Devri

Recherche 'bir...' : 28 mots trouvés

Page 1 : de bir-1 (1) à birvin (28) :
  • bir .1
    bir .1

    m./f. –où

    I. (armement) Flèche.

    (1710) IN I 304. an hini a falvez dezan tenna gant an arbalastr, a saich endra ell ar bir etreze hac ennâ. ●(1727) IN II (avis) vi. ar sicour-se peini a serviche din da vodrier evit para ar birou. ●(1727) HB 13. ar birou lem. ●(1732) GReg 334b. Empenne, aileron d'une flèche, tr. «Stu. p. stuyou ; stuyou ar sæz, ou, ar vir

    (1839) BESquil 44. er staguein doh troèd ur huèn hac el lahein a denneu bire. ●(1855) BDE 675. bireu luem. ●(1867) MGK 97. eur bir lemm. ●(1879) GDI 253. ur bir luêm.

    (1904) DBFV 23b. bir, m. pl. eu, tr. «flèche.» ●(1913) FHAB Meurzh 83. Ar birou a fuc'h atao a-dreuz d'an ear, hogen, rouesât a reont. ●(1927) GERI.Ern 49. bir m. (et f.) pl. ou, tr. «Flèche.»

    II. (pathologie)

    (1) Élancement de douleur.

    (1904) DBFV 23b. bir, m. pl. eu, tr. «élancement (de douleur).» ●(1928) FHAB Meurzh 91. evit klask dizonjal ar birou a oa o waska e galon.

    (2) [au plur.] Coliques.

    (1900) BUSF 16. Chom e hras klañ get en droug, e hrér er bireu a nehon. ●(1903) EGBV 32. bireu, m. pl., tr. «colique, douleurs aiguës d'entrailles.» ●(1904) DBFV 23b. bireu, béraou, tr. «pointes de douleurs, coliques.»

    (3) Méningite.

    (1934) BRUS 224. La méningite, tr. «er béreu, m.»

  • bir .2
    bir .2

    m./f. (géographie)

    I. Anse, baie.

    (1914) ARVG mae 72. Bae Lansieu ha bir an Argenon; entreze eman ledenez Sant-Yagu. ●(1915) KZVr 116 - 23/05/15. Bir (et vir) masc., tr. «baie.» ●mond da besketa er bir, tr. «aller pêcher dans l’anse, dans la baie.»

    II. Appellatifs.

    (1) Bir-an-Argenon : Anse de l’Arguenon (Saint-Cast-Le-Guildo)

    (1914) ARVG mae 72. Bae Lansieu ha bir an Argenon; entreze eman ledenez Sant-Yagu.

    (2) Bir-Gwiseni : Anse de Guisseny.

    (1914) ARVG mae 72. Bir Gwiseni.

  • Bir-an-Argenon
    Bir-an-Argenon

    n. de l. Anse de l’Arguenon (Saint-Cast-Le-Guildo)

    (1914) ARVG mae 72. Bae Lansieu ha bir an Argenon; entreze eman ledenez Sant-Yagu.

  • birbilhat
    birbilhat

    v. intr. cf. barbilhat

    (1) Bavarder.

    (1925) BILZ 138. da virbilhat ha da bre... bre... brezegi.

    (2) par ext. =

    (1925) BILZ 116. eur wazennig dour beo ha seder a virbilhe, a c'hoarie gant ar yeot glas.

  • birbilher
    birbilher

    m. –ion Bavard. cf. barbilher

    (1924) BILZbubr 43-44/1034. Bilzig, c'houi en goar ervad, ne oa na birbilher, na brabanser. ●Birbilher, tr. «bavard.»

  • birbilherezh
    birbilherezh

    f. –ioù Bavardage.

    (1925) BILZ 151. birbilherezou kasus, tr. «bavardages.»

  • biret
    biret

    adj. = (?) Atteint d'une flèche (?).

    (1866) FHB 59/53a. ar c'haro biret var ar menes.

  • birigosted
    birigosted

    plur. (zoologie) Palourdes.

    (1915) KZVr 116 - 23/05/15. Birigosted, pluriel, tr. «palourdes. Pont-l'Abbé, Albaret.»

  • birou
    birou

    m. (zoologie) Escargot.

    (1909) BROU 206. (Eusa) Birou, tr. «Escargot.» ●(1941) FHAB Mae/Mezheven 48. Pa vez c'hoant da lakat eur velfedenn grogennek da zispaka he c'herniel e leverer d'ezi : – Birou, birou, astenn da gorn, me a lavaro d'it e pelec'h ema da dad ha da vamm ; dindan an daol, e Porz-Paol, o tebri kig ha kaol ! Pa ne zispak ket ar «birou» e gerniel goude beza pedet meur a wech, e tufer warnan.

  • birouj
    birouj

    m. –où Toton.

    (1919) DBFVsup 8a. birouch (Pont[ivy]), tr. «toton.»

  • birous
    birous

    adj.

    (1) Fluide, qui coule.

    (c.1718) CHal.ms ii. fluide, tr. «birous

    (1904) DBFV 23b. birous, adj., tr. «fluide.» ●(1927) GERI.Ern 42. birous, tr. «qui coule.»

    (2) Chassieux.

    (c.1718) CHal.ms i. chassieus, tr. «picous, birous

    (1904) DBFV 23b. birous, adj., tr. «chassieux.» ●(1927) GERI.Ern 42. birous, tr. «chassieux.»

  • birouz
    birouz

    m. Chassie.

    (c.1718) CHal.ms i. chassie, tr. «picous, birous

  • birouzaj
    birouzaj

    m. Chassie.

    (1904) DBFV 23b. birouzaj, m., tr. «chassie.» ●(1927) GERI.Ern 42. birouaj m., tr. «chassie.»

  • birri
    birri

    plur. Barreaux. Cf. barr .2.

    (1869) TDE.FB 92a. Les barreaux d'une cage, tr. «biri eur gaoued.»

    (1911) SKRS II 92. seulvui e lamment [al loened gouez] gant ar gounnar ouz biri ho c'haoued.

  • Birvidaou / Birvidoù
    Birvidaou / Birvidoù

    n. de l. Ar Birvidaou : Les Birvideaux (phare & ville légendaire, presqu’île de Quiberon).

    (1) Birvidaou.

    (1908) (1966) QUIB 181-182. Un chacun a vu Berbido entre Belle-Isle et Quiberon. ●(1943) CHDI 43. Juden er Birvideu get ou mantelleu ru ! ●83Pardon er Birvideu. Dirak aod goué Kiberén é huéler kerreg hag e zo bet distaget guéharal doh en doar. Ur juden e zispleg éh es tud é viùein ataù éno, didan er mor. Er Birvideu e hrér anehé. Dèbrein e hrant meskl ha brennig. Ur uéh pep blé, dé pardon sant Kolman, ou guélér guéhavé é trémen ar en deùen, mantelleu ru-kel geté, é vonet d'er chapél hag é tistroein d'er mor bras. (Juden Bro Kiberén). ●(1959) MOJE II 2. En donvor d'an aot gouez, dirag Kiberen, eur goulou-noz a sked en neñvou. Tour-tan ar Birvidaou an hini eo, ar piled-koar sanket war vez morel kêr Aïza. (...) Beb bloaz, pardon Sant Kolman eo devez kaer ar Birvidaou. ●(1966) QUIB 180. De l'île engloutie, il reste, à trois mètres sous le niveau des basses mers, le plateau submergé des Birvideaux : Er Birvidew, les remous.

    (2) [Toponymie locale]

    (1943) CHDI 84. Tré e zo. / Duhont karreg er Uiz e hira hé diazé.

  • birvidig
    birvidig

    f./m. –où Grande soif, pépie.

    (1904) DBFV 23b. birùidig, m. pl. eu, tr. «pépie.» ●(1905) DIHU 1/11. Tapet en des hou ronsed er virùidig, pautred. ●(1906) DIHU 14/242. En diankadell en doé kroget enné hag er virùidig eùé ar en ol. ●(1927) GERI.Ern 49. birwidig m., tr. «Pépie.» ●(1932) BRTG 99. cherreh e hra er virùidig ar un dro.

  • birvidigezh
    birvidigezh

    f.

    I.

    (1) Bouillonement.

    (1915) KZVr 116 - 23/05/15. Birvidigez, féminin, tr. «bouillonnement, action de bouillir.»

    (2) Pétillement d'un liquide.

    (1732) GReg 717a. Petillement, parlant du vin, &c., tr. «Birvidiguez

    II. sens fig.

    (1) Ardeur, ferveur.

    (1732) GReg 50a. Ardeur, passion, vivacité, fougue, tr. «birvidiguez

    (1877) BSA 30. Morse n'oa guelet guerc'hes iaouanc o pedi Doue gant muioc'h a virvidigez.

    (1915) KZVr 116 - 23/05/15. Birvidigez, féminin, tr. «ardeur, ferveur.» ●(1927) GERI.Ern 49. birvidigez f., tr. «ferveur, ardeur, vivacité.»

    (2) Pétillement.

    (1732) GReg 717a. Petillement, parlant des yeux, &c., tr. «Birvidiguez

    (1904) DBFV 21b. berùidigeh, f., tr. «pétulance.» ●(1915) KZVr 116 - 23/05/15. Birvidigez, féminin, tr. «pétillement, pétulance.»

  • birvidik
    birvidik

    adj.

    (1) Enthousiaste.

    (1838) CGK 20. Ebatou quer birvidicq.

    (1915) HBPR 55. gant eur vouez ker birvidik.

    (2) (Amour) brûlant, ardent, passionné.

    (1909) FHAB Gwengolo 267. eur garantez virvidik ha krenv. ●(1910) MBJL 101. ar garante virvidik a diskoeet eno ouz Sakramant an Oter.

    (3) (Envie) brûlante.

    (1907) KANngalon Mae 407. ar c'hoant birvidik en deuz.

    (4) (Prière, foi) fervente.

    (1876) BJM 4. dre he bedennou birvidik.

    (1907) KANngalon Mezheven 413. Ar pedennou birvidika ne dalont ket eun oferen heuliet mad. ●(1909) FHAB Gouere 197. eur feiz birvidik. ●(1911) BUAZperrot 8. pedennou birvidik ha pinijennou kalet. ●(1921) PGAZ 1. an dra-ze en deuz great d'ar feiz chom beo ha birvidik er galoun. ●(1915) HBPR 53. pedennou birvidik varzu ar baradoz. ●(1936) PRBD 65. eur feiz birvidik.

    (5) (Accueil) agité, rugueux.

    (1889) ISV 354. e doare da rei eun digemer birvidik d'ar forbanet.

    (6) (en plt de qqn) Fervent, ardent, bouillant, remuant.

    (1732) GReg 50a. Ardent d'humeur, vif, bouillant, tr. «birvidic

    (1864) SMM 42. Lod so christenien birvidic, lod clouar.

    (1910) EGBT 144. birvidik, tr. «fervent.» ●(1911) BUAZperrot 72. eur c'hristen birvidik. ●(1927) GERI.Ern 49. birvidik, tr. «bouillant, remuant ; fervent, ardent, zélé.»

  • birvidikaat
    birvidikaat

    v.

    I. V. tr. d.

    (1) Rendre plus fervent, aviver.

    (1909) FHAB Gwengolo 262. tomma ar c'halonou ha birvidikat ar feiz. ●(1963) BAHE 35/58. da virvidikaat ar pardonioù.

    (2) Vivifier.

    (1935) ANTO 183. Evel da virvidikaat (…) an danevell vurzudus a vennen rei da anavezout d'am c'henvroiz.

    II. V. intr. Devenir plus brûlant, plus ardent.

    (1911) BUAZperrot 589. Birvidikât bemdez a rea he c'harantez e kenver he nesa. ●(1935) ANTO 26-27. e santen ma gwad o tont evel war virvidikaat em gwazied.

  • Birvidoù
    Birvidoù

    voir Birvidaou

  • birvik
    birvik

    adj. Chaleureux.

    (1896) LZBt Mae 31. trugare birvik.

  • birviken
    birviken

    adv. & m.

    I. Adv.

    A. [au futur]

    (1) Jamais.

    (14--) Jer A.105. Byzvyquen bet an maru, me re dyt en argoez, / Ne compsaff en Bezlem, ez vec’h bet em goez, tr. « Jamais jusqu’à la mort, je te (le) donne comme signe, / Je ne dirai à Bethléem que vous avez été (?) en ma présence (?). » ●(1499) Ca 22b. Bizhuyquen. g. nul temps. ●(c.1500) Cb 26a. Bizhuyquen. g. nul temps iamais. ●(1521) Cc [bizhuyquen]. Bizhuyquen. g. iamais. ●(1505) Vc 16. Anna, bizuicquen mellezour, tr. «Anna, (à) jamais miroir.» ●(1575) M 2064. nedeux spy bizhuicquen, tr. «il n'y a d'espoir jamais.» ●(1612) Cnf.epist 14. n'en deo quet dign da bezaff bizuiquen bellec.

    (1659) SCger 67b. iamais ie ne le feray, tr. «biruiquen ner grin.» ●(c.1680) NG 298-300. Berhuiquin ne gredeze / He houe prince na baron / Er bet quement ha enf. ●1885. Birhuiquin Jesus ne velan.

    (1856) VNA 97. Elle ne me verra jamais, tr. «Birhuiquin n'em gùélou.» ●(1878) EKG II 99. Allaz ! n'ho guelign birviken er bed-man !

    (1904) DBFV 23b. birùikin, berùekin, birùikin, adv., tr. «jamais (à l'avenir).»

    (2) À jamais, toujours.

    (1650) Nlou 4. ez viomp oll tasset / Da bezaff bizuiquen, en ancquen ha penet, tr. «nous fûmes tous condamnés / à être à jamais dans l'angoisse et la douleur.»

    (c.1680) NG 481-482. E vezaint berhuiquin / En iffernë. ●1111-1112. En Iffernë zo vn ty / Maleurus berhuiquin.

    (1847) BDJ 66. Eveldhan a bado birviken.

    (1904) DBFV 23b. birùikin, berùekin, birùikin, adv., tr. «à jamais, toujours.»

    B. [au passé] Jamais.

    (1896) RECe xvii 264. Birwiken n'hi c'haraz 'n hé galon, tr. «(Qui) jamais ne l'aima dans son cœur.»

    II. Loc. adv.

    (1) Birviken mui : jamais plus.

    (1612) Cnf 70a. Hac e proposaff fermamant bizihuyquen muy n'o offanciff.

    (2) Birviken-james : jamais jamais.

    (1824) BAM 49. ha Doue n'en devezo biquen truez oc'h an eneou paour-se ? Birviqen jamæs. ●(1877) EKG I 180. Birviken james.

    (3) Da virviken : à jamais.

    (1557) B I 798. Da bizhuiquen perguen en estrenua / Bilen qui rep disheuelep heb ioa / Ez i deza breman ia dan iayn, tr. «tu vas aller pour jamais dans la torture et dans l'émoi, chien odieux, vilain, qui n'as point fait de bien.» ●(1612) Cnf 79a. mar fell deoch beuaff da bizuyquen gueneff.

    (c.1680) NG 841. Mar bes er fin de vuhuiquin. ●(1792) CAg 25. A ol-viscoah de virhuiquin.

    (1894) BUZmornik 197. ha ren a rai da virviken e ti Jacob.

    (1904) DBFV 23b. de virùikin, tr. «à jamais.»

    (4) Da virviken james : à tout jamais, pour toujours.

    (c.1802-1825) APS 124. bout de virhuiquin-jamæs forbannet doh t'hou. ●(1855) BDE 345. gloér hag inour d'oh (...) de virhuiquin jamæs.

    (5) Da bep birviken : à tout jamais, pour toujours.

    (1912) MMPM 31. roït dezan ar c'hloar da bep birviken.

    (6) A virviken : pour toujours.

    (c.1680) NG 1461. De vezouet obliget, er fin, a birhuiquen, / De vezouet en Iffernë.

    (7) A virviken da james : à tout jamais.

    (1612) Cnf 13a. me az condaffn miserabl dan tan infernal à bizuyquen da iames. ●62a. an iffernn à bizhyuquen da Iames. ●67a. Benniguet ra vezet ha trugarequaet à bizhuyquen da iames.

    III. M. Éternité.

    (1612) Cnf 82a. Hoguen bizhuyquen, an bizhuyquen-mã n'en deuezo fin. ●(1633) Nom 222b. Æuum : eternité : eternite, bizuicquen.

    (1903) BTAH 52. Ama 'ma kear ar Birviken, tr. «C'est ici la ville de l'éternité.»

    IV. Foeltr birviken ! : au grand jamais. cf. biken

    (1932) CDFi 19 novembre. ne vezo pardonet biken, foeltr birviken !

  • birvikenegezh
    birvikenegezh

    f. Éternité.

    (1861) BSJ 97 (note ms. anonyme). éternité, beruikinegèh.

  • birvilh
    birvilh

    f. –où

    (1) (en plt de qqn) État d'excitation.

    (1915) KZVr 116 - 23/05/15. Birvilh, féminin, pluriel ou, tr. «tressaillement de joie, d'épouvante, remuement, agitation, bouillonement, battement répété et fréquent.» ●Ar virvilh a zo em gwazied, tr. «mon sang bout dans mes veines. Milin.» ●(1947) YNVL 35. Re a virvilh eo an dra-se evit ar memes devezh hag ar memes den. ●(1955) STBJ 94. Eur redadeg kezek-houarn a dlee mont e-biou ha, morse c'hoaz, ne oa bet e Pleiben eur seurt tra da zidui an dud. N'eo ket souezus, eta e oa birvilh gant re ar barrez hag e c'hortozent gant mall ar re a anver bremañ, war ar c'hazetennou, «ramzed an heñchou bras.»

    (2) (en plt de la mer) Agitation, bouillonnement.

    (1962) LLMM 95/404. Eno e c'houezhe dalc'hmat un avel yac'hus ha kreñv hag e veze birvilh gant ar mor.

  • birvilhañ / birvilhat
    birvilhañ / birvilhat

    v.

    I. V. intr.

    (1) (en plt de qqn) Être excité, agité.

    (1915) KZVr 116 - 23/05/15. Birvilha, verbe neutre, tr. «tressaillir de joie, de peur, se remuer, (s') émouvoir, Milin.» ●(1981) ANTR 157. Red eo distana goude re virvilla.

    (2) (en plt d'un liquide) Bouillonner.

    (1925) BILZ 116. eur wazennig dour beo ha seder a virbille. ●(1939) MGGD 81. Briz e oa gorre ar mor gant pennou ar pesked o tont er-maez dioutañ ha birvilhat a rae gant ar firbouch a oa ennañ.

    (3) (en plt d'une foule) S'agiter.

    (1985) AMRZ 39. Eun neiziad merien hag a virville, eur pez trouz ganto.

    II. V. tr. d. Animer.

    (1931) VALL 26b. Animer ; exciter (le courage, etc.), tr. «birvilha

  • birvilher
    birvilher

    m. –ion (?) Homme qui aime parler, bavard (?) agitateur (?) confusion avec birbilher, marvailher (?).

    (1963) LLMM 96/5. Yann-Louj a oa bet re hir e deot ha, daoust d'e vezh-natur, e rankas sentiñ. Marteze ivez, ar birvilher a oa anezhañ ne c'houlenne ket gwelloc'h evit hen ober.

  • birvilhet
    birvilhet

    adj.

    (1) Animé.

    (1915) KZVr 116 - 23/05/15. beza birvilhet eus a eur feiz kre, tr. «être animé d'une foi forte, Combeau.»

    (2) Excité.

    (1958) BRUD 3/31. emede an oll war-zao e Pont-Koblant, birvilhet o 'fenn o hedal eun darvoud iskiz bennag da c'hoarvezoud. ●(1964) ABRO 109. ha, birvilhet-holl, e krie a-bouez penn.

  • birviñ
    birviñ

    v.

    I. V. tr. d.

    A.

    (1) Faire bouillir (un liquide).

    (1633) Nom 211a. Decoquere ad palmu: boüillir tant que la quarte partie soit consommée : biruiff quen na ve consoummet an pederuet queufren.

    (1877) EKG I 191. en eur virvi va banne zoubenn ar brignenn.

    (1910) YPAG 4. peilhât pato, birvi dour, ribotât lêz, lakat lêz da zevel, skotan podou.

    (2) Faire bouillir (qqc.) dans un liquide.

    (1744) L'Arm 160b. Fomentation, tr. «Frotadurr unn drouc bénac guett lezeu bêrhuéd ér guin.»

    (1925) BILZ 115. Ar beüt a vije bervet, dibluskennet keit ha ma vije tomm.

    (3) Birviñ ar c'houez : faire la lessive.

    (1925) FHAB Mezheven 229. pa deu ar poent d'ar wreg da virvi ar c'houez.

    B. sens fig. Birviñ (soñjoù, gwidreoù, etc).

    (1939) KOLM 43. Un diavéz ker pinùik, brud é santeleh hag é benijenneu e lakè penneu er Pikted ha Dalriadianed de verù chonjeu dishaval a zivout Kolmkel. ●(1959) TGPB 198. Met ne ouien ket e verve kemend-all a widre e klopenn vrein va enebour.

    II. V. intr.

    A. Bouillir.

    (1499) Ca 22a. Biruiff. g. boullir.

    (1659) SCger 16a. bouillir, tr. «birui pr. beruet.» ●(1744) L'Arm 34b. Bouillir, tr. «Beruein.» ●(1790) MG 89. Hun Eutru (…) en doai hul laqueit de gousquèt ar er plous. Chetui, berhuein e ra men goaid én-an, quel liès gùéh ma chongean én dén-hont. ●(17--) EN 3339-3440. an dour o viruin, / ma voan toled a bars, evid ma discornin, tr. «l'eau était à bouillir, / en sorte que je fus jeté dedans pour me dégeler.»

    (1877) EKG I 129. evel ma c'houez ar podad leaz lakeat da virvi var an tan. ●(1897) EST 62. En deur e duem, e verw, tr. «L'eau s'échauffe, bout.» ●63. de verwein ar en tan, tr. «à bouillir sur le feu.»

    (1904) DBFV 21b. berùein, v. n., tr. «bouillir.»

    (2) Bouillonner.

    (1904) DBFV 21b. berùein, v. n., tr. «bouillonner.»

    B. par ext.

    (1) (en plt de boissons alcoolisées) Fermenter.

    (1902) PIGO I 81. en eur chilaou e jistr o virvi. Dre ma verve, a liou anean a chenche. ●(1934) BRUS 65. Fermenter (boissons), tr. «berùein.» ●(1935) BREI 437/1d. Awechou, ar jistr, goude peurgarget ar barrikennou, ne verv ket evel m'eo dleet : elec'h teurel diwarnan forz koc'h-jistr, ne dol nemet eun eonenn wenn, ha ne ra ket e dog. ●(1938) WDAP 2/104. barrikennou, sistr o virvi enno.

    (2) Pétiller.

    (1904) DBFV 21b. berùein, v. n., tr. «pétiller.»

    (3) (en plt du feu) =

    (1915) HBPR 152. beilla var an tan a verve c'hoaz.

    C. sens fig.

    (1) (en plt de plusieurs éléments) Fourmiller, grouiller.

    (1792) HS 190. de barein guet un darn-pod er vreinnaté hac er préüèt e verhüai tro-ha-tro dehou.

    (1866) BOM 6. eur stroll verien, / O virvi er boultren.

    (1914) DFBP 266a. pulluler, tr. «Birvi.» ●(1915) KZVr 116 - 23/05/15. Birvi, verbe neutre, tr. «grouiller, fourmiller.» ●(1925) SFKH 8. Berùein e hrent é men gulé.

    (2) Birviñ gant : grouiller, fourmiller de, être infesté de.

    (1904) DBFV 21b. berùein, v. n., tr. «grouiller.» ●berùein a anstu, tr. «grouiller de vermine.» ●(1910) MBJL 72. Nebeud a dud ive dre ar ruio, hag en e vervont an deio all gant a dremenerien a zo enne. ●(1732) GReg 743b. Plein de poux, tr. «tud e verv gued amstu.» ●(1957) ADBr lxiv 4/447. (An Ospital-Kammfroud) couvert de puces (...) se dit : o virvi emañ gand ar c'hwenn. ●lxv 4/536. Birvi a ra ar horz al'douar gand an dorifored : a-druilhadou emaint diouto.

    (3) S'exciter.

    (1907) PERS 211. heb santout he galon o virvi.

    (4) Ne pas tenir en place d'excitation, être en ébullition.

    (1866) FHB 94/333b. Evidomme, otrou a verve var va izili.

    (1903) MBJJ 47. Birvi ive 'ra ma spered ha birvi ma fantazi : ha me 'n em lakat da zevel eur werz diwar-benn enezen Kors. ●(1904) DBFV 21b. berùein, v. n., tr. «s'agiter avec impatience.» ●(1909) FHAB Mae 130. e trid hag e c'houlen eur eur virvi : (…). ●(1907) AVKA 190. Ha Martha, hi, a veske hag a verve evid aoza pep tra evid un digemer mad. ●(1915) KZVr 116 - 23/05/15. Birvi, verbe neutre, tr. «être en ébullition, en mouvement, excité, ne pouvoir tenir en place.»

    (5) (en plt du regard) Briller.

    (1838) CGK 19. da lagad quèr lem (…) / O virvi a blijadur. ●(1877) EKG I 84. he lagad lemm o virvi enn he benn.

    (1900) ANDP 16. e lagad o virvi war e vignon. ●(1902) PIGO I 179. e zaoulagad entanet a verve en e benn.

    (6) Abonder.

    (1920) LZBl Gouere 326. Ar c'houezen a verv var he dal.

    (7) (en plt d'une image à l'écran) Être brouillé.

    (1982) PBLS 631. (Langoned) birviñ ra an télé, tr. «l'image de la télé est brouillée.»

    (8) Birviñ gant ar c'hoant : brûler d'envie.

    (1903) MBJJ 3. birvi a ra gant ar c'hoant da deski e-unan eur bern treo.

    (9) Birviñ gant : déborder de.

    (1861) BSJ 263. hur halon é verhuein guet er garanté.

    (1939) RIBA 126. En hoér-man e rekehè berùein get er vuhé.

    (10) (en plt d'un sentiment, d'une émotion) Brûler.

    (1907) AVKA 244. gant ar gounar o virvi enhan. ●(1911) BUAZperrot 471. ar feiz a verve en o c'halon e deus digaset hizio o bugale da lida ar memes gouel.

    (11) Scintiller.

    (1907) AVKA 314. ar stered a grogê dija da virvi en oab.

    (12) Birviñ ar gounnar en e galon : bouillir, bouillonner de colère.

    (1861) BSJ 207. Er gounar, péhani e verhué én ou haloneu, ne zé quet hemb quin ag er jalousi.

    (13) (en plt de plusieurs personnes) Birviñ en-dro d'ub. : se bousculer, se presser, s'agiter autour de qqn.

    (1932) BRTG 168. Abrest é ma bet er galanted é verùein én dro d'er plah. ●(1933) BLGA 7. Ar c'halanted a verve eta en-dro d'ar plac'h yaouank.

    (14) =

    (1825) COSp 53. quenteh èl ma santehet er goal-imur é verhuein én hou pèn. ●150. a pe gommance hun goal-inclinationeu mignon berhuein én omp.

    III. [empl. devant un v. amené par la prép. «da»] Birviñ d'ober udb. : se hâter de faire qqc.

    (1934) MAAZ 173. pedér groah é fichal hag é verùein de glask ha de dolpein ou brageriseu.

    IV.

    (1) Birviñ evel un taol-gwenan : être très nombreux.

    (1904) BMSB 85 (Ku) F. ar May. An ingroes a zo stank azalek beg ar lan, / Ken stank ma verv an dud egiz eun tôl guenan.

    (2) Birviñ evel ur grugell verien : être très nombreux.

    (1935) CDFI 1 juin (L) *Ab-Sulio. Tremen-distremen a raent hep ehan ha bervi evel eur grugell verien.

    (3) Emañ ar soubenn o virviñ : voir soubenn.

    (4) Birviñ e gouez dindanañ : voir kouez.

    (5) Bezañ e laezh o virviñ : voir laezh.

    (6) Birviñ e wad : voir gwad.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...