la voie lactée.
●(1924) DGEShy. Bali sant Jalm, en Trégor, la Voie Lactée ; L[oeiz] Ar Floc'h, 1924. (d'après HYZH 48-49 p. 25). ●(1948) KROB 7/6-7. eul lostennad sklerijenn o kelc'ha ar volz : Bali Sant Jalm pe Sant Jakez.
(5) Ar vali wenn : la voie lactée.
●(1877) FHB (3e série) 11/84a. biscoaz guelet kement a stered, dreist-oll er vali venn, hanvet gant meur a hini, bali sant Jakez.
III. (religion)
(1) Bali an neñv : avenue du ciel.
●(1872) ROU 63. Bali an Nè, tr. «Avenue du ciel.»
●(1911) BUAZperrot 857. N'en devoa nemet sellet ouz ar re a valee en e raok var hent ar vuez, evit gouzout an tu da gerzet ervat e bali an nenv. ●877. ne dalvezont da netra pa ne lakeont ket o ferc'hen da gerzet e bali an nenv.
(2) Bali an ifern =
●(1872) ROU 63. on ne dira pas, bali an ifern.
●(1911) BUAZperrot 327. mes n'eus netra o tigeri hag o floura ker brao an hent d'an den dianket da zizrei eus bali an ifern evel daërou eur vamm.
- bali-balabali-bala
interj. Blablabla.
●(1975) YABA 01.03. Beli-bela, tr. «l'équivalant breton de : bla-bla-bla.»
- baliad
- balibordaj
- balibous
- balibouz
- balibouzaj
- balibouzer
- balibouzik
- balibouziñbalibouziñ
v. tr. d. cf. balbouziñ
(1) Barbouiller.
●(c.1718) CHal.ms i. Barboüiller, tr. «balibousein, bastroüillein.» ●(1723) CHal 11. Balibousein, tr. «Barbouiller.» ●(1744) L'Arm 26a. Barbouiller, tr. «Balibousein.»
●(1906) DIHU 14/242. balibouzet é ben tartouz dehi. ●(1919) DBFVsup 5a. balibouzein, v. a., tr. «salir.»
(2) Bredouiller.
●(1723) CHal 11. Balibousein, tr. «Bredouiller, Bégayer, Badiner.»
●(1854) PSA II 223. D'er post é ha guet é beden ; n'hi lar meid a hantér ; ean hi balibous.
(3) Bousiller.
●(1744) L'Arm 36a. Bousiller, tr. «Balibousein.»
- baligellbaligell
f. –où Futilité.
●(1905) BOBL 15 juillet 43/2c. na zeu gantô [ar journalou] nemed baligellou, neanterez !
- balirbalir
s. –où
(1) (architecture) Saillie, surplomb.
●(1633) Nom 142a. Proiectura, corona, lorica testacea : saillies, larmies : balegou, balirou.
●(1732) GReg 838b. Saillie, avance d'un bâtiment, tr. «Balir. p. balirou.»
(2) War valir : saillant.
●(1931) VALL 671a. Saillant, qui fait saillie, tr. «war valir.»
- balirañ
- balirekbalirek
adj. Saillant, qui fait saillie.
●(1931) VALL 671a. Saillant, qui fait saillie, tr. «balirek.»
- balivaod
- baliz
- balizenn .1balizenn .1
f. –où, balizoù
(1) Jalon.
●(1744) L'Arm 450a. Jalon, tr. «Balisænn.. neu. f.» ●Jalonner, tr. «Plantein balisseu énn doarr.»
●(1904) DBFV 16b. balisen, f. pl. –nneu et balizeu, tr. «jalon (l'A.).»
(2) (marine) Balise (en mer).
●(1931) VALL 65a. Balise, tr. «balizenn f. pl. ou.» ●(1942) HERV 181. Balizennou a bep furm. ●(1965) KATR 13. Setu balizenn ar C'holonneier. ●14. Balizenn ar Mogedeier, an Enezenn Hlaz...
- balizenn .2balizenn .2
f. -où Valise. cf. malizenn
●(1633) Nom 119a. Pera : gibbeciere : bissach, balisen, gibiceren.
●(1732) GReg 947b. Valise, tr. «Balisenn. p. balisennou.»
●(18--) SBI II 112. Ma balisenn aour hac arc'hant, tr. «Ma valise (pleine) d'or et d'argent.»
●(1927) YAMV 36. Va balizenn a dalvezo d'in a benn wele.
- balizennadur
- balizennañ
- balizenner
- balizennerezh
- balizourbalizour
m. –ion Marchand de malles.
●(1904) DBFV 16b. balizour, m. pl. –erion, tr. «marchand de malles.»