Devri

Recherche 'beleg...' : 10 mots trouvés

Page 1 : de beleg (1) à belegin (10) :
  • beleg
    beleg

    m. beleion

    I.

    A. (religion) Prêtre.

    ●(14--) N 523. Cler ha beleyen deomp en hent, tr. «Clercs et prêtres, allons en route.» ●1671. Bezout baelec a allegaff, tr. «Je veux être prêtre.» ●(1499) Ca 16a. Baelec. g. prestre. ●16b. Baelec pe baelegues presbstre ou presbstresse. ●(1576) H 49. An casou reseruet dan Escop, pe a re ne ell quet an beleg simpl absoluifu mar enorm int. Nemet en cas a necessite. ●(1576) Catechism 22 (= RECE 47, 108). sau, ha pign en lech an deuezo choaset an autrou da doué, ha deus dauet an bælegyen ves à lignez léuy, hac an barner à vezo en amser se, peré à interrogy, hac ez lauaro_int (lire : lauaroint) dit an guiryonez, an sentancz, tr. « lève-toi, et monte au lieu qu’aura choisi le Seigneur ton Dieu, et va trouver les prêtres de la lignée de Lévi, et le juge qui sera à ce moment, lesquels tu interrogeras, et ils te diront la vérité, la sentence. » ●(1612) Cnf.epist 7. trettet amplamant en canonyou sacrr ves à buhez (...) an bellegyen. ●(1612) Cnf 36a. mar deo bellec, pé cloarec. ●(1621) Mc 62. offran sacrific se gand an belec.

    ●(1659) SCger 97a. Prestre, tr. «Belec.» ●(1732) GReg 258b. Degrader quelqu'un de la Prêtrise, tr. «Disacri ur bælecq.» ●(1790) MG 15. hui e zeli credein hou Pelean. ●320. hanni a hanamb n'en dès hoand de vout Belêg.

    ●(1836) GBI I 438. Beza belek a zo kargus, / Kouls ’vel beza religius, tr. « Etre prêtre, c’est lourd, / Aussi bien qu’être religieux (moine) » ●(1872) DJL 36. guelet bæleien.

    ●(1904) DBFV 20a. béleg, m. pl. béléan, bélion, beleion, tr. «prêtre.» ●(1915) HBPR 71. daoust d'hezan da veza belek, n'hen deuz bet oferen ebet, hirio, hag ar zul anezhi. ●(1927) GERI.Ern 41. beleg m. pl. –eien, V[annetais] –ieoñ, –eiañ, tr. «Prêtre.» ●(1931) GUBI 111. D'er rouañné ha d'er véléan. ●125. Er barréz-men biskoah beleg / N'en doé labouret èl ma hré.

    ►[empl. sans art.]

    ●(c.1680) NG 993. mar guel cauet bellec.

    (2) Mont da veleg : se faire prêtre.

    ●(1921) PGAZ 38. Evit he-ma sur a ielo da veleg.

    (3) Kas ub. da veleg : donner une formation de prêtre à qqn.

    ●(1921) PGAZ 38. me a vezo laouen o paea an hanter euz an dispignou a vezo evit kas va fillor da veleg !

    (4) Beleg bras : grand prêtre.

    ●(c.1500) Cb 20b. g. souuerain prestre. b. baelec bras.

    ●(1911) BUAZperrot 281. e ti Gaïphas, ar beleg bras e karg. ●(1913) AVIE 311. Kaïf e oé beleg bras er blé zé.

    (5) Manac'h-beleg : moine-prêtre.

    ●(1868) FHB 196/316a. Var ho lerc'h e teue ar venac'h-beleien.

    B. (zoologie)

    (1) Prêtreau.

    ●(1850) HHO 71. Prêtreaux, Atherina hepsetus, tr. « Beleyon. »

    ●(1904) DBFV 20a. béleg, m. pl. béléan, bélion, beleion, tr. «petit prêtre, poisson.» ●(1909) ADBr xxv 549. (Rosko) Belek bihan (sgn. petit prêtre). Atherine prêtre : Atherina presbyter. ●(1927) GERI.Ern 41. beleg m. pl. –eien, V[annetais] –ieoñ, –eiañ, tr. «éperlant.» ●(1979) VSDZ 94. (Douarnenez) Ar beleg, tr. (p. 258) «Le prêtreau.»

    ●(2010) MOPES 230. (Ar Gelveneg) Beleg (beleien) [prêtre] : Faux éperlan, prêtre, athérine. Petit poisson qui se pêche en été sur les côtes et dans les estuaires.

    (2) Bergeronnette.

    ●(1927) GERI.Ern 41. beleg m. pl. –eien, V[annetais] –ieoñ, –eiañ, tr. «bergeronnette.»

    (3) Foeterezig-ar-bleg : bergeronnette.

    ●(1876) TDE.BF 210a. Foeterezik-ar-belek, s. f. Le même que le précédent [= foeterezik-ann-dour].

    II. (en plt de qqc.)

    (1) Pièce du moulin.

    ●(1904) KZVr 356 - 04/09/04. Belek, eur pez eus ar vilin.

    (2) Tan beleg : feu mal allumé, dont seul le bois de dessus brûle.

    ●(1996) VEXE 246. L'expression «tan beleg» (feu de prêtre), est utilisée pour désigner un feu dans lequel seul le bois de dessus brûle. Il ne tardera pas à s'éteindre, ce qui n'est pas à l'avantage de celui qui l'a allumé…

    III.

    (1) Bout bepred etre ar beleg hag an aoter : être toujours au mauvais endroit, déranger.

    ●(1912) RVUm 319 (Gu). E oh brepet (sic) étré er beleg hag en autér, tr. P. ar Gov «Vous être toujours, entre le prêtre et l'autel.»

    (2) Ober labour beleg : travailler avec négligence.

    ●(1732) GReg 121a. Brocher, faire à la hâte, & avec négligence, comme quand on travaille pour un Prêtre, ou, pour un Gentilhome, tr. G. Rostrenenn «Ober labour Bælec. ober labour digentil. ober labour dreist penn bis.»

    (3) Bezañ beleg : être bredouille.

    ●(1962) TDBP II 40 (T). Tapet az-peus chevr ? -- N'em-eus ket ! -- Neuze out beleg, tr. J. Gros «as-tu pris des crevettes ? -- Non ! -- Alors tu es bredouille.»

    (4) Bezañ badezet gant ur beleg mezv : être sot, ne penser à rien.

    ●(1992) DOUARNENEZ (Ki). N'on ket bet badezet gant ur beleg mezv : me 'soñj e pep tra, n'on ket sot.

  • beleg-aluzener
    beleg-aluzener

    m. Aumônier pour la religion catholique.

    ●(1847) FVR 48. belek aluzuner e bac’h Roazon. ●69. belek-aluzenner e prizoun braz Fontevrault. ●296. belek aluzuner e bac’h Fontevrault.

  • beleg-laouer
    beleg-laouer

    m. (ornithologie) Bergeronette.

    ●(1919) DBFVsup 7a. bèleg leur Gr[oix], tr. «bergeronnete. – Ailleurs, kannérez, ou kannerez er beleg.»

  • beleg-meur
    beleg-meur

    m. beleion-veur Grand-prêtre.

    ●(1931) VALL 591a. grand-prêtre, tr. «beleg-meur pl. beleien-veur.»

  • belegek
    belegek

    adj.

    (1) Hiératique.

    ●(1931) VALL 361a. Hiératique, tr. «belegek.» ●attitude hiératique, tr. «dalc'h-korf belegek.»

    (2) Sacerdotal.

    ●(1931) VALL 670a. Sacerdotal, tr. «belegek.»

  • belegel
    belegel

    adj.

    (1) Hiératique.

    ●(1931) VALL 361a. Hiératique, tr. «belegel.» ●écriture hiératique, tr. «skritur velegel.»

    (2) Sacerdotal.

    ●(1931) VALL 670a. Sacerdotal, tr. «belegel.»

    (3) Théocratique.

    ●(1931) VALL 738a. Théocratique, tr. «belegel.»

  • belegez
    belegez

    f. –ed Prêtresse.

    ●(1499) Ca 16b. Baelec pe baelegues presbstre ou presbstresse.

    ●(1896) LZBt Meurzh 46. eur velegez a gemeraz evit-hi eur vorzed.

    ●(1911) BUAZperrot 170. dilhad beleien ha belegezed an doueou.

  • belegiaj
    belegiaj

    f.

    (1) Prêtrise.

    ●(1846) DGG 333. an asten a ra an escop d'e zaouarn azioc'h pen ar re a receo ar veleguyach. ●(1862) JKS 399. ni hon euz bet karg ar velegiach. ●(1894) BUZmornik 284. ann Urs a avieler hag ar velegiach.

    ●(1905) KANngalon Mae 389. beteg ar velegiaj. ●(1907) PERS 264. var hent ar velegiaj.

    (2) Cérémonie d’ordination à la prêtrise.

    ●(1929) LAPK 65. E Kemper oa bet kalz tud evid ar velegiaj.

  • belegiezh
    belegiezh

    f. Prêtrise.

    ●(1499) Ca 16a. prestrise. b. baeleguiez. ●16b. Baeleguiez. g. presbstrise. office de presbstre. ●(c.1500) Cb 79a. [esancc] sacerdotium. b. beleguiez. ●(1612) Cnf.epist 7. indign d'an vrz à belleguyez. ●13. en stat à belleguyez.

    ●(1659) SCger 97a. Prestrise, tr. «Beleguiez.» ●131b. beleguiez, tr. «Prestrise.» ●(c.1718) CHal.ms iii. prestrise, tr. «beleguieh, beledigueh.»

    ●(1904) DBFV 20a. bélègiah, bélègieh, bélèdigéah, –geh, tr. «prêtrise, sacerdoce.» ●(1927) GERI.Ern 41. belegiez f., tr. «prêtrise, sacerdoce.»

    ●(1931) GUBI 68. Gouil hantérhant vléad belégeh en Eutrru Konan, person Neulieg.

  • belegiñ
    belegiñ

    v.

    (1) V. tr. d. Ordonner prêtre.

    ●(14--) N 1684. Ma memoar eo bezaff cloarec || ha hoantec da bout beleguet, tr. «Mon intention est d'être clerc et je souhaite ardemment d'être ordonné prêtre.» ●1697. Breman ez consacrer || hac ez baeleguer, tr. «Maintenant on te consacrer et on t'ordonne prêtre.»

    ●(1844) GBI I 414. Hirie oc'h euz ma belegi, / Ha warchoas (lire : warc'hoas) euz ma interri ! tr. «Vous célébrez aujourd'hui mon ordination, / Et demain vous serez à m'enterrer !» ●(1847) FVR 9. goude beza bet beleget. ●(1894) BUZmornik 201. Maksim, eskop Jerusalem, her belegaz. ●334. Sant Jermen her belegaz.

    ●(1903) MBJJ 297. na ve ket sellet berr 'rauk belegi anê. ●(1904) DBFV 20a. bélègein, v. a., tr. «ordonner prêtre.» ●(1908) FHAB Du 343. gwelet belegi he faotrik. ●(1926) SAHE 21. c'hoant en devoue soken da velegi anezan. ●(1927) GERI.Ern 41. belegi v. a., tr. «ordonner prêtre.» ●(1931) GUBI 69. En Eutru Konan belèget, / Kentéh goudé / De barrez Noal é ma kaset. ●(1931) VALL 515b. Ordonner ; pour la prêtrise, tr. «belegi.»

    (2) V. intr. Se faire prêtre.

    ●(1904) DBFV 20a. bélègein, v. n., tr. «se faire prêtre.»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...