Recherche 'besk...' : 39 mots trouvés
Page 1 : de besk (1) à beskoul-ruz (39) :- beskbesk
adj.
I.
(1) (en plt des animaux) Écoué, courteau.
●(1499) Ca 20b. Besq. g. court sans queue. ●(c.1500) Cb 96b. Golff et besque tout vng.
●(1659) SCger 47b. ecoué, tr. «besq.» ●132a. besq, tr. «sans queue.» ●(1732) GReg 319b. Chien écoué, tr. «qy besq.» ●772a. Qui n'a pas de queuë naturellement, tr. «besq dre natur.» ●(1744) L'Arm 318a. Sans queuë, tr. «Béssque.» ●(1772) KI 427. er c'hy Besq.
●(1867) MGK 112. eur c'hi, maill ha brudet, / Besk he lost.
●(1904) DBFV 21b. besk, adj., tr. «sans queue.»
(2) (en plt de la queue des animaux) Courte.
●(1910) MAKE 35. Ar c'had (...) pik he diouskouarn, ha savet he lost besk...
(3) Marque de moutons (Ouessant).
●(1985) OUIS 190note. Certains moutons ont aussi la queue coupée, ils sont besk.
II. par ext.
(1) (Clocher) inachevé.
●(1935) OALD 51/4. diskouez d'in tour besk e iliz, met fizians endevoa e vize hepdale beget. ●(1955) VBRU 21. en tour besk war dosenn Dredarzeg.
(2) (Chapeau) à rebords trop petits.
●(1914) KZVr 91 - 29/11/14. Tok re vesk, tr. «chapeau à rebords trop petits. Goelo, Even.»
(3) (musique) Notenn vesk : note brève.
●(1732) GReg 661a. Note breve, tr. «notenn vesq.»
III. sens fig.
(1) (Esprit) borné.
●(1906) BOBL 14 juillet 95/2a. ne oa ket voaien da zonjal e oa ken besk-ze o zam spered. ●(1954) LLMM 46/31. daou ramz, besk a-walc'h o spered. ●(1954) VAZA 148. ur spered besk anezhañ, ganet moarvat ur sadorn d'an noz.
(2) (en plt de qqn) Qui n'est pas sincère.
●(1847) MDM 349. Mar dez da gaoud ar mignon besk-ze, e lavaro d'id ep enkrez ebet penaus ne hell ked en ober.
(3) Tonton besk : toupie.
●(1959) TGPB 82. evel ur gazeg-vezheven pe un tonton besk.
(4) Komzoù besk : propos qui n'ont ni queue ni tête.
●(1959) TGPB 134. ur bern komzoù besk klevet ganin dek, kant ha mil gwech.
(5) Takon besk : lièvre.
●(1870) MBR 148. daou dakoun besk gant-han enn he zac'h.
(6) Ger besk : mot d'une syllabe.
●(1732) GReg 867b. Un mot d'une sillabe, tr. «ur guer besq.»
(7) Poñsin besk =
●(1943) SAV 29/8. Sell ouz ar poñsin besk-mañ.
III. Goro ar vuoc’h vesk : voir buoc’h.
- beskañ / beskiñbeskañ / beskiñ
v. tr. d. Écouer, courtauder.
●(1732) GReg 319b. Ecouer, couper la queüe, tr. «besqi. pr. besqet.» ●Écourter, tr. «besqi, besqa. ppr. besqet.» ●(1744) L'Arm 122b. Ecouer, tr. «Bêssquein.. étt.» ●423a. Bretauder, tr. «Besquein ur marh ou qui.»
●(1838-1866) PRO.tj 181. Besqet ar c'hy.
●(1904) DBFV 21b. beskein, v. a., tr. «écouer, écourter, bretauder.» ●(1907) VBFV.bf 6a. beskein, v. a., tr. «écouer, écourter.» ●(1914) DFBP 108a. ecourter, tr. «Beska.»
- beskan / biskanbeskan / biskan
adj. Qui détonne, sort du ton.
●(1732) GReg 280b. Une voix qui detonne, tr. «Un vouëz biscan.»
- beskanañ / biskanañbeskanañ / biskanañ
v. intr. Détonner, sortir du ton.
●(1732) GReg 280b. Detonner, ne chanter pas juste, tr. «biscana. pr. biscanet.»
- beskaner / biskanerbeskaner / biskaner
m. –ion Homme qui détonne en chantant.
●(1732) GReg 280b. Celui qui detonne, tr. «biscaner. pr. yen.»
- beskellbeskell
f. & adv. –où, beskilli
I. F.
A. (agriculture)
(1) Sillon plus court dans le bout d'un champ.
●(1732) GReg 149a. Champ en équaire, où il y a du biais, ou du guingois, qui oblige de faire dans un coin des sillons plus court que les autres, tr. «parcq ar besqellou.» ●868a. Sillon plus court dans le guingois d'un champ, tr. «Besqell. p. besqellou.»
●(1895) GMB 60. pet[it] tréc[orois] béskelo, à Plougonver beskoudou.
●(1904) DBFV 21b. beskel, m. pl. –lleu, tr. «sillon plus court, dans l'angle d'un champ.»
(2) Parcelle triangulaire.
●(1962) TDBP II 305. Tamm al langour, le morceau, la part, du vorace, appellation ironique de la part supplémentaire de travail qui échéait à un ouvrier du fait qu'il devait cultiver eur veskell, une parcelle triangulaire, en sus de son lot rectangulaire (à l'écobuage ou aux semailles).
(3) Sillon mal fait, de travers.
●(1867) MGK 93. E kreiz he barkeier, n'euz nemet beskellou.
B. par ext.
(1) Obliquité.
●(1744) L'Arm 30a. Biais, tr. «Béssquell.. leu. f.» ●180b. Guingois, tr. «Béssquell.. eu. f.» ●435a. Dioptrique, tr. «Siance ag er baisquælleu ag er sclérdérr.»
●(1914) KZVr 93 - 13/12/14. Beskell, tr. «biais, obliquité.»
(2) Hent beskell : chemin dévié.
●(1974) YABA 20.07. un hent brechell kampennet a neué.
►Deviation.
●(1974) YABA 20.07. Er brechell hou kas de dal er chapel abenn un deu gant pas bennag.
(3) Biais, détour.
●(1904) DBFV 21b. beskel, m. pl. –lleu, tr. «biais, détour.»
II. Adv. & prép. A-veskell.
A. Adv.
(1) De biais.
●(1913) KZVr 25 - 24/08/13. A-veskell, tr. «de biais.» ●(1968) BAHE 57/23. Troc'het e oa bet ar beg anezhan a-veskell.
(2) Incliné.
●(1942) VALLsup 96b. Incliné, tr. «a-veskell.»
B. Loc. prép. A-veskell war : incliné sur.
●(1942) VALLsup 96b. Incliné, tr. «a-veskell (war).»
III.
(1) Bezañ beskelloù gant ub. : ne pas être droit.
●(1932) FHAB Kerzu 507 (L) *Tintin Anna. Eul labourerez vat ha n'eus ket a veskellou ganti.
(2) Ober beskellou e park ub. : contrarier vivement.
●(1931) VALL 150. Contrarier vivement, tr. F. Vallée «ober beskellou e park u. b. L[eon] fam.»
(3) Bout gant e veskelloù : être à l’agonie.
●(1912) RVUm 315 (Gu). E ma get é vechelleu, tr. P. ar Gov «il fait ses petits sillons.»
- beskellañ / beskellat / beskelliñbeskellañ / beskellat / beskelliñ
v.
I. V. intr.
(1) Biaiser.
●(1744) L'Arm 30a. Biaiser, tr. «Trichal.. hétt : Béssqueellein.»
●(1876) TDE.BF 48a. Beskella, v. n., tr. «au figuré, biaiser, agir avec détours.» ●(1890) MOA 141b. Biaiser, tr. «Beskella.»
●(1904) DBFV 21b. beskellein, v., n., tr. «biaiser.» ●(1927) GERI.Ern 44. beskella v. n., tr. «baisier, agir avec détours.»
(2) Être de biais.
●(1876) TDE.BF 48a. Beskella, v. n., tr. «Être de biais.»
●(1927) GERI.Ern 44. beskella v. n., tr. «être de biais.»
(3) fam. Marcher de travers comme qqn qui est ivre, tituber.
●(1932) BRTG 101. doh er guélet é veskellat, é seùel torgen Rosgran.
II. V. tr. d. Mettre de guingois.
●(1927) GERI.Ern 44. beskella v. a., tr. «mettre de guingois.»
- beskellatbeskellat
voir beskellañ
- beskellegbeskelleg
m. –où Champ en équerre.
●(1732) GReg 92b. Clos, ou, champ qui a du biais, tr. «Besqellec. p. besqellegou.» ●149a. Champ en équaire, où il y a du biais, ou du guingois, qui oblige de faire dans un coin des sillons plus court que les autres, tr. «Ur besqellecq. p. besqellegou.»
- beskellekbeskellek
adj.
(1) En biais.
●(1732) GReg 92b. Biais, en terme d'arpentage, qui est oblique, qui n'est pas à angle droit, où il y a du guingois, tr. «Besqellec.» ●(1744) L'Arm 30a. Qui est de biais, tr. «Béssquellêc.» ●180b. Qui est de guingois, tr. «Béssquelléc.»
●(1904) DBFV 21b. beskellek, adj., tr. «qui est en biais, oblique, biscornu.» ●(1907) VBFV.fb 69a. oblique, tr. «bechellek.» ●(1927) GERI.Ern 44. beskellek adj., tr. «oblique.»
(2) (Champ) en équerre.
●(1732) GReg 92b. Clos, ou, champ qui a du biais, tr. «parcq-besqellec. p. parcqou-besqellec.» ●149a. Champ en équaire, où il y a du biais, ou du guingois, qui oblige de faire dans un coin des sillons plus court que les autres, tr. «parcq besqellecq.»
●(1927) GERI.Ern 44. beskellek adj., tr. «(cham) qui n'est pas carré.»
(3) (Homme) qui n'est pas franc.
●(1927) GERI.Ern 44. beskellek adj., tr. «(homme) qui n'est pas franc.»
- beskellennek
- beskellerezh
- beskellet
- beskelliñbeskelliñ
voir beskellañ
- beskennbeskenn
f. –où
(1) Dé à coudre.
●(1499) Ca 20b. Besquenn. gal. deel pour mettre au doy pour coudre pour garder le doy de blecier. ●(1633) Nom 170b. Digitabulum, digitale : doitier : besquenn.
●(1659) SCger 36b. dé a coudre, tr. «besquen.» ●132a. besquen, tr. «dé a coudre.» ●(1732) GReg 244a. Dé, couverture du bout du doigt pour coudre, tr. «Besqenn. p. besqennou.»
●(1847) MDM 118. he c'hlaouïer, he nadosiou hag he vesken. ●(1856) VNA 54. un Dé, tr. «ur Vesquên.»
●(1904) DBFV 19a. bechen, besken, f. pl. –nneu, tr. «dé à coudre.» ●(1914) KZVr 89 - 14/11/14. Besken, tr. «dé à coudre.» ●(1924) BILZbubr 47/1121. o beskenn war o biz. ●(1927) GERI.Ern 44. beskenn f., tr. «Dé à coudre.»
(2) (botanique) Cupule.
●(1732) GReg 459b. Le gobelet, ou la calotte du gland, tr. «Besqenn ur vesenn. p. besqennou mès.» ●(1744) L'Arm 173b. Gobelet ou calotte d'un gland, tr. «Béssquênn er vézênn. f.» ●340b. Robe (…) De noisettes, de glands, tr. «Béssquênn.»
●(1904) DBFV 22a. besken, f. pl. –nneu, tr. «robe d'une noisette, d'un gland.» ●(1914) KZVr 89 - 14/11/14. Besken, tr. «calotte d'un gland.» ●(1927) GERI.Ern 44. beskenn f., tr. «cupule d'un gland, d'une noisette.»
(3) Poucier.
●(1744) L'Arm 298b. poussier, tr. «Béssquênn.. neu. f.»
- beskenn-an-Itron-Varia
- beskennadbeskennad
f. –où
(1) Contenu d'un dé à coudre.
●(1927) GERI.Ern 44. beskennad f., tr. «contenance d'un dé.» ●(1931) VALL 182b. Dé à coudre [plein un], tr. «beskennad f.»
(2) Très petite quantité.
●(1915) MMED 403. Rolland a dennas keit ha ma choumas gantan eur veskennad poultr.
(3) fam. Tout petit coup à boire, doigt de.
●(1939) KLDZgwal 38. Mont a rafe e-barz diouztu gant eur veskennad piketez hag eur c'houblad avalou trenk... ●(1974) SKVT III 78. ober un tañva – ur veskennad hepken, bep tro.
- beskennañbeskennañ
v. tr. d. Passer le licol dans la bouche du cheval.
●(1732) GReg 573b. Passer le licou dans la bouche du cheval pour le mener plus sûrement, tr. «Besqenna ur marc'h.»
- beskenner
- beskervbeskerv
f. beskirvi (agriculture) Sillon irrégulier.
●(1914) KZVr 89 - 14/11/14. Besk-ero pl. besk-irvi, tr. «sillon irrégulier, Pont-l'Abbé. Breuriez Vreiz.»
- besket
- beskiñbeskiñ
voir beskañ
- besklbeskl
voir bestl
- beskodbeskod
s. –où (agriculture) Petit sillon sur le côté d'un champ.
●(1914) KZVr 89 - 14/11/14. Beskod, pl. ...ou, ...o (à Plougonver beskoudou), tr. «petit sillon sur le côté d'un champ. H[au]te-Corn[ouaille] Enquête sur les termes d'agriculture.»
- beskodennbeskodenn
f. –où (agriculture) Petit sillon sur le côté d'un champ.
●(1914) KZVr 89 - 14/11/14. beskoden, pl. ...nou, tr. «petit sillon sur le côté d'un champ. H[au]te-Corn[ouaille] Enquête sur les termes d'agriculture.»
- beskoderbeskoder
adj. Trañch beskoder =
●(1942) VALLsup 168a. sorte de tranche (houe), tr. «trañch beskoder T[régor].»
- beskoñsul
- beskontbeskont
m. –ed Vicomte.
●(1499) Ca 20b. Bescont. g. vicomte. l. hic vicecomes / tis.
●(1659) SCger 124a. Vicomte, tr. «Bescont.» ●132a. bescont, tr. «Vicomte.» ●(1732) GReg 190a. De Comte est venu Vicomte, tr. «Eus a gondt eo deuët Bescondt. Eus ar gondted ez eo great ar Vescondted.»
●(1869) FHB 242/260a. bescont a Leon.
●(1923) FHAB Gwengolo 329. beskonted kenta Leon. ●(1927) GERI.Ern 44. beskont m., tr. «Vicomte.»
- beskontelezh
- beskontez
- beskontibeskonti
m. Vicomté.
●(c.1500) Cb 24b. [bescont] Jtem hoc vicecominatus / tus / tui. g. viconte. bri. besconty.
- beskorn .1beskorn .1
adj. Qui a perdu une corne.
●(1732) GReg 241b. Dagorne, vache qui a une corne rompüe, tr. «Besqorn. (...) bioc'h besqorn. (...) ur vioc'h vesqorn. (dagorne, ide[m] vache d'une seule corne.» ●(1744) L'Arm 30a. Beuf écorné, tr. «Eijonn bisscorn.»
●(1877) FHB (3e série) 18/146b. anevaled bescorn.
●(1904) DBFV 23b. biskorn, biskorgn, adj., tr. «écorné.» ●(1927) GERI.Ern 44. beskorn adj., tr. «Qui a perdu une corne.»
- beskorn .2
- beskorn .3
- beskornañ / beskorniñbeskornañ / beskorniñ
v.
(1) V. tr. d. Écorner.
●(1732) GReg 212b. Déboiser, ou rompre, ou scier les cornes à un animal, tr. «besqorni. pr. besqornet.»
●(1904) DBFV 23b. biskornein, v. a., tr. «écorner (une bête).» ●(1927) GERI.Ern 44. beskorna v. a., tr. «mutiler d'une corne.»
(2) V. intr. Perdre une corne.
●(1944) DGBD 20-21. n'eo ket ral gwelout hini pe hini eus al loened o viskorniañ.
- beskornetbeskornet
adj.
(1) Qui a perdu une corne.
●(1732) GReg 241b. Dagorne, vache qui a une corne rompüe, tr. «Besqornet. (...) bioc’h besqornet. (dagorne, ide[m] vache d’une seule corne.»
●(1921) DIHU 118/229. blonset ha biskornet en ur skoein doh er mangoérieu.
(2) Écorné, abîmé.
●(1978) BRUDn 19/9. Ne oa ket homañ eul loen-korn bennag, med eun tamm koad, eur ganell goz bet neud endro dezi gwechall, faoutet, biskornet, distammet hag eur gwiskad kratouz warni.
- beskorniñbeskorniñ
voir beskornañ
- beskoulbeskoul
f. (pathologie) Panaris.
●(1464) Cms (d’après GMB 59). Bescul, g. fil.
●(1659) SC 105. Petra liuirit-u eus are a laqua, pe a ya da vuiniguen oc'h drouc ar mamou, ar vizcoul, ar barr auèl, ar chanch, al laerès, an aviés, ar roncet, nag eus are a ya da spina, da stanca ar goat, pe da vellaat clênvegeou dre oræsounou ha cæremoniou, ne int quet approuuet gant an Ilis ? ●(1691) CF 32. ar vronn goret, ar viscoul, tr. «la mamelle enflée, le panaris.» ●(1738) GGreg 43. biscoul, p. biscoulou, biscoulyou, tr. «panaris.»
●(1847) MDM 241. Evid ar viskoul, repos ive. ●(1857) CBF 76. Ar viskoul a zo e penn va biz, tr. «J'ai un panaris au bout du doigt.» ●Ha didarzet eo ho pistoul (lire : piskoul) ? tr. «Votre panaris est-il crevé ?» ●(1891) CLM 70. Er viskoul hum laquas én é zorn mad. ●(1895) GMB 59-60. petit tréc[orois] pourfilh m., par l mouillé, sorte de mal au doigt, qui met en danger de perdre l'ongle, mais qui est moins dangereux que ar veskol, le panaris.
●(1904) DBFV 23b. biskoul, f., tr. «panaris.» ●(1925) FHAB Gouere 268. e vije rouesoc'h ar biziadou : ar viskoul, an droerez hag all. ●(1933) FHAB C'hwevrer 66. ar viskoul ne vije ket ker stank war ar maez, ma karfe an dud derc'hel netoc'h o daouarn. ●(1927) GERI.Ern 44. beskol f., tr. «panaris.»
- beskoul-ruzbeskoul-ruz
f. (pathologie) Panaris.
●(1982) TKRH 101. Hi 'oa mac'hagnet he bizied diwar meur a viskoul-ruz.