Devri

Recherche 'berv...' : 20 mots trouvés

Page 1 : de berv-1 (1) à bervusted (20) :
  • berv .1
    berv .1

    adj.

    I. Attr./Épith.

    (1) Bouillant.

    ●(1904) DBFV 21b. berù, adj., tr. «bouillant.»

    (2) Bouillonnant.

    ●(1904) DBFV 21b. berù, adj., tr. «bouillonnant.»

    (3) Kig berv : du bouilli.

    ●(1970) GSBG 251. (Groe) či berw (= kig berv), tr. «de la viande cuite.»

    (4) Brûlant.

    ●(1860) BAL 60. choum dindan un eol bero.

    (5) sens fig. Vif, vivace.

    ●(1907) PERS 255. Maga a rea en he c'halon eur gasoni bero a eneb ar veleyen.

    II. Adv. Tomm-berv : très chaud.

    ●(1867) MGK 105. tomm bero.

  • berv .2
    berv .2

    m. & adv. –où

    I. M.

    A.

    (1) Viande bouillie.

    ●(1499) Ca 20a. Beru. g. boyt. ●(1633) Nom 60a-b. Caro elixa : vel lixa : boully : berò.

    ●(1659) SCger 16a. du bouilli, tr. «bero.» ●(1744) L'Arm 34b. Du bouilli, tr. «Beruë.»

    ●(1904) DBFV 21b. berù, tr. «(viande) bouillie.» ●(1949) LLMM 17/42. Degas dimp, Mari, ar soubenn, ar berv ha kement a zo da zebriñ.

    (2) Bouillon.

    ●(14--) Jer 463. Goude rostou ha boedou mat, ha beru ha soup… ●(c.1500) Cb 24a. Beru. g. bouillon. l. hic lixamen / nis. ●g. boillon. b. beru. ●ga. petit bouillon. b. beru bihan. ●(1521) Cc [beru]. Beru. g. bouillon. l. hoc lixamen / is. ●g. boillon. b. beru. ●g. petit bouillon. b. beru bihan.

    ●(1659) SCger 132a. bero, tr. «bouillon.» ●(1732) GReg 108b. Il ne faut que deux, ou trois boüillons, tr. «Ne faud nemed daoü, pe, dry béro.»

    ●(1904) DBFV 21b. berù, s. m. pl. eu, tr. «bouillonnement, bouillon, action de bouillir, ébullition.»

    (3) Décoction.

    ●(1904) DBFV 21b. berù, s. m. pl. eu, tr. «décoction.»

    (4) Toull ar berv : endroit où se produit l'ébullition à la surface d'un liquide dans un récipient.

    ●(1906-1907) EVENnot 32. (Ar Veuzid) Hi he da trempet d'an deuz toull-ar-bero goude bean komeret ar pob gwellan deuz ar souben eviti.

    B.

    (1) Fermentation d'un liquide.

    ●(1904) DBFV 21b. berù, s. m. pl. eu, tr. «fermentation.» ●(1906) DIHU 18/304. en treu lous e vé ér chistr peré e goéh ar en dan a pen dé achiù er berù (...) achiù er berù ketan. ●(1913) DIHU 102/371. A p'en des er chouchen achiùet hé bèrù ketan.

    (2) Berv bihan : (?) première fermentation (?).

    ●(1913) DIHU 102/371. Er berù bihan e vé hiroh aveit hani er chistr.

    (3) Sensation de brûlure.

    ●(1914) KZVr 86 - 25/10/14. Ar berv 'zo barz ma daouarn, tr. «mes mains brûlent, sont brûlantes, Haut-Trég[uier].»

    (4) Pétillement.

    ●(1904) DBFV 21b. berù, s. m. pl. eu, tr. «pétillement.» ●(1947) YNVL 88. Hag ar berv !... Yec’hed deoc’h, Ronan.

    (5) Mousse (de bière, etc.).

    ●(1732) GReg 644a. Mousse de Biere, &c. les petits bouillons qui y surnagent, tr. «Ar bérv.»

    C. sens fig.

    (1) Agitation, mouvement (de révolte, etc.).

    ●(1904) DBFV 21b. berù, s. m. pl. eu, tr. «mouvement (de révolte).» ●(1939) RIBA 70. Er haeh gorig e dosta d'er berù.

    (2) Lakaat berv : mettre de l'animation.

    ●(1955) VBRU 151. Berv ha buhez a lakae en ti hor merc'hig Anna. ●(1957) AMAH 42. Yuzevien al lodenn vrasañ anezho hag a ouie eveljust ar stek da lakaat fiñv ha berv en-dro dezho.

    (3) Ferveur.

    ●(1904) DBFV 21b. berù, s. m. pl. eu, tr. «ferveur.»

    (4) Fougue.

    ●(1962) BAHE 31/31. A-viskoazh ez eo bet Alberz evel-se, leun a verv, oberiant, laveant ha seder. ●(1963) LLMM 99/265. abalamour ma virent outañ kas da benn ul labour boulc’het gant kement a verv.

    (5) Berv gwad : irritation, mouvement d'impatience.»

    ●(1904) DBFV 21b. berù goed, tr. «irritation, mouvement d'impatience.»

    II. Loc. adv. A-verv-bras : à gros bouillon.

    ●(1904) DBFV 21b. a verù bras, tr. «(bouillir) à gros bouillons.»

    III.

    (1) Mankout ur berv da ub. : ne pas avoir toute sa raison.

    ●(1962) TDBP II 43 (T). Honnez a vank eur bero dezi (s/ent. evid beza fur a-walh), tr. J. Gros «il lui manque un bouillon (s/ent. pour avoir toute sa raison), elle n'a pas tout son bon sens, elle n'est pas normale, elle est un peu folle.»

    (2) Trempañ d'ar re all eus toull ar berv : voir toull.

  • berv-savet
    berv-savet

    adj. =

    ●(1914) KZVr 86 - 25/10/14. Lêz bero-savet, tr. «lait qu'on tire de dessus le feu avant qu'il bouille, en y mettant les cailles, pour le manger le lendemain, Pontrieux.»

  • bervadenn
    bervadenn

    f. –où

    I.

    (1) Bouillon.

    ●(1732) GReg 108b. Il ne faut que deux, ou trois boüillons, tr. «ne faut nemed diou, pe, deyr bérvaden.» ●(1774) AC 86. an dour eus a eur vervaden divar louzaou, tr. «une décoction de plantes.»

    ●(1927) GERI.Ern 44. bervadenn f., tr. «bouillonnement, moment d'ébullition.»

    (2) Ébullition.

    ●(1919) MVRO 5/2a. Ar vervadenn eo a zigontamm al lian ar gwella.

    II. par ext.

    (1) Lessive.

    ●(1949) KROB 11/13. Setu ar c'hann-di : eur poull-kanna hag, en e gichen, eun oaled evit ar vervadenn. ●(1974) TDBP III 205. Ma ranker ober diou vervadenn e vo bervet al linseliou da gentañ, tr. « s’il faut faire deux ébullitions (s’il faut bouillir le linge en deux fois), on bouillira les draps d’abord »

    (2) Ensemble du linge lessivé.

    ●(1975) BAHE 87/9. sikour a rae ur gannerez bennak da zougen he bervadenn.

    III. sens fig. Bouillon, bulle.

    ●(1732) GReg 108b. Le sang sortait à gros bouillon de sa plaïe, tr. «Ar goad a zeûe a vervadénnou bras eus e c'houly.»

  • bervadur
    bervadur

    m. –ioù

    (1) (pharmacie) Décoction.

    ●(1931) VALL 188b. Décoction, tr. «bervadur (de diwar).»

    (2) par erreur Infusion, tisane.

    ●(1927) GERI.Ern 44. bervadur V[annetais] m., tr. «infusion, tisane.»

  • bervañ
    bervañ

    v. tr. d. Faire bouillir.

    ●(1935) BREI 413/3b. «Bouillir» a vez lâret e brezonek «berva», pa lârer «tomma evit laket da virvi» ha «birvi» pa lârer ez eo an dour an hini a verv.

  • bervant
    bervant

    adj.

    (1) Bouillant.

    ●(c.1680) NG 814. plomb beruant. ●(c.1718) CHal.ms iii. faire reuenir une viande, tr. «tremen vn tam quic dre en taan, pe dre en deur berüant, refettein quic pe ar er gleü, pé en deur.» ●(1744) L'Arm 34b. Bouillant, tr. «Beruantt.» ●(17--) TE 327. ur gauteriad yvl berhuant.

    ●(1942) VALLsup 23a. Bouillant, tr. «bervant ; berwant T[régor].» ●(1935) BREI 392/3c. ar flip bervant. ●(1935) BREI 417/4a. dindan an heol bervant.

    (2) sens fig. Ardent.

    ●(c.1785) VO 7. Un himur gracius hac un isprit berhuant.

    ●(1838) OVD 159. un derhian estrange (…) cri ha berhuant.

    ●(1904) DBFV 21b. berùant, adj., tr. «bouillant, brûlant, ardent d'humeur, pétillant.» ●(1924) BUBR 45/1054. ken bervant ha ken têr ho sellou.

  • bervder
    bervder

    m. ferveur.

    ●(1931) VALL 300b. Ferveur, tr. «bervder m.»

  • bervek
    bervek

    adj. Penn bervek : tête brûlée.

    ●(1876) TDE.BF 47b. Pennou-bervek, tr. «des cerveaux brûlés.»

    ●(1927) GERI.Ern 44. bervek adj., tr. «(tête) brûlée.»

  • Berven
    Berven

    n. de l. Berven (Plouzévédé).

    (1) Berven.

    ●(1834) KKK 60. Evit abégou a-énep, itrounezed, a lavaraz aman ann danéveller, em-euz leset Berven hag he skeudennou gadaluz sioul. ●(1865) FHB 1/7b. e Berven. ●(1877) EKG I 143. mez an darn-vuia a dec'haz dre an hent braz a iea euz a Gastel da Verven, ha me a ioa gand ar re-man. ●145. e sao Milin-ar-Stank, e tu Berven. ●(1878) EKG ii 130. an avel a zo put e bek tour Berven. ●172. Var dro teir heur-hanter, e klefchomp, var dro Berven, an tennou o vont enn dro. ●217. Lavaret em beuz d'eoc'h e tle dont d'hor c'haout da Verven, tud euz a gostez Menez-Are evid mont var gear Vrest.

    ●(1905) ALMA 63. Berven (e Gwitevede). ●(1909) MMEK 186. hogen Lanrioul a zo e kichenik Berven. ●(1922) GLPI 21. Donet a raent, michans, eus foar Vikêl Berven. ●(1928) FHAB Genver/21. war unan eus noasa hag edusa tosennou Gorre-Leon, eman Berven. ●22. Ne anavezer netra war Verven a-raok ar XVIvet kantved. (…) War a lavar ar re goz ez eus bet Menec'h Ruz o chom e Berven. ●(1985) AMRZ 69. Med o bouchou bihan pa deuent da ebeulien pe ebeulezed, a veze gwerzet e foariou Berven pe Landi.

    (2) [Toponymie locale]

  • bervenn
    bervenn

    f. –où Bouillonnement, remous.

    ●(1732) GReg 643a. L'eau blanche qui tombe de la rouë, ou qui se trouve à la decharge de l'étang, tr. «Bervenn. ar vervenn.»

    ●(1876) TDE.BF 47b. Bervenn, s. f., tr. «Mousse de la bière.»

    ●(1927) GERI.Ern 44. bervenn f., tr. «montée de bulle d'air ; mousse (d'une liqueur).» ●(1939) WDAP 3/191. (Gwezeg) Bervenn, ano gwregel, liester : Bervennou. An dour o virvi goude e lamm dreist ar skluz. Skouer : Gant eun taol-avel eo bet taolet va zog e kreiz ar vervenn. ●(1939) MGGD 28. bervenn eonennus eul lamm-dour. ●(1944) DGBD 115. er forc'hennoù e vez a-wechoù bervennoù spontus.

    ●(2010) MOPES 230. (Ar Gelveneg) bervenn (bouillonnement) : Mousse provoquée à la surface de la mer par le poisson qui lève après avoir été appâté.

  • berver
    berver

    m. –ion Bouilleur.

    ●(1914) DFBP 35b. bouilleur, tr. «Berver.»

  • berverez
    berverez

    f. –ioù

    (1) Bouilloire.

    ●(1914) DFBP 35b. bouilloire, tr. «Berverez.»

    (2) Lessiveuse.

    ●(1984) EBSY 360. (Sant-Ivi) berverez, tr. «lessiveuse.»

  • bervet
    bervet

    adj.

    I. Attr./Épith.

    A.

    (1) Qui bout, bouillant, bouilli.

    ●(c.1680) NG 131. carguet a deur beruet. ●(1767) ISpour 60. chouffre berhuet. ●(17--) EN 3231. dour berued, tr. «eau bouillante.»

    ●(1847) FVR 72. hag evel ki skotet, ho pet doan rak dour bervet. ●(1866) HSH 132. leun a heol-bervet. ●(1894) BUZmornik 316. eol bervet. ●(18--) BSG 210. efa soufr ha plom bervet. ●(18--) KTB.ms 14 p 44. ur skudellad leaz berwet.

    (2) Bouilli.

    ●(1499) Ca 22a. g. bouilliz. b. beruet.

    ●(1839) BESquil 260-261. hé magadur ordinær e oé lezeu berhuet.

    ●(1977) PBDZ 715. (Douarnenez) laezh bervet, tr. «lait bouilli.»

    (3) (Soleil) brûlant.

    ●(1907) PERS 77. e kreiz an heol bervet. ●(1928) LZBt Mae 89. poac'het gant heol bervet ar c'hreiz-te.

    B. par ext. Fermenté.

    ● (1935) NOME 80. chufere bervet mat ?

    C. sens fig.

    (1) Impatient.

    ●(1909) BLYA 16. Gortoz eur pennad c'hoaz… Te, yann a zo bervet. ●(1911) BUAZperrot 426. An dud bervet eo haderien ar freuz. ●(1913) FHAB Mezheven 164. eur c'hrouadur koant ha daoust dezan da veza bervet ha lorc'hus oa red anzao e oa ennan eleiz a berziou mat. ●(1920) FHAB Gouere 402. evit entent outo ervat, arabad beza bervet nag hedro. ●(1958) BLBR 108/4. Me 'bari e ouian petra 'zo war ho spered hag a ra deoh beza bervet o klask mond d'ar gêr.

    (2) Penn bervet : tête brûlée.

    ●(1877) FHB (3e série) 38/304b. eun den iaouank diboell ha penn bervet.

    ●(1914) MAEV 160. Ar pennou bervet a zavas neuze o mouez kalz uheloc'h.

    (3) Bervet gant : plein de, grouillant de.

    ●(1957) ADBr lxiv 4/447. (An Ospital-Kammfroud) couvert de poux (...) se dit : bervet eo gand al laou.

    (4) (en plt des yeux) Bervet gant ar gounnar : étincelant de colère.

    ●(1896) LZBt Mae 21. Zartan tra ! a lariz dehan e neur blanta divalven ma zell in kreiz he zaoulagad bervet gant ar gounar.

    II. Adv. Tomm-bervet : très chaud.

  • bervidant
    bervidant

    adj.

    I. Bouillant.

    ●(1744) L'Arm 34b. Bouillant, tr. «Beruidantt.» ●(1767) ISpour 60. chouffre berhuidantt.

    ●(1839) BEScrom 272. ur chaudron carguet a bég berhuidant. ●(1855) BDE 549. én ur chaudronad ivle berhuidant.

    ●(1903) EGBV 124. berùidant, tr. «bouillant.» ●(1904) DBFV 21b. berùidant, berùinant, adj., tr. «comme bervant.» ●(1942) VALLsup 23a. Bouillant, tr. «berwidant V[annetais].» ●(1934) BRUS 102. Bouillant, tr. «berùidant.»

    II. sens fig.

    (1) Fervent.

    ●(1790) Ismar 355. ur grèd berhuidant.

    ●(1855) BDE 146. er ré gredus ha berhuidant.

    ●(1903) EGBV 124. berùidant, tr. «fervent.» ●(1921) BUFA 152. kleuet é gonzeu berùidant. ●(1943) DIHU 379/194. buhé berùidant en amzér gent.

    (2) Ardent, exalté.

    ●(1790) MG 28 hac ean-zou unan-benac a hanah hac en dehai biscoah maguét ur garanté berhuidant én é galon ? ●383. ur garanté berhuidantoh.

    ●(1936) DIHU 295/5. un aroué ag ou faltazi berùidant. ●10. ne vag ket eùé a dra sur karanté berùidant.

  • bervidanted
    bervidanted

    f. Vivacité.

    ●(1904) DBFV 21b. berùidanded, m., tr. «vivacité.»

  • bervig
    bervig

    m. Lueur du regard.

    ●(1909) KTLR 22. eur bervik dous en he lagad. ●(1927) GERI.Ern 44. bervig m., tr. «gaie lueur, éclair (dans les yeux).»

  • berviñ
    berviñ

    voir birviñ

  • bervus
    bervus

    adj. Bouillant.

    ●(1909) FHAB Meurzh 92. mez bervus c'hoaz e c'hoad.

  • bervusted
    bervusted

    f. Faculté de bouillir.

    ●(1962) EGRH I 14. bervusted f., tr. « faculté de bouillir. »

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...