Recherche 'bleuñv...' : 29 mots trouvés
Page 1 : de bleunv (1) à bleunvusaat (29) :- bleuñvbleuñv
coll. –où
I. (botanique)
(1) Fleurs.
●(1464) Cms (d’après GMB 70). Bleuzff, fleurs, avec un o au dessus de ff. ●(1499) Ca 23a. g. de fleurs. b. a blezu.
●(1659) SCger 58a. fleur, tr. «bleûnuen, p. bleun.» ●132b. bleûnuen, p. bleuñ, tr. «fleur.»
●(1838) CGK 10. bleünz er balan. ●(1860) BAL 162. Neket er goanv eo mont da glasc bleunv nac avalou en ur vezen. ●(1862) JKS 105. bleun ar foenn. ●(1867) MGK 109. Ar bleunv (…) / A vezo da wele. ●(1869) FHB 229/153b. Unan euz ar bleuniou a gaver stanca var ar meaz, hag a dremener ebiou dezho ep teleur evez outho, eo ar bleun balan. Ar vleunen-ze (...). ●(1874) POG 162. evel bleun ar parkou. ●(1876) TDE.BF 57a. Bleuñenn, s. f. Et aussi bleuñvenn, fleur des arbres forestiers et fruitiers, de la lande, du genêt ; pl. bleuñ, bleuñv, masc. ●(18--) SAQ I 236. Evel ar bleun er parkeier.
●(1910) BOBL 30 avril 279/2e. na fiziet ket war drem ar gwez dre o bleun.
(2) E bleuñv : en fleurs.
●(1790) MG 18. a pe vai hur vergéyeu hac hur guiniegi é bleu.
●(1897) EST 67. er gué aval é bleu.
(3) En he/e/o bleuñv : en fleurs.
●(1927) GERI.Ern 53. en he bleuñ, tr. «(verger) en fleur.» ●(1933) ALBR 51. eur pez parkad lin en e vleun. ●(1955) VBRU 126. Na pegen kaer e vez ar gwez avaloù en o bleuñv da goulz pardon sant Erwan em Bro-Dreger !
II.
(1) Mycodermes.
●(1744) L'Arm 447a. Gendarme de vin, tr. «Bleu m.»
●(1906) BOBL 20 octobre 109/3b. Ar bleun var ar jistr. ●(1962) TDBP II 52. Bleuñ a zo war ar chistr, tr. «il y a des fleurs sur le cidre.»
(2) (physiologie) Fleurs, menstrues.
●(1633) Nom 262b. Mensium profluuium, vel mulierum profluuium, abundantia feminarum : les fleurs des femmes : bleuzu an graguez hudurnaig an graguez.
●(1659) SCger 58a. fleurs des femmes, tr. «bleun.»
●(1904) DBFV 25a. bleu, pl. eu tr. «menstrues.»
III. (phycologie)
(1) Algues Laminaria hyperborea.
●(1968) NOGO 218. Laminaria hyperborea. bl, «fleurs» : Saint-Pabu, Perros en Plouguerneau.
(2) par erreur Laminaria digitata.
●(1968) NOGO 220. Laminaria digitata. ta:li bl, «goémon (à) fleurs» : Landeda, confusion avec Laminaria hyperborea.
IV. sens fig.
(1) Ar bleuñv ag : l'élite, la fine fleur de.
●(1904) DBFV 25a. er bleu ag en dud, tr. «des gens d'élite.» ●(1942) VALLsup 61b. L'élite des gens, tr. «er bleu ag en dud V[annetais].»
(2) E bleuñv e vrud : dans la fleur de l'âge.
●(1936) IVGA 305. Hag edon e bleuñ va brud.
(3) E bleuñv ar yaouankiz : à la fleur de l'âge.
●(1911) BUAZperrot 169. ez out en em gavet e bleun da yaouankiz.
(4) (en plt d'une fille) En he bleuñv : dans toute sa beauté, d'une beauté épanouie.
●(1904) DBFV 25a. én hé bleu, tr. «(fille) dans toute sa beauté.» ●(1927) GERI.Ern 53. en he bleuñ, tr. «(jeune fille) à la fleur de l'âge.»
(5) Bezañ en e gaerañ bleuñv : être florissant.
●(1982) TREU 5. E galleg avad ema an treuzviezadennou en o haerra bleuñv abaoe dibenn ar Grennamzer, anavezet mad int gand ar Zaozon hag anvet ganto spoonerisms pe slips, an Italianed a zo ampart dreist war ar poent-ze.
V. Bleuñv ar garnel : (avoir) les cheveux gris.
●(1924) CDFi 29 mars 1. sonjal oun koz, bleun ar garnel war va fenn.
VI. Hadañ bleuñv skav en ur prad dourek : voir skav.
- bleuñv-an-amanennbleuñv-an-amanenn
coll. (botanique) Boutons d'or.
●(1931) GWAL 136-137/424. (kornbro Perroz, Treger-Vras) Bleuñv- (pe "fleur" er yez-pobl) -an amann : paobran.
- bleuñv-an-hañv
- bleuñv-ar-Sakramantbleuñv-ar-Sakramant
coll. (botanique) Orchis tacheté, maculé.
●(1879) BLE 291. Orchis maculé. (O. maculata. L.) Bleûn ar Sakramant.
- bleuñv-ar-sentbleuñv-ar-sent
coll. (botanique) Chrysantèmes.
●(1931) GWAL 136-137/424. (kornbro Perroz, Treger-Vras) Bleuñv-ar-sent : chrysantèmes e galleg.
- bleuñv-bara-amannbleuñv-bara-amann
coll. (botanique) Paquerettes Bellis perennis.
●(1913) PRPR 34. evel bleun bara'mann er prajou, da viz ebrel.
- bleuñv-hañv
- bleuñv-kaouledbleuñv-kaouled
coll. (botanique) Hortensias.
●(1931) GWAL 136-137/424. (kornbro Perroz, Treger-Vras) Bleuñv-kaouled : hortensias e galleg.
- bleuñv-kurunoùbleuñv-kurunoù
coll. (botanique) Jasiones.
●(1931) GWAL 136-137/424. (kornbro Perroz, Treger-Vras) Bleuñv-kurunou : bleuñv Santez Barba. ●(1982) TIEZ I 208. Interdire aux enfants d'apporter dans la maison la petite jasione bleue commune ou «fleur de tonnerre» (bleun kurun) qui ne manquerait pas d'attirer la foudre.
- bleuñv-nevez
- bleuñv-ribodbleuñv-ribod
coll. (botanique) Jonquilles.
●(1959) BRUD 7/22. toulladou bleuñ-ribot. ●25. Bleuñ-ribod. – Foeon.
- bleuñv-sant-Ewanbleuñv-sant-Ewan
coll. (botanique) Pivoines.
●(1931) GWAL 136-137/424. (kornbro Perroz, Treger-Vras) Bleuñv-sant-Ewan : pivoine e galleg.
- bleuñv-soufrbleuñv-soufr
m. Fleurs de soufre.
●(1895) FOV 239. Bleu-chouffr zou ur mantal ha n'en dé ket mizuz ! tr. «La fleur-de-souffre ne coûte pas cher.»
- bleuñvadur
- bleuñvadurezh
- bleuñvata
- bleuñveg
- bleuñvegadbleuñvegad
m. –où Contenu d'un parterre de fleurs.
●(1931) VALL 534b. Parterre ; le contenu, tr. «bleuñvegad f.»
- bleuñvek
- bleuñvel
- bleuñvennbleuñvenn
f. –où
(1) (botanique) Fleur.
●(1499) Ca 23a. Bleuzuenn. g. fleur. ●(1575) M 175. Bezaff ara da neuz, en fæçon vn bleuzuen, tr. «Ton aspect est à la façon d'une fleur.» ●(1576) H 46. Rosen lysen bleuzuen fresq, tr. « Rose, Lily, fresh Flowers. » ●(1633) Nom 68a. Cytinus, ampullagium : la fleur d'vn grenadier : an bleunuen an grenades. ●77a. Flos, flosculus : fleur : bleuzuen. ●Calix : le bouton d'vne fleur : an bouttoun ves an bleuzuen.
●(1659) SCger 58a. fleur, tr. «bleûnuen, p. bleun.» ●132b. bleûnuen, p. bleuñ, tr. «fleur.» ●(1744) L'Arm 159b. Fleur des arbres, tr. «Bléhuenn.. neu. f.»
●(1876) TDE.BF 57a. Bleuñenn, s. f. Et aussi bleuñvenn, fleur des arbres forestiers et fruitiers, de la lande, du genêt ; pl. bleuñ, bleuñv, masc. ●(1897) EST 68. é chunein peb bleuen.
●(1904) DBFV 25a. bleuen, bleñùen, f. pl. –nneu et bleu, tr. «fleur d'arbre.» ●(1923) DIHU 142/248. Bleuetoh eit bleuen erbet. ●(1933) MMPA 76. eur vleuennig dister, glas evel an oabl ha ganti eur c'houez dispar ; he hano, bokedig troad-ebeul, e galleg, «violette».
(2) Bout en e vleuñvenn : être florissant.
●(1856) VNA 221-222. La ville de Rennes n'est florissante que quand les États de Bretagne s'y tiennent, tr. «Er guær a Ruan ne vè én hé bleuèn nameid a pe vè inou en Stadeu a Vretagn.»
- bleuñvet / bleuñvietbleuñvet / bleuñviet
adj.
(1) Fleuri.
●(c.1718) CHal.ms ii. les arbres sont bien fleuris, tr. «er guehé a sou bleüet mat.»
●(1923) DIHU 142/248. Bleuetoh eit bleuen erbet.
(2) Où il y a des fleurs.
●(1910) MBJL 70. en o rôk liorzo bleuniet.
(3) (en plt du lait) =
●(1962) TDBP II 52. Arru eo bleuñiet al lêz, tr. «le lait devient fleuri (de petits points de beurre monte à la surface du lait dans la baratte.»
- bleuñviañbleuñviañ
voir bleuñviñ
- bleuñvidigezh
- bleuñvietbleuñviet
voir bleuñvet
- bleuñvil
- bleuñviñ / bleuñviañbleuñviñ / bleuñviañ
v. intr.
I.
(1) Fleurir.
●(1499) Ca 23a. g. flourir. b. blezuyaff. ●(c.1500) Cb 26b. flourir. b. bleuzuyaff. ●g. florir. b. bleuzuiaff.
●(1659) SCger 58a. fleurir, tr. «bleunvia.» ●132b. bleûnvia, tr. «fleurir.» ●(1710) IN I 80. An dour (…) oc'h arrousi ar plant (…) a ra dezo dont da c'hlasvesi ha da vleunvi. ●(1744) L'Arm 159b. Fleurir, tr. «Bléhuein.»
●(1856) VNA 105. Tout fleurit en cette saison, tr. «Peb tra e vleu ér sassun-men.» ●(1872) ROU 97a. Bleuvi e meurs, furmi en ebrel, eus ar re-ze ne vezimp ket vell (meliores) ; bleuvi en ebrel, furmi e mae, eus ar re-ze e cargimp om zaé. C'est-à-dire, que les arbres qui fleurissent trop tôt, ne donnent pas de fruits ; qu'on en profite pas. ●(1876) TDE.BF 57a. Bleuñi, bleuñvi, v. n., tr. «Fleurir, parlant des arbres fruitiers et forestiers, de la lande, du genêt.»
●(1927) GERI.Ern 53. bleuñvi, V[annetais] bleuein v. n., tr. «fleurir.»
(2) Bourgeonner.
●(1904) DBFV 24b. bleuein, v. n., tr. «fleurir, bourgeonner en parl. des arbres.»
II. sens fig.
(1) Bleuñviñ gant al levenez : s'épanouir de joie.
●(1896) HIS 116. bleuein e hra é galoñ get er leúiné.
●(1904) DBFV 24b-25a. bleuein (get er leùiné), tr. «s'épanouir de bonheur, en parl. du cœur.» ●(1912) BUEV 5. ha bleuein e hré é galon get er leùiné é huélet er vugulion vihan deuhlinet dirak er Huerhiéz Mam de Zoué. ●10. En dé-sé kaloneu en ol e vleué get er leùiné.
(2) Briller, luire.
●(1904) DBFV 24b. bleuein, tr. «briller, luire.»
(3) Prospérer.
●(1904) DBFV 24b. bleuein, tr. «prospérer, être florissant, se distinguer.» ●(1927) GERI.Ern 53. bleuñvi, V[annetais] bleuein v. n., tr. «s'épanouir, prospérer.»
- bleuñvusbleuñvus
adj.
(1) Florissant.
●(1844) LZBg 2l blezad-1añ lodenn 88. er stad bleuüs ag er mission.
●(1927) GERI.Ern 53. bleuüs adj., tr. «Florissant.» ●(1931) VALL 309a. Florissant, tr. «bleuñvus.»
(2) Qui produit des fleurs.
●(1931) VALL 308b. qui produit des fleurs, tr. «bleuñvus.»
(3) =
●(1927) GERI.Ern 53. bleuüs adj., tr. «gonflé.»
- bleuñvusaat