Recherche 'barv...' : 20 mots trouvés
Page 1 : de barv-1 (1) à barvouskenn (20) :- barv .1barv .1
coll. ou m./f. & adv.
I. Coll. ou m.
(1) Barbe.
●(1499) Ca 18a. Barff. g. barbe. ●(c.1500) Cb 22a. ga. le lieu ou len tont la barbe. b. an offrouer da ober barff. ●(c. 1501) Lv 232/17. baru gl. Barba. ●(1530) Pm 253. An tan cre a seff en ho baru, tr. «Le feu ardent qui monte dans leur barbe.» ●(1633) Nom 12a. Impuber, inuestis : garçonneau sans barbe : paotr iaouancq nen deffe quet á baru. ●17a. Barba, vestis, vndè & Inuestis, pro imberbi : barbe : baro, baru.
●(1659) SCger 131a. baro, tr. «barbe.» ●(1710) IN I 194. Ar varo a so un ornamant da visaich ar goas, hac ar bleo da hini ar vaoues. ●(1744) L'Arm 26a. Barbe, tr. «Barhuë.. hueu. f.» ●Une barbe, tr. «Ur varhuë.»
●(1871) FHB 312/404a. daouzeg ac'hanoc'h a gemero notennou lemm, hag a droc'ho an anter euz ho baro. ●(1878) EKG II 209. Hag ar c'habiten a frize hag a gordigelle he varo.
●(1900) KEBR 16. Ar varo, tr. « La barbe ». ●(1903) MBJJ 358. rac'han hon baro. ●(1904) DBFV 18b. barù, m. pl. eu, tr. «barbe.» ●(1919) KZVr 354 - 15/12/19. ober eur peura d'am baro, tr. «me raser tant mal que bien, écourter ma barbe, Loeiz ar Floc'h.» ●(1923) AAKE 40. bleo ha baro gwenn. ●(1925) CHIM 9. Rukunus eo gant e zilhad lous ha truilhennek hag e varo hir ha luiet ! ●(1931) GUBI 33. Doh é varù.
(2) par méton. Homme.
●(1530) Pm 286. Maz sonche den certen en maru / Hac ouz pep baru peguenn garu eu, tr. «Si certes l'homme songeait à la mort, / Et combien à toute barbe elle est rude.»
(3) Barv ar c'hog, ar c'hilhog : barbillon de coq.
●(1633) Nom 36b. Palea : la barbe d'vn coq : baru an cocq.
●(1732) GReg 209b. Barbe de coq, tr. «Barv ar c'hilhocq.»
(4) (botanique) Lichen (des arbres).
●(1904) DBFV 18b. barù, m. pl. eu, tr. «mousse des arbres.» ●(1927) GERI.Ern 39. barw, baro, barv, V[annetais] barù, tr. «mousse des arbres.»
(5) fam. En desped da'm barv : malgré moi.
●(1838) CGK 5. Maz on en despet dam baro countraign da c'heul ar vicher.
(6) Dirak da varv : devant toi.
●(1557) B I 574. Dirac da baru, tr. «devant ta barbe.»
II. Loc. adv. A-enep-barv : (?) contre le droit, contre la raison (?).
●(1575) M 3465-3466. Tra diræson difæçon disonest / A enep baru ha peur garu da arhuest, tr. «Chose déraisonnable, vile, malhonnête, / A contre-poil et très dure à considérer.»
III.
(1) Bezañ erru e barv ub. : très près, sous son nez. Cf. français : à la barbe.
●(1825-1830) AJC 4357 (Go) J. Conan. Na peamand a bed quen na vigemb arÿ / Dirac valansien en barf on enemÿ, tr. F. Favereau «Et aucun salaire avant que nous ne soyons arrivés devant Valenciennes, à la barbe de l'ennemi.»
(2) Bezañ graet e varv da ub. : mourir.
●(1803) MM 241 (Li) (Brestad 17 reizhet). Allas Morin gueas so maro ! / En droman egreat e varo, tr. G. Esnault «Hélas ! le pauvre Morin est mort ! / A ce coup quelqu'un lui a fait le poil.» ●(1850) MOY 286 A.-M. Ledan. Ma vijec'h bet eno, e voa grêt ho paro.
(3) Ober e varv da ub. hep soavon :
●(1912) RVUm 237 (Gu). Tuchant ne (lire : me) hrei hou parù d'oh hemb soan, tr. P. ar Gov «Tout-à-l'heure je vous ferai la barbe sans savon.»
(4) Ober e varv da ub. : se moquer de qqun. Cf. français : (1867) DLV Faire la barbe, se moquer de quelqu'un, lui jouer un vilain tour (LBEI 406).
●(1905) ALLO 21 (L) Y.-V. Perrot. Daoust piou a c'hello kaout an dro / Da ober d'ezañ e varo ? / Sur oun abred pe zivezad / Varnan ivez e vo reusiad, / Rak n'eus den fin n'en deus e goulz. ●(1990) MARV i 35 (Lu-Heñvig). Mez me a denne meur a dol daol fin dezañ rag eñ ne ouie ger galleg, ha me a ree e varo dezañ pa hellen. O doubleviou !
(5) Ober e varv da ub. : tuer.
●(1949) KROB 12/11 *Tremazoig. Meur a vanne a voe evet en enor da Lanig al louarn, a oa bet graet e varv dezañ gant Glaoda a greiz ober e hini.
(6) Ober o barv d'an dud :
●(1922) IATA 6 *Alan Yann. Petra ? ober proses din-me divar benn daou pe dri skourr keuneut, a rea o baro d'an dud pa dremenent abiou ?
(7) Ober e varv : ne rien faire.
●(1906) GWEN 24 (K) J.-L. Henry. Hag en hanv, ar grez a laka ar gwenan da jom da ober o baro var an treujou.
(8) Mousc'hoarzhin en e varv : sourire sous cape. Cf. c'hoarzhin dindan e vourroù et le français rire dans sa barbe.
●(1955) BRUD n° 11, 12, 14, 15, en 1963 par Emgleo Breiz, Brest, graphie et pagination différentes de l’édition de 1925, puis en 2003 une édition bilingue par Skol Vreizh préparée par Bernard Cabon)">BILZ 89 (T) F. al Lay. Ha Saig a vousc'hoarze en e varo.
(9) Bezañ barv gwenn da : être très vieux.
●(1965) BRUD 20/16 (T) E. ar Barzhig. Ba, an afer-ze he-deus bremañ baro gwenn. ●(1970) BHAF 69 (T) E. ar Barzhig. ‑ Didiah ! Ya 'vat, emon-me, eul lezenn a zo, ha baro gwenn dezi peogwir he-deus tost da gant hanter-kant vloaz...
(10) Bezañ berr e varv // Bezañ yaouank e varv : être jeune.
●(1867) MGK 56 (L) G. Milin. Touellet int gan-en, me ne d-oun ket gant-ho, / Hag evit va luzia eo re verr ho baro. ●(1868) GBI II 70 (T). Re-iaouank ez é da varo / D'lakâd ann-on-me d'ar maro ! tr. F.-V. an Uhel «ta barbe est trop jeune pour me faire mettre à mort, moi !»
- barv .2barv .2
s. –où =
●(1847) BDJ 16. Eus an heol-ze an hæzen hac ar barvou. ●79. An heol eus ar wirionez a lughern ataò, / Ha ne c'houlen ket welhoc'h 'ghed leûska he varo.
- barv-gwez / barv ar gwezbarv-gwez / barv ar gwez
coll. Lichen.
●(1659) SCger 82a. mousse des arbres, tr. «baro ar guès.» ●(c.1718) CHal.ms ii. mousse des arbres, tr. «barü' er gueé.» ●(1732) GReg 644a. Mousse d'arbre, tr. «baro-guëz. barvou guëz. van[netois] barv er guë.»
●(1926) FHAB Mezheven 222. marellet gant gwiskadou baro-gwê.
- barv-laseierbarv-laseier
coll. (phycologie) Algues Polysiphonia lanosa.
●(1968) NOGO 223-224. Polysiphonia lanosa. baro lâseier, «barbes de lances», Kellerdud en Plouguerneau, du nom de Ascophyllum nodosum.
- barvegbarveg
m. –ed
(1) Barbu.
●(c.1718) CHal.ms i. Barbon, uieus barbon, tr. «coh barüec.» ●(1744) L'Arm 26a. Barbon, tr. «Coh Barhuëc.. coh varhuéguétt. m.
●(1876) TDE.BF 443b. eur barvok koz. ●(1878) EKG II 320. ar barvek hirr a ioa deuet gant-han euz a Vontroulez.
●(1904) DBFV 18b. barùeg, m. pl. ed, barùiged, tr. «barbu, velu, barbon.»
(2) (poisson) Barbue.
●(1904) DBFV 18b. barùeg, m. pl. ed, barùiged, tr. «barbu (poisson).»
- barveg-aodbarveg-aod
m. barveged-aod (ornithologie) =
●(1914) KZVr 75 - 09/08/14. ar barveged-aod, tr. «les chouettes de mer. Combeau.»
- barveg-gwennbarveg-gwenn
m. barveged-gwenn (ornithologie) =
●(1914) KZVr 75 - 09/08/14. Barweg-gwenn ou barvig, tr. «espèce de linotte, oiseau qui mange beaucoup de chenilles, Bourdelès.»
- barvegenn
- barvegez
- barvegik
- barvekbarvek
adj.
(1) Barbu.
●(1499) Ca 18a. barfuec. g. barbu. l. barbutus / a / um.
●(1659) SCger 131a. barvec, tr. «barbu.» ●(1744) L’Arm 26a. Qui est bien fourni de barbe, tr. «Barhuêc.» ●(1779) BRig I 26. barveg, tr. «qui a de la barbe.»
●(1867) MGK 131. ezec'h zo re varvek.
●(1902) PIGO I 194. eun den braz ha barvek. ●(1904) DBFV 18b. barùek, adj., tr. «barbu.» ●(1925) BILZ 120. an den koz barvek.
(2) (en plt de qqc.) =
●(1633) Nom 168b. Gausape, amphitapa : couuerture veluë : vn pallen bleuec, vn tapis guelè baruec.
(3) (agriculture) Barbu.
●(1857) CBF 88. Ann heiz barvek ne ket bouron, toc'hor eo, tr. «L'orge barbue n'est pas bien nourrie ; elle est grèle.» ●90. gwiniz barvek, tr. «froment barbu.»
●(1929) FHAB Genver 11. ar geot Pariz barvek anvet ivez geot an Itali.
(5) (astronomie) Steredenn varvekk : distinction obsolète de Moreri (1674) de la comète barbue.
●(1732) GReg 182b. comete barbue, tr. «steredenn barvecq.»
- barvenn .1
- barvenn .2barvenn .2
f. –où
(1) Barbe.
●(1911) SPON 9. ur varùen huen, hir dehon. ●(1930) DIHU 231/139. ur varùen stank. ●(1976) HYZH 108/19. (Douarnenez) or pezh mell baroenn hir.
(2) Lichen.
●(1915) RNDL 148. ken pinùidik é ou barùen, tr. «si riche est leur lichen.»
(3) Margelle.
●(1907) AVKA 43. Jesus, skuiz o kerzet a azeas war varven ar punz.
(4) Fil d'une lame.
●(1659) SCger 57b. fil du cousteau, tr. «baruen ar contel.»
●(1897) EST 8. Jaméz neoah falhour n'en da ar dro é foen / Hemb n'en dès ag é falh tinéreit er varwen.
●(1904) DBFV 18b. barùen, f., tr. «tranchant (d'une lame).» ●(1914) KZVr 75 - 09/08/14. Barven f. pl. nnou, tr. «fil, tranchant (d'un couteau) Grég. H[au]t-Trég[uier].» ●(1939) ANNI 8. Deu rohan a zigorded en doè goaf Siefrid, ha brelimet biù kel e oè er varùen anehi. ●(1955) STBJ 201. o c'hoellat o filc'her, d'ober barvenn dezo.
(5) Fibre.
●(1904) DBFV 18b. barùen, f., tr. «fibre.» ●barùennig, f. pl. eu, tr. «petite fibre.»
(6) Barbe (d'épi).
●(1633) Nom 74a. Arista : la barbe de l'espy : baruc (lire : baruē) an tamouesen.
- barvenn-noz
- barvennek
- barver / barvierbarver / barvier
m. –ion
(1) Barbier.
●(1732) GReg 80a. Barbier, celui qui fait la barbe, tr. «Barver. p. barvéryen.»
●(1831) MAI 119. eur barvier impi. ●(1847) FVR 188. Koulz ho bleo, ho arc'hant 'zo berr, / Na hellont mu kaout barver. ●(1857) CBF 72. m'am bije kavet eur barver ha n'am c'hignfe ket, tr. «si j'avais trouvé un barbier qui ne m'écorchât pas.»
●(1909) KTLR 6. Ar barver ne droc'he baro nemet d'an aotronez bras.
(2) Barver laou : avare.
●(1931) VALL 743a. Tondeur de poux (avare), tr. «barver laou (Grég.).»
- barverezh
- barvet
- barvierbarvier
voir barver
- barvouskenn