Devri

Recherche 'bin...' : 62 mots trouvés

Page 1 : de bin (1) à binsad (50) :
  • bin
    bin

    m. –ioù Tas.

    (1915) KZVr 115 - 16/05/15. Bin (i long), masc. pluriel -io, tr. «tas.» ●bin koc'h, tr. «étron, Haut-Tréguier.»

  • bin derindin bin baon
    bin derindin bin baon

    interj. Onomatopée qui imite le son d'une clochette.

    (1910) MAKE 8. Pa glev eur c'hloc'hig o son : Bin de ri din bin baon...

  • bin-dall
    bin-dall

    s. Impasse.

    (1956) BAHE 8/15-16. un hent-dall, ur vin-dall (evel ma lavarer e Bro-Oueloù ha Treger Vihan).

  • bindedaj
    bindedaj

    m. Avarice.

    (1732) GReg 164b. Chichete, trop grande épargne tr. «bindedaich

    (1960) BAHE 23/32. Met lakaet e vezomp ken alies da lonkañ poulc'hod, (nann dre volontez fall alies,) ma sav droug en unan

  • bindedañ
    bindedañ

    v.

    (1) V. tr. d. Peser avec un trébuchet.

    (1732) GReg 716a. Peser de l'or, &c., tr. «Bindeda. pr. bindedet.» ●936b. Peser avec le trébuchet, tr. «Bindeda. pr. bindedet

    (1927) GERI.Ern 48. bindeda v. a., tr. «Peser au trébuchet.»

    (2) V. intr. sens fig. Barguigner.

    (1732) GReg 80b. bindeda, tr. «barguigner.» ●793b. Il est fort regardant, tr. «bindeda a ra terrupl.» ●Regarder de près, barguigner, tr. «Bindeda. pr. bindedet.» ●936b. bindeda. pr. bindedet, tr. «Figurement, regarder de près, barguigner.»

  • bindeder
    bindeder

    m. –ion

    (1) Homme qui pèse au trébuchet.

    (1927) GERI.Ern 48. bindeder, tr. «qui pèse ainsi [au trébuchet].»

    (2) Barguigneur, homme mesquin.

    (1732) GReg 80b. Barguigneur, tr. «Leon. bindeder. p. yen.» ●619b. Mesqin, tr. «Leon. Bindeder. p. bindedéryen

    (3) Homme méticuleux.

    (1927) GERI.Ern 48. bindeder, tr. «méticuleux.»

  • bindederezh
    bindederezh

    m. Avarice.

    (1732) GReg 164b. Chichete, trop grande épargne tr. «bindérez.» ●619b. Mesquinerie, tr. «bindérez

    (1960) BAHE 23/32. Marteze e lavarot ez eo kement-se bindederezh ha regizidigezh. Lakomp ! Met lakaet e vezomp ken alies da lonkañ poulc'hod, (nann dre volontez fall alies,) ma sav droug en unan enep kement a vez graet da zistrujañ an dra wirion m'eo Breizh.

  • bindedoù
    bindedoù

    plur. Trébuchet.

    (1633) Nom 209a. Trutina momentana : trébuchet, balance d'orfèure : trebuchet, balançou vn offebrer, bindedou.

    (1659) SCger 121a. trebuchet a peser, tr. «bindedou.» ●132b. bindedou, tr. «balance a peser l'argent.» ●(c.1718) CHal.ms iv. Trebuchet, tr. «balanç bihan, bindedeu p. m.» ●(1732) GReg 936b. Trebuchet, petite balance à peser l'or & l'argent, les perles & les pierreries, tr. «Binded. p. bindedou. (Le singulier n'est guère usité.»

    (1904) DBFV 23a. bindedeu, tr. «pl. trébuchet, balance légère (Ch. ms.).» ●(1927) GERI.Ern 48. bindedou pl., tr. «balance légère pour les objets précieux.»

  • bindeleta
    bindeleta

    v. Faire un travail par petites parties, musarder.

    (1915) KZVr 115 - 16/05/15. Bindeleta, tr. «faire un travail par petites parties, musarder, cfer Ar Mignon, «Kroaz ar Vretoned» 3 a vezeven 1906.

  • bindeliñ
    bindeliñ

    v. Faire un travail par petites parties, musarder.

    (1915) KZVr 115 - 16/05/15. Bindelin, tr. «faire un travail par petites parties, musarder, cfer Ar Mignon, «Kroaz ar Vretoned» 3 a vezeven 1906.

  • bindurioù
    bindurioù

    plur. Pièce du métier à tisser.

    (1915) KZVr 115 - 16/05/15. Binduriou, tr. «pièces du métier de tisserrand, Enquête.»

  • binell
    binell

    f. –où Petit chemin.

    (1964) BRUD 18/13. hag e kerzas dre eur vinell. ●15. Eur vinell : eur wenodenn.

  • binenn
    binenn

    f. –où (apiculture) Sorte de ruche. cf. pinenn

    (1912) RBVe 184. il attache au sommet de chaque bine (c'est le nom gallo de la ruche) une branchette de laurier ou de romarin détachée du rameau béni rapporté de la procession de l'Hozanna. A remarquer que les chiffoniers appellent leur hotte une bine. ●(1919) DBFVsup 7b. binen f, tr. «ruche longue pour le son, et surtout panier d'abeilles.» ●(1927) GERI.Ern 48. binenn f., binot, m. V[annetais], tr. «Sorte de ruche ; panier d'abeilles.»

  • binetenn
    binetenn

    f. –où Binette.

    (1969) BAHE 62/32. un tamm kozh rask a netra, un tamm binetenn reputet, a gredan.

  • biniaoua
    biniaoua

    voir biniaouañ

  • biniaouañ / biniaouiñ / biniaouat
    biniaouañ / biniaouiñ / biniaouat

    v. intr.

    (1) Sonner du biniou.

    (1732) GReg 489a. Joüer de la veze, tr. «Binyaoua. pr. binyaouët

    (1927) GERI.Ern 48. biniaoua v. a., tr. «en jouer [du biniou].» ●(1939) RIBA 98. Tuet ha trèset oh de vinieuat ag en dibab. ●102. binieuet en doè tro en noz.

    (2) par ext. Jouer d'un instrument de musique.

    (1732) GReg 536a. Joüer des instrumens, tr. «Binyaouï. pr. binyaouët

  • biniaouer
    biniaouer

    m. –ion

    (1) Sonneur de biniou.

    (1732) GReg 489a. Joüeur de veze, tr. «Binyaouër. p. binyaouéryen

    (1927) GERI.Ern 48. biniaouer m., tr. «celui qui en joue [du biniou].» ●(1948) KROB 5/8. yaouanka biniaouer a zo e Breiz moarvat !

    (2) par ext. Musicien.

    (1732) GReg 536a. Joüeur d'instrumens, tr. «Binyaouër. p. binyaouéryen. (le Peuple Breton n'aïant gueres d'instrumens si ordinaires que la veze, lui a attribué specifiquement ces mots de binyou, binyaouï, binyaouër, quoique ce soient des termes generiques.»

  • biniaouerezh
    biniaouerezh

    m. Musique de biniou.

    (1939) RIBA 102. Goalhet e oè, aveit un herrad, d'er binieuereh.

  • biniaouiñ
    biniaouiñ

    voir biniaouañ

  • binichet
    binichet

    adj.

    (1959) BRUD 7/30. Chati e vije bet, kredabl braz, nemed divechi a reent, war-bouez beza binichet hag eva dour.

  • binidigezh
    binidigezh

    f. Bénédiction.

    (c.1500) Cb 81a. [eurus] Jtem beate ad. g. bieneurement. b. dre binidiguez.

  • Binig
    Binig

    n. de l. Binic.

    (1899) LZBt Meurs 7. Tréguidel, Uzel, ar Roc'h, Binic, Pontreo, Sant-Ke-Porstreo, Etables, Plancoët, Quintin, Tréméloir, Sant-Barnabé, ha parouz Gouanac'h.

    (1905) ALMA 67. Binik. ●(1926) FHAB Mae/182. ma weler breman enno Binik, Etables, Sant-Kêe ha Brehek.

  • binim .1
    binim .1

    adj. Venimeux.

    (1857) HTB 47. ar loened-beulim-ze. ●50. an amprevaned-beulim-ze.

  • binim .2
    binim .2

    m./f. –où

    I.

    (1) (en plt des animaux) Venin.

    (14--) N 1167-1168. Maru e drouc stat eo ma chatal / gant vn benin re creminall, tr. «Mes troupeaux sont morts de maladie, / Par un poison trop fatal.» ●(1633) Nom 230a. Spiraculum, Charonea scrobs, spiraculum Ditis, Charonium : trou par où sort vn air mortel & pestilent : vn toull pe dre hiny ez sorty hac ez deu vn bimin (lire : binim) maruel. ●278b. Venenum, virus : poison, venin : poüesoun, binin (lire : binim).

    (1659) SCger 94b. poison, tr. «binim.» ●123a. venin, tr. «binim.» ●(1732) GReg 951v. Venin, tr. «Bynim. benym. vinym. venym. velyn.» ●(1744) L'Arm 397b. Venin, tr. «Velim.. meu. m.»

    (1846) DGG 216. bilim an aër-viber. ●(1866) BOM 12. Ann holl amprevaned / A skuill binim ar bed.

    (1907) FHAB Meurzh/Ebrel 35. avechou e taolont eur vilim a laz dre hir amzer. ●(1907) FHAB Meurzh/Ebrel 35. bilim ho doa henvel ouz bilim cruged. ●(1909) KTLR 178. bilim an aered viber ! ●(1925) BILZ 119. chacha er-mêz ar bulum gant ar gwad...

    (2) (en plt des plantes) Venin.

    (1936) IVGA 259. bilim al linad.

    II. par ext.

    (1) Poison.

    (1688) MD II 51. Ep eva aneân muguet benim.

    (1920) FHAB Meurzh 276. evel pa vije bet eur bunum bennak 'barz ar boed kinniget d'ezan.

    (2) Pus.

    (1732) GReg 877b. Le venin a sorti ; l'abcès se décharge, ou paroît au-dehors, tr. «Didarzet eo ar binim

    (1915) MMED 305. bilim er gouliou.

    (3) (Irruption) de boutons purulents.

    (1909) BROU 206. (Eusa) Binim, tr. «Se dit aussi d'un bouton purulent. De quelqu'un qui aurait la rougeole, une urticaire, etc., on dirait : Eur zaead binim a zo didarzet ennhan.»

    III. sens fig.

    (1) Venin, chose malfaisante.

    (1900) MSJO 48. bilim ar pec'hed. ●(1908) FHAB Mae 137. Dre ar gevier a stignent, dre ar binim a zilent en ho c'hazetennou. ●(1915) HBPR 203. An noblansou, kaset kuit divar dro ama, ne ellond mui teuler ho bilim var ar meazou aonik. ●(1926) FHAB Mae 235. Bunum ar politik a oa bepred e gwazied Sulio.

    (2) (météorologie) Partie dure (de l'hiver).

    (1905) IVLD 35. ar goanv n'en doa ket c'hoaz taolet he oll vilim.

    (3) Kaout binim ouzh ub. : être en colère contre qqn.

    (1790) PEdenneu 170. N'eèllan quet nahein en ivi (…) er velime e mès bet quasi attàu doh unan-benac. ●(17--) TE 43. de zouçad er velim en doai Esàu doh-t'ou.

  • binimadur
    binimadur

    m. Envenimement.

    (1732) GReg 951b. Venin, tr. «binymadur. Van[netois] velymadur

    (1914) DFBP 123a. envenimement, tr. «Binimadur

  • binimañ / binimiñ
    binimañ / binimiñ

    v.

    I. V. intr. (en plt des plaies) S'infecter, s'envenimer.

    (1906) HIVL 119. dihuennet mat doh t'hou a holhein er gor get deur iein, mar ne venné ket er lakat de velimein. ●(1909) FHAB Gwengolo 282. An troc'h a vilimaz, a c'horaz. ●(1982) PBLS 621. (Langoned) bulumañ, tr. «s'infecter.»

    II. V. tr.

    A. V. tr. i. sens fig. S'acharner contre la réputation de qqn.

    (1732) GReg 10a. S'acharner contre quelqu'un, tr. «binima ouc'h ur re.»

    (1856) GRD 133. Eit quement-cé en en dès en ælèd quement a respet eid en dud pur, hag en diaulèd e velim hag a valice doh-t-hai.

    B. V. tr. d.

    (1) Infecter, envenimer, empoisonner.

    (1659) SCger 49b. empoisonner, tr. «binima.» ●(1732) GReg 356a. Envenimer, tr. «Binima. pr. binimet

    (1914) DFBP 123a. envenimer, tr. «Binima

    (2) Empirer, aggraver.

    (c.1785) VO 78. en néhance hac en dibatiantæt ne rant meit goahad ha velimein en droug.

    (1804) RPF 24. Er honzeu courajus-cé e velimas counar Antiochus.

    (3) absol. Infecter.

    (1868) FHB 181/200b. ar c'helien a grog avechou bete'r goad, hag a ell binima, contami eleac'h ma o deus flemmet.

    (4) Binimañ an nesañ : s'acharner contre la réputation de son prochain.

    (1857) HTB 207. war galz a deodou, ha na reont nemet beulumi an nesa dre ho c'homziou.

  • binimenn-aod
    binimenn-aod

    f. (pathologie) Engelure de mer.

    (1978) BZNZ 82. (Lilia-Plougernev) Pakat a reamp belumennoù-aod.

  • binimet
    binimet

    adj.

    I. Infecté, envenimé.

    (1903) BTAH 137. Bulumet eo o gwad, tr. «Leur sang est envenimé.»

    II. sens fig.

    (1) =

    (1935) ADBr xlii 3&4/394. gant e deod binimet.

    (2) En colère.

    (17--) TE 9. Mæs Doué é huélèt Caïn velimét dré jalousi doh é vrær.

    (3) Puñs an abim binimet : l'enfer.

    (1530) J p. 97b. En tan flamm eternalamant / En poan ha langour ha tourmant / Bede an fondamant plantet / Da bezaf hep flaig ostaget / En puncc an abim venimet, tr. «puissent les flammes éternelles, puissent les supplices et les maux qui plongent leurs racines jusqu'aux entrailles de l'enfer, être mon partage assuré ; puissé-je trouver place au plus profond recoin possible de l'Abîme empesté.»

  • binimiñ
    binimiñ

    voir binimañ

  • binimus
    binimus

    adj.

    I. Attr./Épith.

    A. (en plt des animaux) Venimeux.

    (1710) IN I 267. ar Salamandres, pehini a so ul loenic binimus, a laz an tan evel ma c'hourvez ennâ. ●(1732) GReg 951b. Venimeux, tr. «Binymus. vinymus. velymus

    (1849) LLB 1885. ou brud velimus. ●(1850) MOY 208. loened bunumus. ●(1868) FHB 161/34a. aeret binimus. ●(1868) FHB 163/52b. Kerkent an aneval bilimuz a zeu euz he doull.

    (1909) KTLR 177. aeret viber amprevanet ha toussigi binimus.

    B. par ext.

    (1) (en plt des plantes) Vénéneux.

    (1910) FHAB C'hwevrer 43. draok ha louzeier binimus.

    (2) =

    (1915) HBPR 113. An ear bilimus. ●(1925) FHAB Mae 162. mouget gant eun êzenn bunumus.

    (3) (en plt des vagues) = (?) Écumant (?).

    (1895) FOV 255. Ha ne huès hui guélet houlenneu valimus / D'oh hum seùel a blom ken ihuél el tyér, / Ha goleit dré er chum, é skoein d'oh er rehér ? tr. «N'avez-vous pas vu les grandes vagues courroucées se dresser hautes comme des maisons, déferler sur les rochers, et les couvrir d'écume ?»

    (4) (en plt du vent) Très froid, qui coupe.

    (1955) BLBR 85/6. eun avel dreut, binimus ha sklas.

    (5) (en plt d'un abcès) Plein de pus.

    (1872) GAM 30-31. enr (lire : eur) gor bilumuz.

    C. sens fig.

    (1) =

    (1575) M 2427-2428. Hep achap en abym : gant ma crim venimus, / Digraç ez ouff cascet, tr. «Sans recours, dans l'abîme, par mon crime venimeux / Impitoyablement j'ai été envoyé.»

    (2) (en plt des paroles) Médisant.

    (1844) LZBg 2l blezad-1 lodenn 82. er honzeu luêm ha velimus. ●(1866) BOM 10. Ann teodou binimuz.

    (1900) MSJO 136. An teodadou fall ha bilimus. ●(1913) PRPR 107. Eun daolen veo euz ar goz grac'hed koz eo, ken bulumus o zeod evel m'eo loudour o dillad ha pikous o c'heusteuren. ●(1915) HBPR 20. Setu ama penaoz e renkas he gomzou bilimus. ●(1920) AMJV 103. lavarou bilimuz an dud-se.

    (3) =

    (1838) OVD 179. er gounar velimussan.

    (4) (religion) Ar sarpant binimus : surnom du diable.

    (1868) KMM 3. Falvezed eo bet gant Doue e devize flastred e benn d'ar zerpant bilimus.

    II. Adv.

    (1) Venimeusement.

    (1915) HBPR 198. anevalet hag a flemm bilimus.

    (2) Méchamment.

    (1906) DIHU 13/228. hag e skrignas e zent ker velimus doh er verh ken ne laras er mestr dehi el lezél.

  • binioù
    binioù

    m. biniawoù (musique)

    I.

    (1) Cornemuse.

    (1659) SCger 65b. le haubois, tr. «ar binion (lire : biniou) bras.» ●(c.1718) CHal.ms i. aubois, tr. «binieu, beguinieu.» ●(1723) CHal 15. Bénieu, tr. «musette des champs.» ●(1732) GReg 489a. Haut-bois, ou veze, espece de cornemuse, instrument champêtre fort commun en Bretagne, & qui est compose d'un sac de cuir, d'un porte-vent, d'un chalumeau à anche, & d'une gros bourdon, tr. «Binyou. ur binyou

    (1838) CGK 21. biniou sard a sqlentin. ●(1848) GBI I . Hag hi o son ar biniou. ●(1849) LLB 440. son er bénieu. ●(1866) BOM 22. Ar vombard, ar biniou lirzin. ●(1888) SBI II 174. Tambour, bombard ha bennio.

    (1904) DBFV 23a. binieu, benieu, banieu, benigeu, m. pl. ér, tr. «hautbois, cornemuse, musette, biniou.» ●(1915) HBPR 132. ar biniou a zone hag an dud a zanse. ●(1927) GERI.Ern 48. biniou, V[annetais] binieu m., tr. «Biniou, cornemuse bretonne, pl. –iawou.» ●(1931) GUBI 73. Me gleu er binieu é son.

    (2) par méton. Sonneur de biniou.

    (1907) KORN [15]. Klevet a rear ar biniou hag ar vombard o c’hoari evel pa vefent pell kenan. ●(1908) FHAB Gwengolo 275. Ar zonerien – eur biniou hag eur bombarder – sounn o fenn, eur bluen ouz o zok...

    (3) Paotr binioù : sonneur de biniou.

    (1939) KLDZgwal 36-37. Matulin ar Bourc'hiz, ar bombarder, ha Yann ar Gall, ar paotr-biniou.

    (4) Sac'h-binioù, poch-binioù : poche de binioù.

    (1732) GReg 489a. Le sac du haut-bois, ou veze, tr. «Ar sac'h-binyou

    (1870) FHB 299/302a. lakaat he zac'h biniou da c'houeza.

    (1905) DIHU 2/34. er poch-binieu foèuet ront édan é vréh.

    ►par méton. Cornemuse.

    (18--) BAG 32. Clêvet eur zac'h biniou o son.

    (1925) BILZ 157-158. pevar zac'h-biniou.

    II.

    (1) Drant evel ur sut binioù : être très gai.

    (1931) (Ki) Y. Drezen ANDO 8. Beo ha drant evel eur sut biniou.

    (2) Ront evel ur poch binioù : être très ivre.

    (1909) (G) G. ar Borgn SPONT 10. En anpouizon-sé e zou ken mèu, ken mèu él ur sonnér; ken ront él ur poch binieu.

  • binioù-bras
    binioù-bras

    m. (musique) Grand biniou, grande cornemuse.

    (1948) KROB 5/8. an dudi a roas dezo Michael Malone ha Sean Serry, a c'hoarias evito, disul, war o biniou bras, eun dibab eus soniou Iwerzon.

  • binioù-kozh
    binioù-kozh

    m. (musique) Biniou traditionnel, cornemuse.

  • binnigadenn
    binnigadenn

    f. –où Bénédiction, action de bénir.

    (1915) KZVr 115 - 16/05/15. Binigaden benigaden, tr. «bénédiction, action de bénir (une église), etc.), Ar Mignon ; bon mot, ancien.» ●(1928) BREI 58/4a. bennigadenn ar c'hezek.

  • binnigadur
    binnigadur

    m. –ioù Bénédiction, aspersion.

    (1906) BOBL 29 décembre 118/1b. binnigadur an Ti hag ar mekanikou.

  • binnigal
    binnigal

    voir binnigañ

  • binnigañ / binnigiñ / binnizien / binnigal
    binnigañ / binnigiñ / binnizien / binnigal

    v.

    (1) V. tr. d. Bénir.

    (1464) Cms (d’après GMB 68). Binizien, bénir. ●(1499) Ca 22a. Binizyen. g. beneir. ●(c.1500) Cb 80b-81a. [eurus] Jtem beo / as. ac. g. bieneurer. b. biniguaff. ●(1621) Mc 80. da meuliff, da binizien, ha da enoriff ho madelez.

    (1659) SCger 14a. benir, tr. «binizien, p. biniguet, binigall.» ●35a. croiser, tr. «binizien.» ●(1732) GReg 89b. Benir, tr. «Binizyen. pr. biniguet.» ●Benir un enfant, tr. «Binizyen ur buguel.» ●Benir une Eglise, tr. «Binizien un Ilis.» ●(1744) L'Arm 29a. Bénir, tr. «Béniguein

    (1869) HTC 20. me ho pennigo hag a lakaio an niver euz an dud a deui euz ho lignez da veza par d'an niver euz ar steret a zo e barr an oabl. ●(1869) SAG 42. E tleer benichen al leac'h-ze dre zin ar Groaz. ●207-208. Derveziou ezprez o devoa da venijen an dour. ●208. benijen kement a implijer. ●225. ar c'huztum da venijen ar boed. ●(1877) BSA 188. evit benniga he c'hrouer. ●263. lacaat binniga ho banniel.

    (1904) DBFV 20b. benigein, benegein, biniein, v. a., tr. «bénir.» ●(1907) PERS 70. mont da venniga an tiez.

    ►[empl. comme subst.] Bénédiction.

    (1880) SAB 85. Va Doue, ma ve ar benniga a ra ho ministr e fin an ofern un errez da voaranti grassou deomp.

    (2) V. intr. Se coucher (en plt du soleil).

    (1659) SCger 111b. le soleil se couche, tr. «binizien a ra an heaul.»

  • binnigedet
    binnigedet

    adj. Béni.

    (1790) PEdenneu 307. gùerhein ur Chapelèt beniguedét.

  • binnigediñ
    binnigediñ

    v. tr. d. Bénir.

    (1767) ISpour 17. à pé yerr de veneguedein er fonce à Vadientt. ●(1790) Ismar 480. béniguêdein en deur.

    (1821) SST 95. beneguedein peb tra én ti. ●(1855) BDE 228. Beniguedet en dès er bobl a Israël. ●229. Beniguedet en dès ol er ré en dès doujance Doué. ●316. deét en Eutru Doué d'hou peniguedein.

    (1937) DIHU 313/292. Daù é bet goudé hé benigedein a neùé.

  • binniget
    binniget

    adj. & interj.

    I. Adj.

    A.

    (1) Béni.

    (1371) Gwengampiz f° 12v°. Beneguet Hamelet de vezo doe glosé benedicatur et laudetur Deus tr. « Que Dieu soit béni et loué » ●(1499) Ca 18a. Barr dour binniguet. g. aspergouer. ●22a. Binniguet. g. benoit. ●(1530) Pm 140. da deces an guerches benniguet, tr. «au décès de la Vierge bénie.» ●(1650) Nlou 36. an ælic beniguet, tr. «l'angelot béni.»

    (c.1680) NG 87. en Drindet beneguet. ●358. Hur Saluer biniguet. ●364. hou map beniguet.

    (1838) CGK 19. douaro biniguet. ●(1933) MMPA 25. hano ar Werc'hez vinniget !

    (2) Dour benniget : eau bénite.

    (1580) G 1091-1092. Guenole guynuydyc a ros dour bennyguet / Dyf doz aspergyaf, tr. «Guénolé le bienheureux a donné de l'eau bénite / A moi pour vous asperger.» ●(1633) Nom 198a. Aquiminarium, amula : benoistier : benitier, da lacquat an dour binniguet. ●Lustrica, aspergillum, aspersorium : l'asperget ou gupillon : an aspergouër, an hiny á vez da teureul an dour binniguet. ●Aqua lustralis : eau beniste : dour binniguet.

    (1727) HB 241. ne dleer quet teurl a vosadou an Dour Benniguet var ar Beziou.

    (1852) MML 106. qemer a re dour biniet. ●(1894) BUZmornik 632. sparf ann dour benniget.

    (1945) GPRV 4. da deurel an dour benniget war ar c'horf sebeliet ha lakaet, war ar varvskaoñ, en eur chapel wenn.

    (3) An douar benniget : le cimetière.

    (1612) Cnf 10b. da vezaff sebellyet ha bezhet en douar benignet (lire : beniguet).

    (1854) GBI II 108. Pred d'vont d'ann douar binniget ! ●(1868) FHB 156/412b. digassed d'e barrez d'an douar benniged. ●(1877) EGK I 205. ne deuaz e penn den ebed ar sonj d'ho c'has d'an douar binniget. ●(1877) BSA 291. Rei a reas d'ezhan da entent en devije da zivoueret epad he vuez ar zacramanchou hag an douar benniget goude he varo.

    (1909) NOAR 103. e dad, kaset gantan d'an douar benniget. ●(1945) GPRV 35. pa vo kaset korf an hini tremenet-mañ d'an douar benniget.

    (4) Sac'h benniget : sac qui contient le nécessaire à extrêmiser.

    (1744) L'Arm 345a. Sac Bénit, tr. «Sah-béniguétt

    B. fam.

    (1) Dour benniget : eau de vie

    (1935) OALD 51/15. peb a vanne rouzig... gant dour benniget ebarz !

    (2) Min benniget : hypocrite.

    (1904) DBFV 20b. min beniget, tr. «doucet, hypocrite.»

    II. Interj. Salver Benniget ! : Sauveur bénit !

    (1910) MAKE 52. «Petra ? Salver benniget ! eme ar C'haper ; viou kezeg eo ar re-ze ?

  • binnigiñ
    binnigiñ

    voir binnigañ

  • binnizien
    binnizien

    voir binnigañ

  • binot
    binot

    m. –où Sorte de ruche ; panier d'abeilles.

    (1919) DBFVsup 7b. binot, m. pl. –teu, tr. «ruche longue pour le son, et surtout panier d'abeilles.» ●(1927) GERI.Ern 48. binenn f., binot, m. V[annetais], tr. «Sorte de ruche ; panier d'abeilles.»

  • binoter
    binoter

    m. –ed (ornithologie) Mésange à longue queue.

    (1919) DBFVsup 7b. binotér, tr. «oiseau dont le nid est en forme de ruche.» ●(1927) GERI.Ern 48. binoter V[annetais], tr. «oiseau dont le nid est en forme de ruche.»

  • biñs
    biñs

    f. –où

    I. Vis.

    (1499) Ca 206a. Vicc pressoer. g vis de pressouer.

    (1732) GReg 963a. Vis, ou viz, tout ce qui est travaillé pour entrer dans un écrou, tr. «Viçz. p. viçzou

    (1927) GERI.Ern 49. biñs f., tr. «Vis.»

    II. (architecture)

    (1) Escalier tournant, à simple révolution, en vrille.

    (1499) Ca 206a. Vicc. ga. vis pour monter en tour ou en lieu hault. ●(1633) Nom 147a. Cochlea, cochlis, scalæ, cochlides : viz à monter : vr viçc pe derez da pingnat.

    (1732) GReg 963a. Vis, escalier en rond, tr. «Biñs. p. biñsou. ar viñs. ar viñsou

    (1849) GBI II 232. Traon gant ar vinz pa ziskenne, tr. «En decendant l'escalier.» ●(1862) BBR 146. Pach ar roue 'vel ma klevaz, / Gant ar vins d'an nec'h a bignaz, tr. «Le page du roi, à ces mots, monta l'escalier tournant.»

    (1910) MBJL 62. eur vinz vihan da zevel en ti. ●76. disken, sevel dre vinso pe dre vanell. ●163. ar vinz vein a zav d'an treujo. ●(1927) GERI.Ern 49. biñs f., tr. «escalier tournant.»

    ►[au plur.]

    (1911) ADBr xxvii 98. A pe glawéh trouz ba'r bisow, tr. «Lorsque vous entendrez du bruit dans l'escalier.»

    (2) Àr viñs : (escalier) tournant, à simple révolution, en vrille.

    (1744) L'Arm 141a. Escalier (...) A vis, tr. «Dergueye ar vince

    (3) Gwalenn-viñs, gwalenn ar viñs : arbre d'escalier.

    (1633) Nom 147a. Scapus : l'arbre de l'eschelle à viz : an goüalen viçc.

    (1744) L'Arm 141a. L'arbre de cet [Escalier], tr. «Goaleenn er vince

  • biñs-dorn
    biñs-dorn

    f. Étau à main.

    (1732) GReg 373b. Étau, petit étau qu'on tient en main, tr. «Viçz-dôrn. p. viçzou-dôrn

    (1931) VALL 275b. Étau à main, tr. «biñs-dourn

  • biñs-pased
    biñs-pased

    f. Étau.

    (1907) VBFV.fb 39a. étau, tr. «vins pased, f. (pl. eu p.).»

  • biñs-taol
    biñs-taol

    f. Étau.

    (1732) GReg 373b. Étau, machine de fer, de Serrurier, de Couteliers & autres, pour arrêter ce qu'ils travaillent, tr. «Viçz-taul. p. viçzou-taul

    (1890) MOA 250a. Étau, Instrument pour serrer des objets qu'on veut limer ou buriner, tr. «bins-taol, f. pl. binsou-taol

    (1931) VALL 275b. Étau, tr. «biñs-taol f. pl. biñsou-[taol].»

  • biñs-tro
    biñs-tro

    f. Escalier tournant, à simple révolution, en vrille, à vis.

    (1944) EURW I 6. teir gambr a bigner d'ezo gant eur «viñs-tro».

  • biñsad
    biñsad

    f. –où Coup porté.

    (1972) SKVT I 121. Disvantet en doa Veig ur viñsad ouzh jod Lili. ●(1973) SKVT II 11. ur viñsad ouzh ar jod.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...