Devri

Recherche 'bilh...' : 25 mots trouvés

Page 1 : de bilh-1 (1) à bilhongerc_h (25) :
  • bilh .1
    bilh .1

    m./f. –où cf. bilh-koad

    I.

    A.

    (1) Tronc d'arbre abattu, grume.

    (1904) DBFV 23a. bilh, m. pl. eu, tr. «tronc d'arbre abattu.»

    (2) Bille de bois.

    (1876) TDE.BF 52b. Bill, s m., tr. «Billot, grosse pièce de bois ; pl. ou

    (1927) GERI.Ern 48. bilh m., tr. «Grosse pièce de bois.»

    (3) Épith. sens fig. (Homme) costaud.

    (1912) BUEV 88. chet ean kavet ur bill den.

    B.

    (1) Bout de bois pointu dont on se sert pour serrer un faix.

    (1937) DIHU 312/279. bill (s. f.) : ur broch koed, beg moén get kocheu ér beg anehon aveit stardein er brahadeu ed. ●(1987) GOEM 168. le goémonier se saisit d'un fort bâton taillé en pointe, le vilh qu'il engage sous le filin. Il s'en sert comme d'un cabillot de bois pour trésillonner le cordage. Quant la tension maximale est atteinte, le bout pointu du bâton est enfoncé dans la masse de goémon. ●(1942) VALLsup 19a. Bâton qui sert pour serrer une charge, etc, tr. «bilh L[eon] m.»

    (2) spécial. Cheville de bois pour fermer les pantalons.

    (1840) EBB 8. ou la serrer [la culotte] avec une bille ou petit morceau de bois arrondi.

    (1919) DBFVsup 7b. bilh, f., tr. «cheville, fausset, broche d'un haut-de-chausse.» ●(1927) GERI.Ern 48. bilh V[annetais] f., tr. «Cheville, fausset, broche d'un haut-de-chausse.»

    (3) Mandrin.

    (1914) DFBP 204b. mandrin, tr. «Bill

    II. sens fig.

    (1) Sort.

    (17--) TE 117. couéh e ras er bill ar famill Zaré. ●152. Couéh e ras er bill guet famill Cis hac anfin guet Sàul, é vab. Èl-ce Doué e ziscoas splann é ma ean e regl er billeu.

    (2) Tennañ d'ar bilh : tirer au sort.

    (1732) GReg 685a. Tirer à la courte paille, tr. «Van[netois] teenneiñ d'er bilh

    (1904) DBFV 23a. Tennein d'er bilh, tr. «tirer à la courte paille, au sort.»

    (3) Tennañ d'ar bilhoù : tirer au sort.

    (1744) L'Arm 264a. Tirer à la [Courte-paille], tr. «Teennein d'er billeu.» ●362b. Tirer au sort, tr. «Teennein d'er billeu.» ●(17--) TE 117. Eit quemènt-ce ean e ras de bep Tribu tènnein d'er billeu, ha couéh e ras er bill ar famill Zaré. ●151-152. De guetan peb Tribu e dènnas d'er billeu (…) Couéh e ras er bill guet famill Cis hac anfin guet Sàul, é vab.

    (1861) BSJ 10. Rannet ou dès men dillad étré-z-hai dirac men deulagad, hag ar me sæ ou dès tennet d'er billeu.

    (1913) AVIE 331. Er soudarded e gemér é zillad, e hra pedèr loden anehé, ul loden eit pep soudard, hag e den d'er billeu eit gout petra en dehé bet peb unan. Ean en devoé ur sé hag e oé groeit rah én ur péh hag hemb groui erbet. Ind e lar enta étré zé : n'he roegamb ket, mes tennamb d'er billeu eit gout più en dou hi.

    (4) Teurel ar bilh =

    (1979) VSDZ 134. (Douarnenez) setu vie graet din un alc'houez da vont da gemer ma zro ivez, hag hennezh oa ar bilh. Al lodenn gig a oa 27 gwenneg, 26 gwenneg… oa ket ker an traoù, met… An alc'houez oa ar bilh : lod a lakae ur veskenn, lod 'lakae un dra all… evit gwelout petra vo ho lodenn deoc'h… Ar c'higer a droc'he tout al lodennoù aze, ha goude a vie ur vaouez : ‘Ale, troit ho kein !' hag hi neuze a daole ar bilh… ‘Ale, honnezh zo din !', tr. (p. 296) «c'est à moi que l'on donnait la clé (pour aller faire la queue) qui servait de jeton. La part de viande coutait vingt-sept sous, vingt-six sous… ce n'était pas cher, mais… La clé servait de jeton : certains prenait un dé-à-coudre, d'autres autre chose… pour savoir quelle serait votre part… Le boucher coupait les parts et il disait ensuite à une femme : ‘Tournez le dos !' et c'est elle qui tirait au sort… ‘C'est ma part !'»

    (5) Teurel bilhoù àr udb. : mettre qqc. au tirage au sort.

    (1829) CNG 103. E abideu a bartageant, / Ar é saï billeu e daulant. ●(1861) BSJ 244. Mæs èl ne oé quet groui erbet é sæ er Salvér ha ma oé teisset rah én ur péh, n'ou doé quet vennet he ronguein, hag ind e daulas billeu ar nehi eit gouyèt guet pihue é vehé couéhet. Profæti David e gavé amen é gùir, rac ean en doé laret : Ind e rannou men dillad étré-z-hai hag e daulou billeu ar me sæ.

  • bilh .2
    bilh .2

    f. –où Bâillon.

    (c.1718) CHal.ms i. Baaillon, tr. «bil, ur uil, ur stronquel.» ●(1744) L'Arm 419a. Baillon, tr. «Bill.. leu. f.» Baillonner, tr. «Laquad ur vill

    (1904) DBFV 23a. bilh, f. pl. eu, tr. «bâillon.» ●(1927) GERI.Ern 48. bilh V[annetais] f., tr. «baillon.»

  • bilh .3
    bilh .3

    s.

    (1) enfant. Ober bilh : faire pipi.

    (1924) NFLO. pipi (faire), tr. «ober bilh

    (2) Loc. adv. Bilh-bilh : à grosses gouttes.

    (1910) MAKE 54. An dour a redas bilh-bilh eus daoulagad Gwennole. ●(1955) STBJ 73. e tivere bilh-bilh ar c'houezenn diouz e dal.

  • bilh-koad
    bilh-koad

    m. Bille de bois.

    (1732) GReg 178b. Mettre des coins en une bille de bois pour la fendre, tr. «Guenna ur vilh-goad evit he fauta.»

    (1906) HIVL 97. en dén en doé reit é vohal e oé bet é zeu droed flastret d'ur bill koed é klask er lakat ar er based. ●(1908) BOBL 03 octobre 197/2c. pignet var eur bill koat evid hen heskenn pa dorraz ar chaden a zalc'he ar bill deuz ar marc'h-koat. ●(1976) LIMO 07 août. en ané dir ar hé bill-koed onn.

  • bilhard
    bilhard

    m. (jeu) Billard.

    (1744) L'Arm 31a. Billard, tr. «Unn hoari billartt.» ●Bille, tr. ●32a. «Boule-billart.. bouleu-billart. f.» Blouse, tr. «Toul er voule billartt

    (1866) FHB 95/339b. c'hoari billard.

    (1904) DBFV 23a. bilhard, tr. «billard.»

  • bilhardiñ
    bilhardiñ

    v. intr. Billarder.

    (1744) L'Arm 421b. Billarder, tr. «Billardein

    (1904) DBFV 23a. billardein, v. n., tr. «Billarder.»

  • bilhed
    bilhed

    m. –où, bilhidi

    (1) Billet (pour spectacle, etc.).

    (1744) L'Arm 31a. Billet, tr. «Billetteenn ou Billette.. tteenneu ou teu. f.»

    (1904) DBFV 23a. bilhet, m. et f. pl. eu, tr. «billet.» ●(1910) MBJL 109. heman en nevoa renket, dre ma oa hep bilhet, chom er-mêz. ●122. evite da gaout bilhejou o deus renket, dre ma vanke lec'h, chom e mêz.

    (2) Tennañ bilhed, d'ar bilhed, ar bilhed : tirer au sort.

    (1744) L'Arm 31a. Tirer au billet, tr. «Tennein ér villêtte

    (1889) CDB 113. Gourc'hemenn da denna billet / E kanton Prat a eo asinet.

    (1904) DBFV 23a. tennein d'er billet, et tennein er villet, tr. «tirer au sort.» ●(1915) HBPR 153. paotred iaouank Plouenan na fellaz d'hezo, morse, tenna d'ar billet.

  • bilhed-bank
    bilhed-bank

    m. –où-b-, bilhidi-bank Billet de banque.

    (1906) KANngalon Here 240. eur skrid hag a dall hirroc'h eget billiji bank ? ●(1926) FHAB Meurzh 91. grêt bilhiji-bank.

  • bilhed-vot
    bilhed-vot

    m. Bulletin de vote.

    (1908) PIGO II 75. Me 'm eus bet, breman zouden, eur bilhed-vot, hag a zo barrek da lakat c'houenn en lêrou unan bennak. ●(1914) FHAB Meurzh 79. ar bilheji vot a vez lennet e daou leac'h.

    ►absol.

    (1847) MDM 377. skrutatourien (...) evid diouall ar pod, e pehini e vez taolet ar billejou.

  • bilheoz
    bilheoz

    m. (argot de La Roche-Derrien)

    (1) Argent.

    (1885) ARN 34. Argent. – Br. Arc'hant. Arg[ot] : Billeoz. ●(1893) RECe xiv 268. an añbelhin miniq en deva mouget toud en bilheoz en eva. (...) hag eno e voñtes tout i vilheoz war dro d'ar bilhezet.

    (1975) BAHE 87/12. Damañ din ar bilheouz. ●13. Bilheouz : gwenneien, arc'hant.

    (2) Bilheouz gwenn : argent.

    (1893) RECe xiv 272. Bilhaos gwen (monnaie blanche), argent.

    (3) Bilheouz melen : or.

    (1893) RECe xiv 272. Bilhaos melen (monnaie jaune), or.

    (4) Bilheouz ruz : bonne monnaie.

    (1894) RECe xv 213. Bilhaos gourt, bilhaos ru (bonne monnaie, monnaie rouge).

  • bilheoziñ
    bilheoziñ

    v. intr. (argot de La Roche-Derrien) Payer.

    (1885) ARN 38. Payer, tr. «Billeozi. Ce verbe reste toujours neutre.»

    (1975) BAHE 87/10. Piv a vilheouzo ? ●13. Bilheouzañ, bilheouziñ : paeañ.

  • bilhetenn
    bilhetenn

    f. –où

    (1) Billet (argent).

    (1659) SCger 14b. billet, tr. «billetenn.» ●(1744) L'Arm 31a. Billet, tr. «Billetteenn ou Billette.. tteenneu ou teu. f.» ●(1790) MG 159. A pe uélèn é hoai coll ar er billettenneu-ze.

    (1904) DBFV 23a. bilheten, beilheten, f. pl. –nneu, tr. «billet.»

    (2) (religion) =

    (1790) MG 357. Gouïl Maria dehuehan é hoai dé men Billettèn.

    (1855) BDE 809. eit billeten er Sacremant, hag én eihvèd, hag é mis er billetenneu.

    (1907) BSPD I 144. Reit e vezé ur villeten de ziskoein d'en eskob ; merchet e oé arnehi rein dehé pardon ha komunion.

    (3) Bulletin de vote.

    (1857) LVH 58. Monèt e hrér d'er boéhieu eid en dra-zé dalhmat, ha rein e hrér er voéh é segred dré bizen pé dré villetten. ●79. ean e denn unan ha unan er billetenneu ag er vouistr.

    (1981) ANTR 82. Leun eo pod ar moueziou gand billetennou ar voterien.

    (4) Tennañ ar vilhetenn : tirer au sort.

    (1659) SCger 112a. tirer au sort, tr. «tenna ar billetenn

    (5) Bilhetenn diskarg : décharge, reçu.

    (1904) DBFV 23a. bilheten diskarg, tr. «décharge, reçu.»

  • bilhetez
    bilhetez

    coll.

    (1) Billettes.

    (1876) TDE.BF 52b. Billetezenn, s. f., tr. «Rondin de bois de chauffage ; pl. billetez m.»

    (1921) LZBl Du 215. gourvezet var eur glouedenn bambou, dindan-hi eun nebeut billetez sternet gant gwial.

    (2) (charpenterie) Voliges.

    (1958) BRUD 3/99. (Spezed) Bilhetez voliges.

  • bilhetezenn
    bilhetezenn

    f. –où

    (1) Billette.

    (1876) TDE.BF 52b. Billetezenn, s. f., tr. «Rondin de bois de chauffage ; pl. billetez m.»

    (1979) VSDZ 63. (Douarnenez) ur vilhetezenn gelern, tr. (p. 227) «une billette de houx.»

    (2) (charpenterie) Volige.

    (1958) BRUD 3/99. (Spezed) Bilhetez voliges. Eur vilhetezenn.

  • bilhez
    bilhez

    f. –ed (argot de La Roche-Derrien)

    (1) Fille.

    (1885) ARN 25. Fille (de la maison), jeune fille, tr. «Billez. par extension, femme ou fille de la campagne : sell ar villez, regarde cette paysanne.»

    (1975) BAHE 87/10. gwammelled ha bilhezed. ●13. Bilhez : plac'h yaouank.

    (2) Bilhez viñson : putain.

    (1893) RECe xiv 269. en deus divoaret toud i c'hourdajo gañd ër bilhezed miñson.

    ►absol.

    (1893) RECe xiv 268. (...) hag eno e voñtes tout i vilheoz war dro d'ar bilhezet.

  • bilhiñ .1
    bilhiñ .1

    v. tr. d. Bâillonner.

    (c.1718) CHal.ms i. Baaillonner, tr. «billiein, stronquelein.»

    (1904) DBFV 23a. bilhein, v. a., tr. «bâillonner.»

  • bilhiñ .2
    bilhiñ .2

    v. tr. d. Rosser.

    (1919) DBFVsup 7b. billein, tr. «rosser.»

  • bilhiñ .3
    bilhiñ .3

    v. tr. d. Tirer au sort.

    (1904) DBFV 23a. bilhein, v. n., tr. «tirer à la courte paille.»

  • bilhod .1
    bilhod .1

    f. –où Bride.

    (1915) KZVr 115 - 16/05/15. Bilhod, féminin, pluriel ou, tr. «bride, Plonéour-Trez. Milin.»

  • bilhod .2
    bilhod .2

    m. –où Billot.

    (1744) L'Arm 31a. Billot, tr. «Billott.. odeu. m.»

    (1902) PIGO I 171. Azeet e oa war eur seurt bilhod koat. ●172. e rêr war ar bilhod. ●(1904) DBFV 23a. bilhod, m. pl. eu, tr. «billot.»

  • bilhombanenn
    bilhombanenn

    f. bilhombanoù (ichtyonymie) Donace Donax vittatus.

    (1952) LLMM 31/56. (Douarnenez) Bilhombanou, bilhombanenn, tr. «petite palourde blanche.» ●(1977) PBDZ 612. (Douarnenez) bilhombanennoù, bilhombanenn, tr. «sorte de coquillage Donax vittatus.» ●(1979) VSDZ 96. (Douarnenez) Bilhombanoù vie kavet er Ri ha neuze koutilli, tr. (p. 260) «On trouvait aussi des blanchettes au Ris et des couteaux.»

  • bilhon .1
    bilhon .1

    m. –ed (ichtyonymie) Bigorneau.

    (1952) LLMM 31/56. (Douarnenez) Bilhoned , ur bilhonig, bigorned.

  • bilhon .2
    bilhon .2

    coll. Petits grains de froment.

    (1958) BLBR 109/14. Bilhon = Greun bihan a winiz.

  • bilhon .3
    bilhon .3

    m. –où Billette, rondin.

    (1744) L'Arm 31a. Bille de fagot, tr. «Billon.. billonneu. m.» ●Une bonne bille passe pour un fagot, tr. «Ur billon mad a dremine eit fagodeenn.» ●Billette, tr. «Billon.. billonneu. m.»

    (1904) DBFV 23a. bilhon, m. pl. eu, tr. «bille de fagot, billette, trique, rondin.»

  • bilhongerc'h
    bilhongerc'h

    coll. (botanique) Folle avoine.

    (1958) BLBR 109/14. «Bilhon-gerh» : folle avoine e Kleder. E Plomodiern, folle avoine a vefe kentoh : goue-gerh ha bilhon-gerh eun doare kerh bihan hag a vez hadet hag eostet.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...